Ël fil d’òr ch’a cus tut ansema [Duminica 1/5/2016]

Check this out on Chirbit

Cand ch’i vardo le leture bibliche dla Duminica, për podej pronteve na pcita introdussion, i serco sèmper col ch’a sìa ‘l fil ch’a jë cus ansema. An general, a l’é pro vera - e costa sì a l’é na vrità pressiosa - che tut lòn ch’a-i é ant la Bibia (ël Testament Vej e col Neuv, ij sò 66 lìber) a l’é cusì ansema da ‘n fil d’òr ùnich, visadì da la përson-a dël Signor e Salvator Gesù Crist, ch’a n’é ‘l téma. Sensa col fil-lì ch’a-j ten ansema e a na fà un quàder magnifich, tùit ij lìber ëd la Bibia a së dësblerìo e a cascherìo giù a tòch, sensa ch’as peussa trovene ‘l sens. An efet, coj ch’a dëspresio la Bibia (e ch’a la fan a tòch) a l’é ‘dcò përchè a conòsso nen sto segret-sì. I l’oma da trové ‘l Salvator Gesù Crist an tùit ij lìber ëd la Bibia e, antlora, as compiss lòn che la Bibia a n’é dàita: pr’ arvelé col ch’a dà ‘n sens e na prospetiva eterna a nòstra vita, an salvandla da le conseguense tràgiche ‘d nòstra arvira contra Nosgnor e Soe Lej ëd vita.

La figura ‘d Gesù, coma ‘l fil d’òr ch’a cus ansema la Bibia a l’é pro d’atinensa dla vita uman-a midema, per toa vita. S’a-i é nen ël Salvator Gesù Crist an nòstra vita, ëdcò tut lòn ch’i soma e ch’a fasoma a perd sò sens, tut a casca giù a tòch, tut as dësbela. Chërdime: a l’é l’esperiensa ‘d tanta gent ëd minca temp e pais.

As podrìa ‘dcò dovré n’àutra figura e dì che ‘l Salvator Gesù Crist a l’ha da sté, da pijé soa abitassion, soa residensa, an nòstra ca, an nòstra vita, coma l’òspite d’onor, da pì, coma col ch’a n’alògia an përmanensa. S’i comprendoma sossì e a-j doma cost’anvit, i n’ancorzëroma bin tòst che chiel a l’é l’amis pì pressios che mai i podrìo avej!

Scuté lòn ch’a dis Gesù an nòstra prima letura, dal capìtol 14 ëd Gioann:

“Giuda (nen l’Iscàriot) a-j dis: “Signor: com a l’é ch’it lasseras conòsse da noi, e nen dal mond?”. Gesù a-j rëspond: ”Se quajdun am veul bin a scotrà mia paròla, e mè Pare a lo amërà, e i vniroma da col-lì, e i staroma an soa cà. Col ch’am veul nen bin, a scota nen mie paròle. E la paròla ch’i sente, a l’é nen mia paròla, ma a l’é cola dël Pare ch’a l’ha mandame. I l’hai dive ste còse antramentre ch’i son ansema voi,  ma ‘l Consolator, ch’a l’é lë Spìrit Sant, che ‘l Pare a mandrà an mè nòm, Chiel av mostrërà tut e av arciamrà a la ment tut lòn ch’i l’hai mostrave.  Iv lasso la pas, iv dago mia pas, iv la dago nen com’ ël mond a la dà. Ch' ij vòstr cheur a sio nen crussià. Manché nen ëd coragi. I l’eve sentì lòn ch’i l’hai dive: 'I vado vìa, e i tornerai da voi'; S’im volèisse bin, i sarìe content ch' i l’hai dive ch’i son an camin d’andé al Pare, përchè ‘l Pare a l’é pì che mi. I l’hai divlo prima che lòn a sia rivà, parèj che quand ch’a sìa rivà, i l’abie fej (ancora ‘d pì)”  (Gioann 14:23-29).

Ant la sconda letura, da j’At dj’Apòstoj, al capìtol 16, i trovoma l’episòdi anté che l’apòstol Pàul a riva për la prima vòta ant l’Euròpa, e a tròva ‘d gent che volonté a-j deurb le pòrte e, pì ‘d lòn, ëd gent ch’a deurb le pòrte ‘d sò cheur ëd lor al Salvator Gesù Crist e a sò vangeli. Scoté:

“...Ambelelà Pàul a l’a avù ‘d neuit na vision ëd n’òm dla Macedònia ch’a l’é presentasse dëdnans a chiel e a l’ha pregalo disandje: “Passa an Macedònia e giutne”. Apress ch’a l’ha avù cola vision, i l’oma antlora decidù ‘d parte sùbit, përsuas che Nosgnor an ciamava a prediché la Bon-a Neuva an Macedònia. Parèj, essend partì da Tròade, i soma andàit drit a Samotràcia, e l’indoman a Neàpolis. Da lì i soma rivà a Filippi, ch’a l’é na colònia roman-a, sità dël prim dipartiment dla Macedònia, andoa ch’ I l’oma passaje un quaj dì. Un dì ch’a l’era ‘d saba i soma sortì da la sità e i soma andàit nen tant da leugn an sla riva d’un fium, andoa ch’i figuravo d’essje un leugh ëd preghiera. I soma ansetasse e i l’oma parlà con le fomne ch’a j’ero radunasse. An tra ‘d lor a j’era na fomna për nòm Lidia, marcanda ‘d pórpora, ch’a l’era dla sità ‘d Tiàtira. Lidia già adorava ‘l Dé ùnich. Antlora Nosgnor a l’ha dovertaje ‘l cheur përché a fèissa cas a lòn ch’a disìa Pàul.  E apress d’avèj arseivù ‘l batèsim, chila e tuta soa famija, a l’ha invitane a sté a soa ca, disand: ‘S’i chërde ch’i soma përdabon dij chërdent ant ël Signor, intre an mia ca e steje’, e a l’ha tant fane insistensa ch’i l’oma acetà” (At 16:9-15).

Ant la tersa letura i l’oma la vision ëd Gioan ant ël liber ëd l’Arvelassion ch’a parla ‘d coma la sità ‘d Nosgnor, Gerusalem, a cala giù dal cél për ven-e an tra l’umanità e porteje tùit ij benefissi dla presensa ‘d Nosgnor.

“E a l'ha portame an ëspirit an sna montagna granda e maestosa, e a l'ha fame vëdde la santa sità 'd Gerusalem ch'a calava dal cél: a vnìa da Nosgnor. (...) Ant la sità i l'hai nen vëddù ch'a l'avèissa 'n tempi, përchè sò tempi a l'é Nosgnor, Dé dl'univers, ansema a l'Agnel. La sità a l'ha nen da manca d'anluminassion da part dël sol o dla lun-a, përchè la glòria 'd Dé a l'ampiniss ëd ciairor, e l'Agnel a l'é la lampia ch'a l'anlumina. Le nassion a marciaran sota soa lus e ij rè dla tèra a-j porteran soe richësse 'd lor. Soe pòrte a së sareran nen për tut ël dì, përchè a-i sarà nen ëd neuit. A-i porteran, donca, le richësse e l'onor dle nassion. Ant la sità a-i intrerà gnente ch'a sia inpur, o coj ch'a comëtto d'abominassion o 'd busiard. A-i intreràn mach coj ch'a son ëscrit ant ël lìber dla vita dl'Agnel. L’àngel a l’ha mostrame ‘dcò ‘l fium dl’eva dla vita, lìmpid coma ‘l cristal, ch’a sortìa dal tròno ‘d Nosgnor e da l’Agnel. Ël fium a scorìa giù an mes ëd la stra gròssa dla sità. Dëdsà e dëdlà dël fium a j’è l’erbo dla vita, ch’a dà sò frut mèis për mèis, dódes vire l’ann. Soe feuje a servo da meisin-a pr’ arsanì ij pòpoj. Ant la sità a-i sarà pì nen ëd maledission, përchè a-i saran ël tròno ‘d Nosgnor e dl’Agnel. Ij so sërvitor a lo sërviran; a vëdran soa facia e a l’avran sò nòm scrivù an sla front. A-i sarà pì nen ëd neuit, e a l’avran pì nen da manca ‘d na lampia o dël sol, përchè Nosgnor medésim a j’anluminrà. A regneran pr’ ij sécoj dij sécoj” (Arvelassion 21:10, 22-22:5).

Terminoma coma ‘d sòlit con la preghiera. La prima a ven dal lìber dij Salm, ël nùmer 67.  L’autor a làuda Nosgnor për le benedission ch’a arversa an sù sò pòpol e a cissa le nassion a laudelo përché Chiel a l’é col ch’a governa ‘l mond con giustissia.

“Che Nosgnor a sìa misericordios anvers a nojàutri e an benedissa; ch’an fassa vëdde la lus ëd soa fàcia ch’an sorid. Pàusa. Ch’ij tò senté a sio conossù për tuta la tèra, e tùit ij pòpoj a vëdran la salvëssa. Che tute le nassion at làudo, ò Nosgnor! Éh, che tute le nassion at làudo. Che tut ël mond a canta ‘d gòj, përchè ti ‘t governe le nassion con giustissia e it guide ij pòpoj dla tèra antrega. Pàusa. Che tute le nassion at làudo, ò Nosgnor! Éh, che tute le nassion at làudo! Antlora la tera a l’avrà dj’arcòlt fosonant e Nosgnor, nòst Dé, a benedirà con abondansa. Éh, Nosgnor an benedirà, e tùit ij pòpoj pr’ ël mondo a l’avran timor ëd chiel” (Salm 67).

Orassion: Nosgnor! Ti 't l'has prontà për coj ch'at veulo bin tante 'd cole cose bon-e! A van fin-a dëdlà 'd lòn ch'i podoma comprende! Arvèrsa ant nòst cheur un tal amor anvers ëd ti che nojàutri an amand-te për tute cole còse bon-e e dzura 'd tute le còse, i peuda oten-e toe promësse ch'a van motobin dëdlà 'd tut lòn ch'i podrìo avèjne anvìa; për Gesù Crist, nòst Signor, ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, pr' ij sécoj dij sécoj. Amen.

Leture bìbliche dël lessionari - 1 ëd Magg 2016 - Duminica 'd Pasca ch'a fà ses - At 16:9-15; Arvelassion 21:10, 22-22:5; Gioann 14:23-29 o 5:1-9; Salm 67

Na fej destinà a spantiesse për tut ël mond [Duminica 24/4/2016].

Check this out on Chirbit

Le Scriture Sante a rendo na testimoniansa ciàira al fàit che la fèj cristian-a a sia “una “fèj global”, destinà a spantiesse për tut ël mond, e ch’a l’ha da ‘mpliché d’ògni sòrt ëd person-e ‘d tùit ij pais, rasse, nassion, estrassion sossial e temp. Gesù ‘d Nazareth a n’é proclamà coma ‘l Salvator dël mond, e nen mach ëd na nassion. La Paròla ‘d Nosgnor a lo dis ciair: “La salvëssa as peul trovesse an gnun d'àutri, përché, sota 'l cel, a l'é nen dàit a j'òm d'àutri nòm ch'a peusso salvene” (At 4:12). La fej cristian-a a l’é ant l’istess temp local e global. A l’ha ‘d riguard për le lenghe e le colture andova ch’a riva, ma, Nosgnor Gesù Crist a l’ha comandà: “A l'é stàit dàit a mi tùit ël podèj an cel e an sla tèra. Andé, donca, e fé ‘d dissèpoj ‘d tute le nassion, batiéje ant ël Nom dël Pare, e dël Fieul e dlë Spìrit Sant, e mostreje a scoté tut lòn ch’ i l’hai comandave. E arcordeve ch’i son sèmper con vojàutri fin-a ‘l compiment dij temp” (Maté 28:18-20).

CombIn che ij profeta antich d’Israel a l’avìo dilo e che Gesù a l’avèissa mostralo e dimostralo, ij prim cristian, ch’a sortìo dal Giudaism, a l’avìo ancora da butess-lo bin an testa! A l’é la lession ch’a l’ha amprendù l’apòstol Pé cand ch”a l’ha avù na vision ch’a l’ha possalo d’andé a nunsié la bon-a neuva ‘d Gesù sensa tëmma a ‘d gent ëd n’àutra religion. Scotoma lòn ch’a l’é scrit ant ël lìber dj’At dj’Apòstoj al capìtol 11:5-8.

Pé a dà na spiegassion ëd soa condòta. “Ora j’apòstoj e ij frej ch’a j’ero an Giudèa a l’han sentì che ‘dcò dij pagan a l’avìo arseivù la paròla ‘d Nosgnor. Cand che Pé a l’é stàit d’artorn a Gerusalem, ij chërdent giudé a l’han trovaje da dì.  A-j disìo: “Ti ‘t ses andàit ant la ca ‘d gent ch’a l’ha nen la circoncision e tl’has mangià ansem a lor”. Antlora Pé a l’é butasse a dëspiegheje për ordin lòn ch’a j’era capitaje e a l’ha dije: “I j’ero an preghiera ant la sità ‘d Joppa e i son cascà ant na trans, n’éstasi. A l’é ‘ntlora ch’I l’hai vëddù ch’a vnisìa giù dal cél quajcòsa tanme ‘n linseul gropà ai quatr canton, e a l’é vnume davzin. I l’hai vardà bin e a j’era là ‘ndrinta d’animaj a quatr pé, ëd bestie sarvaje, ëd serp e dj’osej dël cél. I l’hai ëdcò sentì na vos ch’am disìa: Pé, àuss-te, massa cole bestie-lì e mangje!”. E i l’hai rësponduje: “Im na pijerìa bin varda ‘d felo, Signor, përchè gnente ch’a sìa proibì da nòstra lej o d’antamnà a l’é mai intrà an mìa boca”. E la vos a l’ha ancora rëspondume dal cél: “Dis nen ch’a l’é antamnà lòn che Nosgnor a lo stima pur”. Lolì a l’é fasse fin-a a tre vòte, e peuj tute cole ròbe a son ëstàite artirà su al cél. Antlora, ant col istess moment, a son presentasse a la ca dova ch’i j’ero tre òm. Lë Spirit Sant a l’ha dime che mi i andèisso ansem a lor, sensa fene ‘d dificoltà. A l’han compagname ‘dcò sti ses frej cristian e i soma intrà ant la cà dl’òm ch’a l’avìa mandaje. A l’ha contame com a l’avìa vëddù ant soa ca n’àngel ch’a l’era presentasse a chiel e ch’a l’avìa dije: ‘Manda ‘d gent a Joppa, e fa vnì Simon, ch’a-i diso Pé, ch’at portërà ‘n messagi për la salvëssa ‘d ti e ‘d tuta toa famija. Cand ch’i l’hai avù comensà a parlé, lë Spirit Sant a l’é calà dzura ‘d lor tanme a l’era ‘dcò calà dzura ‘d nojàutri al prinsipi. Antlora i son arcordame ‘d cola paròla ‘d Nosgnor e com a l’avìa dit. Gioann a l’ha batesà d’eva, ma vojàutri i sareve batesà dlë Spirit Sant. Donca, dagià che Nosgnor a l’ha acordaje ‘n don parèj ëd col ch’a l’ha dàit a nojàutri ch’i l’oma chërdù al Signor Gesù Crist, chi é-lo ch’i j’era mi, ch’i podèisso fé oposission a Nosgnor?”. Antlora, avend sentì lòn, a son pasiasse e a l’han dàit glòria a Nosgnor. A l’han dit: “Donca Nosgnor a l’ha fàit ëdcò a dij pagàn la grassia dël pentiment ch’a pòrta a la vita eterna” (At 11:1-18).

La sconda letura ch’i l’oma anchej a ven dal lìber dl’Arvelassion e an parla dël neuv cél e dla neuva tèra ch’a-i saran ant ij dì darié:

“Peui i l'hai vëddù un cél neuv cél e na tèra neuva, përchè 'l prim cél e la prima tèra a l'era passà, e 'dcò 'l mar a-i era pì nen. E mi, Gioann, i l'hai vëddù la santa sità, la neuva Gerusalem ch'a calava giù dal cél, da Nosgnor, butà an òrdin coma na sposa ch'a l'é vëstisse për sò spos. E i l'hai sentì na gran vos dal tròno dël cél, ch'a proclamava: "Vardé: sto-sì a sarà 'l tabernacol andoa che Nosgnort a starà con j'uman. Lor a saran sò pòpol, e chiel a-j starà ansema coma sò Dé 'd lor". Chiel a suvarà dai sò euj tute le lerme, e a-i sarà pì nen ëd mòrt, nì deul, nì gem, nì patiment, përchè le còse d'anans a son passà. E col ch'a l'era setà an sël tròno a l'ha dìt: "Vardé: i faso che tut a sia neuv". E a l'ha dime: "Scriv ëste paròle: përchè a son sicure e vere". Peui a l'ha dime: "Adess tut a l'é fàit. Mi i son l'Alfa e l'Omega, ël prinsipi e la fin. A col ch'a l'avrà sèj, i acordrai ch'a bèiva da la sorgiss dl'eva dla vita sensa ch'a deubia paghé. Col ch'a seurtrà vincitor a arseivrà tut sòn an ardità. Mi i sarai sò Dé e chiel a sarà mè fieul. Contut, pr' ij vigliach, ij mischërdent, ij corompù, ij sassin, ij lussurios, coj ch'a pràtico la mascarìa, j'idolatra e tùit ij busiard, sò destin a sarà ant la tampa 'd feu e 'd sorfo, ch'a l'é la sconda mòrt”  (Arvelassion 21:1-6).

La tersa letura a ven da l’evangeli ‘d Gioann. I trovoma Gesù ch’an dà ‘l comandament d’amesse l’un l’àutr. La pì granda espression d’amor a l’é ‘d fé conosse a la gent la salvëssa chìi trovoma ant la person-a e l’euvra ‘d Gesù:

“E fòra ch'a l'é stàit Giuda, Gesù a dis: "A l'é rivà 'l moment ch' ël Fieul ëd l'Òm a intra an soa glòria, e Dé a sarà glorificà për motiv ëd chiel. E dàit che Dé a l'arsèiv glòria për motiv dël Fieul, Chiel bin tòst a darà glòria al Fieul. Car ij mè fieuj, i starai ansem a vojàutri për nen tant da pì. Vojàutri im sërcré, contut, coma ch'i l'hai dit ai cap dij Giudé, che là 'ndoa ch'i vado mi, lor a podìo nen venìje, iv lo diso 'dcò adess. I veuj deve 'n comandament neuv, visadì, ch'iv veule bin l'un l'àutr, e che coma mi i l'hai amà vojàutri, i l'eve da ameve l'un l'àutr. An sossì i conossran tuti ch'i seve 'd mè dissépoj, visadì për l'amor ch'i l'avreve an tra 'd voi” (Gioann 13:31-35).

Terminoma con un salm ëd làude e na preghiera. Ant el Salm148: Ël poeta a ciama tuta la creassion a laudé 'l Signor pËrchè Chiel a l'é 'l Sovran Rè dël mond. 

“Laudé Nosgnor! Laudé Nosgnor dai cej! Laudelo ant j'auteur!  Laudelo, ò àngej tuti! Laudelo, ò armade tute dël cel! Laudelo, ò lun-a e sol, ò vojàutre tute stèile lusente! Laudelo, ò cej dij cej! Laudelo, ò aque ch'a stan dzura dle nivole! Tute le còse creà ch’a dago làuda a Nosgnor përch' a l'ha dàit un comand e lor a son vnùe a l'esistensa. A l'ha fàile për duré e a-i saran për sèmper, ant l'eternità. Sò decret a sarà nen arvocà. Laudé Nosgnor da la tèra, ò creature dël profondeur dij mar; feu e tempesta, fiòca e nivole, vent ëd tempesta ch'a ubidìss ai sò òrdin; montagne e tute le colin-e, èrbo da fruta e tùit ij sitron; bestie sarvaje e animaj doméstich, serpent ch'a rabasto e osej ch'a volo; ij rè dla tèra e tute le gent, ij prinsi e ij giudes dla tèra; giovnòt e fije, j'ansian e le masnà. Che tuti a làudo 'l nòm ëd Nosgnor, përché Sò nòm a l'é motobin àut. Soa glòria a tronègia dzura la tèra e 'l cel! Chiel a l'ha rendù fòrt Sò pòpol, a l'ha onorà coj ch'a-j son fedel - ël pòpol d'Israel ch'a l'é davzin a Chiel. Laudé 'l Signor!” (Salm 148).

Orassion: Nosgnor tut-potent! Conòsse Ti përdabon a l'é vita eterna! Acòrdane 'd conòsse Tò Fieul ëd manera tant përfeta ch'a peussa esse për noi ël senté, la vrità e la vita, e che nojàutri i séguita Soe pianà arlongh la vìa ch'a mën-a a la vita eterna; për Gesù Crist, Tò Fieul, nòst Signor, ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, pr' ij sécoj dij sécoj. Amen.

24 d'Avril 2016 - Duminica 'd Pasca ch'a fà sinch - At 11:1-18; Arvelassion 21:1-6; Gioann 13:31-35; Salm 148

Mie feje a scoto mia vos [Duminica 17 d'Avril 2016]

Check this out on Chirbit

Nosgnor Gesù Crist a l’é col che Dé ‘l Pare a l’ha mandà ant ël mond për cheuje ansema cole che l’Evangel a ciama “le feje ‘d Nosgnor”, visadì tuti coj ch’a son destinà d’arsèive la grassia dla salvëssa da le conseguense dël pecà. A l’é ciair che Gesù a lo fasìa cand ch’a l’era ‘d përson-a an sla tera. Ai sò prim dissépoj Gesù a-j disìa: “I seve nen stàit vojàutri a serne mi, ma i son stàit mi a serne vojàutri e i l'hai fidave la mission d'andé daspërtut e dé 'd frut, e 'n frut ch'a dura për sèmper” (Gioann 15:16). Contut, coj dissépoj-là a j’ero nen j’ùnich che Gesù a l’avìa da cheuje ansema. Na vòta, an efet, a l’ha dije: “I l’hai ‘dcò d’àutre fèje ch’a son nen dë sto strop-sì. A venta che mi i-j vada a sambleje e porteje ansema. Lor a scotran mia vos, e a-j sarà ‘n sol strop e ‘n sol bërgé” (Gioann 10:16). Gesù a parlava ‘d cole “feje”, l’é a dì ‘d cole person-e ch’a j’ero stàite fidà a Chiel da l’eternità përchè Chiel a vnissa sò Salvator ëd lor. A son dësbergiairà pr’ ël mond, ma cand che la vos ëd Gesù a-j ciama (ancheuj për la predicassion dl’Evangeli biblich), e a-j ciama për nòm, lor a arconòsso Soa vos coma la vos dël Bërgé, ël sò Bërgé ‘d lor, Gesù, e a s’ancamin-o con fiusa a seguitelo. Sossì a l’é lòn ch’a dis Gesù ant ël test dl’Evangeli arservà për costa Duminica. Scotomlo.

“Ora as fasìa a Gerusalem la festa dla Dedicassion (dël templ) e a l’era d’invern. E Gesù a spassëgiava për ël templ, sota ‘l pòrti ‘d Salomon. Antlora ij cap dij Giudé a l’han butasse tùit aranda Chiel e a-j disìo: “An tenëras-to ancora ‘n pes an sospèis? Se ti ‘t ses ël Crist, dis-lo ciàir e net dë 'dnans a tuti”. Gesù a-j rëspond: “I l’hai già divlo, e i veule nen chërdje. J'euvre ch’i faso an nòm ëd mè Pare, a son cole ch’a parlo an mè favor. Ma vojàutri i-j chërde nen, për motiv ch’i seve nen dle mie fèje. Mie fèje a scoto mia vos, e mi i-j conòsso e lor am ven-o daprèss. I-j dago la vita eterna e mai a l'andran a perdse. Gnun a sarà bon a gavèmje d’ant le man. Mè Pare, ch’a l’é pì grand che tuti, a l’ha damje, e gnun a peul gaveje d’an man ëd mè Pare”. Mi e’ l Pare i soma un” [Gioann 10:22-30].

Ant col temp-là a j’ero ‘dcò tanti coj ch’a s’arfusavo ‘d chërde a Gesù e ch’a l’avìo gnun-a intension ëd stelo a sente e d’andeje dapress. Coj-là a j’ero nen “dle Soe feje”: për lòn a lo scotavo nen. Contut, soe feje (cole ch’a san ant ël cheur d’esse le sue përchè lë Spirit Sant a l’ha dësvijaje la cossiensa e as na rendo cont) a scoto Soa vos con piasì e a lo séguito sensa tëmma.

Coj ch’a son anteressà e ch’a fan atension a cost nòst mëssage-sì a podrìo bin esse an tra ‘d cole feje ch’a son ëd Nosgnor. Ch’a peussa esse parèj! Pròpi cost mëssagi an piemontèis ch’i seve an camin a lese a podrìa bin esse ancheuj l’apel che Nosgnor av fà për ciameve a seguitelo. A l’é rivà për vojàutri ël temp d’arconòss-lo, ël temp ëd vòstra vocassion. S’a l’é parèj, i seve stàit fidà a Chiel da l’eternità për arsèive Soa grassia; i feve part ëd Sò strop e a vojàutri ‘dcò Gesù av darà la vita eterna, Gnente e gnun a podrà mai rancheve da soe man. A l’ha dilo Chiel an vrità e a l’é sicur.

L’àutra letura ch’i foma ancheuj a l’é la vision che l’apòstol Gioann an arpòrta ant ël lìber dl’Arvelassion. A l’é la granda vision ëd tuti coj ch’a son ëstàir riscatà an Gesù Crist e che an cél a làudo Nosgnor. Un bel di tuti nojàutri ch’i soma stàit fidà a Gesù për nòstra salvëssa i saroma con lor.

“Apress ëd lòn i l’hai vëddù tanta ‘d cola gent che gnun a podìa contela. A j’ero da tute le nassion, tribù, pòpoj e lenghe. A stasìo an pé dëdnans al tròno e dëdnans a l’Agnel, tuti vestì ‘d bianch e a l’avìo ‘d branch ëd palma an man. Tuti a disìo a àuta vos: “La salvëssa a ven da Nosgnor, ch’a l’é setà an sël tròno, e da l’Agnel!”. Tuti j’àngej a stasìo dantorn al tròno, a j’ansian e ai quatr esse vivent, e a l’han prostërnasse dëdnans al tròno con la front fin-a a tèra e a rendìo l’adorassion a Nosgnor. A cantavo: “Amen! A Nosgnor ch’a vada la benedission, la glòria, la sapiensa, ël rendiment ëd grassie, l’onor, la potensa e la fòrsa pr’ ij sécoj dij sécoj. Amen! Antlora un dj’ansian a l’ha ciamame: “Costi-sì, ch’a son vestì ‘d bianch, chi son-ne? E da ‘ndoa son-ne vnùit?”  l’hai rësponduje: “Mè Signor, mach ti it lo sas!”. E chiel a l’ha dime: “Sti-sì a son coj ch’a son vnùit da na gran tribolassion, e ch’a l’han lavà soe veste e sbianchije con ël sangh dl’Agnel. A l’é për lòn ch’a stan dëdnans al tròno ‘d Nosgnor, e a-j rendo servissi dì e neuit ant sò templ. Col ch’a l’é setà an sël tròno a-j darà na sosta. A l’avran pì nen né fam né sèj, né a saran pì brusà da la calor dël sol, përché l’Agnel ch’a l’é an sël tròno a-j pastorerà e a-j mnerà a le sorgiss dl’eva dla vita, e Nosgnor a-j suvrà tute le lerme da j’euj” [Arvelassion 7:9-17].

Terminoma con la letura dël Salm 23 “Ël Signor a l’é mè bërgè”

“Ël Signor a l’é mè bërgè: am fà manché gnente. Am pòrta a dij pasturagi bondos e am men-a a d’eve chete. Am ristòra le fòrse e am men-a për dij senté giust: Chiel a mancrà mai ‘d paròla. Bele s’i dovèissa travërsé na val sombra, i l’avrìa nen tëmma, perchè ti të stas sèmper con mi. Toa cana e tò baston am dan sigurëssa. Ti t’ëm prontes na festa pròpe ‘dnans a mé nemis. Ti t’m’onze la testa con d’euli përfumà. Mè càles a dësborda. A l’é sigur: toa benevolensa e toa fidelità a më staran sèmper daprèss për tùit ij mè dì e mia residensa a sarà la cà ‘d Nosgnor për sèmper”.

Orassion: Nosgnor! Tò Fieul Gesù Crist a l'é 'l bon bërgé 'd tò pòpol! Acòrdane che cand ch'i sentoma Soa vos nojàutri i peuda conòsse col ch'an ciama mincadun për nòm e ch'a lo séguita andova ch' an pòrta; Chiel che con Ti e con lë Spirit Sant a viv e a regna, un sol Dé, pr' ij sécoj dij sécoj. Amen.

17 d'Avril - Quarta Duminica 'd Pasca: At 9:36-43; Arvelassion 7:9-17; Gioann 10:22-30; Salm 23

A l’é mèj ëd seguité j’istrussion dël costrutor [Duminica 10/4/2016]

Check this out on Chirbit

Vàire vòlte ch’i disoma: “I la faso nen: ambelessì i riesso pròpi a combiné gnente”. A vòlte a parèissa che la vita a sìa tanme congigné, buté ansema, ij tòch ëd na mobìlia Ikèa, as preuva e as preuva torna e as riva mai a l’arzultà ch’a dovrìa seurte, ...e magara i s-ciapoma fin-a ‘n quaj tòch. Che rabia, che ‘d ghignon! I m’arcòrdo cand ch’i andasìa a scòla e i dovìa arzòlve ‘n quaj problema ‘d matemàtica, - na materia ch’a fasìa pròpi nen për mi - i na trovava mai la solussion. Che ‘d temp sgairà, che ‘d nerv! A-i é ‘d gent che, ant ij cas parèj a dëdsobio tut sò catàlogh ëd bëstëmmie, a dëstaco ij quàder, coma ch’as dis. Për tut ël rest dël temp a Nosgnor a-j penso nen e a diso ‘d nen chërdje, ma cand ch’a son ant lë bzogn, a reclamo e as lamento, ciamandse përchè mai Nosgnor a-j dà nen na man e a-j giuta nen… Ste reassion é-lo ch’a l’han un sens? Nò. A serv pròpi a nen ëd cristoné, anzi, a rend tut pì mal. A l’é mach nojàutri ch’i l’oma l’arogansa ‘d savèi mèj coma fé, o la gargarìa e la mancansa ‘d passiensa për fé le ròbe coma ch’as dovrìo fesse, ...conforma le istrussion dël costrutor. Mi, a scòla, i l’avrìa dovù studié da pì, opura ciamé l’agiùt ëd quajdun che con santa passiensa ’am dëspieghèissa mej le régole dla matemàtica e mi i concentrèisso l’atension mach an s’lòn. Ël fàit a l’é che la vita “a fonsionrà” mai s’i sbassoma nen un pò la cresta e s’i seguitoma nen le régole ‘d vita che Nosgnor, pr’ ël bin ëd nojàutri, a l’ha dàit për la vita uman-a, cole ch’a son condensà ant ij Des Comandament e ch’a l’ha vivuje complet Nosgnor Gesù Crist. I podoma bin seguité a sbate la testa contra ‘l mur e dì ch’a l’é nen parèj, ma a sarà nòstra testa a s-ciapesse la prima. La vrità an sla vita uman-a a l’ha dila Nosgnor, e i farìo mej a pijela an sël sério. Ëdcò ij prim dissépoj ëd Gesù a l’avìo da comprende lòn e a l’é për cola rason che Gesù a-j la dëspiega con na lession pràtica. I lo vedoma ant la letura biblica d’ancheuj, anté ch’i-j trovoma apress la mòrt tràgica ‘d Gesù ch’as na torno dëscoragià e a testa bassa al travaj ch’a l’avìo na vòlta, prima d’ancontré Gesù: fé ij pescador. A van a pësché ma a ciapo gnente, për tut ël dì a combin-o gnente, fin-a che a ‘ncontro Gesù, arressusità dai mòrt, ch’a-j dis coma fé. A l’é antlora che a pësco na gran massa ‘d pes. A l’avìo da scoté Gesù, e nen mach ant la pësca, ma ant la vita antrega. Costa-sì a l’é përdabon na gran lession!

Lesoma antlora sto tòch dl’evangeli, e peuj a-j giontroma, coma foma ‘d sòlit, ëdcò j’àutre leture për costa Duminica.

L'aparisson ëd Gesù ai dissépoj an Galilea. “Dòp ëd lòn, Gesù a l'é fasse torna vëdde ai sò dissépoj davzin al lagh ëd Tiberìade. A l'é fasse vëdde dë sta manera-sì: Simon Pé e Tomà, col ch'a l'era 'dcò ciamà Bësson, Natanael, ch'a l'era 'd Cana 'd Galilea, e ij fieuj 'd Zebedé, e doi àutri dij sò dissépoj, a l'ero 'nsema. Simon Pé a-j dis: "Mi'm na vado a pësché". Lor a l'han dije: "I vnoma 'dcò nojàutri con ti". Antlora i son partì e a son montà sùbit ant la barca. Contut, cola neuit, a l'han pijà gnente. Quand ch'a l'é spontà 'l dì, Gesù a l'é presentasse an sla riva dël lagh. Contut, ij dissépoj a l'han nen arconossù ch'a fussa Gesù. E Gesù a-i dis: "Fieuj, eve 'd quàich pess da mangé?". A l'han rësponduje: "Nò". E a l'ha dije: "Campé la rèj a la drita dla barca e i na trovré". A l'han donca campala e a podìo quasi pì nen artirela sù për motiv ëd la granda quantità 'd pess ch'a l'avìa ciapà". Antlora 'l dissépol che Gesù a-j vorìa bin a dis: "A l'é 'l Signor!". Quand che Simon Pé a l'ha sentì ch'a l'era 'l Signor, a l'ha sarasse la vesta a la vita, përchè sota a l'avìa gnente, e a l'é campasse ant ël lagh. J'àutri dissépoj a l'han seguitalo ant la barca, për motiv ch'a l'ero nen tant dëscòst da tèra, apopré sent méter, an rabland la rèj 'd pess. E Quand ch'a son calà a tèra, a l'han vëddù 'd brasa e 'd pess ansima, e 'd pan. Gesù a-j dis: "Porté ij pess ch'i l'eve pëscà".  Simon Pé a l'é montà an sla barca e a l'ha tirà sù la rèj a tèra, pien-a 'd sent sinquant' e tre pess gròss, e bin ch'a-i na fussa tanti, la rèj a l'é nen s-ciancasse. Gesù a l'ha dije: "Vnì a fé disné!". E gnun ëd dij dissépoj a s'ancalava 'd ciameje: "Chi ses-to?", përchè a savìo ch'a l'era 'l Signor. Gesù, donca, a l'é avzinasse, e a l'ha pià 'd pan e a l'ha dajne. L'istess a l'ha fàit con ël pess. Costa-sì a l'era la tersa vira che Gesù a l'é fasse vëdde ai sò dissépoj dòp d'esse arsussità dai mòrt” (Giann 21:1-14).

Dal lìber dj’At dj’Apòstoj, al capìtol 9 i trovoma l’apòstol Pé che, për ël podèj arseivù da Gesù, a fà torné an vita na fomna.

Pé a fé artorné na fomna a la vita. “Ora a j’era a Joppa na fomna ch’a l’era dissépola dël Signor e ch’as ciamava Tabita, ch’a veul dì an grech Dorcas. Costa fomna a fasìa motobin ëd bon-e euvre e ‘d limòsne. A l’é rivà an coj dì lì ch’a l’é vnùa malàvia e a l’é mòrta. Cand ch’a l’han avùa lavà, a l’han butane ‘l còrp ant na stansia al prim pian dla ca. Dal moment che Lidda a l’era davzin ëd Joppa, ij dissépoj a l’han savù che Pè a l’era a Lidda. Parèj a l’han mandà doi òm da chiel, pregandlo ch’a tardèissa nen d’andé a troveje. Pé a l’é ausasse e a l’é venuss-ne con lor. Rivà ch’a l’é stàit, a l’han mnalo ant la stansia al prim pian. Tute le vìdue a son presentasse a chiel an piorand e a-j mostravo le veste e le vestimente ch’a fasìa Dorcas cand ch’a l’era ansema a loràutre. Ma Pé, avendje fàit seurte tuti, a l’é butasse an ginojon e a l’ha pregà. Peuj, virandse vers ël còrp, a l’ha dit: “Tabita, àuss-te!” E Tabita a l’ha dovertà j’euj, a l’ha vëddù Pé e a l’é assëtasse. Pé a l’ha daje la man e a l’ha fàita sté drita; peuj a l’hà ciamà le vidue e j’àutri mèmber dël pòpol sant e a l’ha presentajla viva. Lolì a l’é savusse për tut Joppa e diversi a l’han chërdù ant ël Signor. Pé a l’é peuj restà diversi dì a Joppa ant la ca d’un tal Simon, n’afaitor” (Atti 9:1-6).

La tersa letura a ven da l’ùltim lìber dla Bìbia, l’Arvelassion. Al capìtol 5 i trovoma la vision dle creature vive ant ël cel che tute contente a làudo Nosgnor përché a sta ‘n Chiel ël segret dla vita.

“Peuj i l'hai torna vardà e i l'hai sentù la vos ëd mijé e 'd milion ëd j'àngej ansema a le creature vive e a j'ansian, ch'a stavo dantorn al tròno. A l'era 'n còro poderos ch'a cantava: "A l'é degn l'Agnel ch'a l'é stàit scanà, d'arsèive la potensa, le richësse, la sapiensa, la fòrsa, l'onor, la glòria, e la benedission!". Peuj i l'hai sentù la vos ëd tute le creature ch'a stan an cel, an sla tèra e sòta la tèra. A cantavo: "Benedission, onor, glòria e potensa a van ëd drit a col ch'a l'é setà an sël tròno e a l'Agnel për ij sècoj dij sècoj!". E le quat creature vive a disìo: "Amen!", e ij vint-quat ansian a son campasse con la facia a tèra e a l'han rendù l'adorassion oa Col ch'a viv për ij sècoj dij sècoj” (Arvelassion 5:11-14).

Salm 30. L’autor a ringrassia Nosgnor pr’ avèjlo liberà da la mòrt e a cissa d’àutri a unisse a chiel ant la làude. A l’ha fàit esperiensa pr’ un pò ‘d temp dj’assion disiplinàrie ‘d Nosgnor, ma cand ch’a l’ha ciamaje d’agiùt, Nosgnor a l’é antërvenì e l’a ristabilije sò favor. Un salm ëd David. Un cant për la dedicassion dël templ.

“A l’é con granda gòj ch’it magnifico, ò Nosgnor: it l’has tirame fòra da l’eva e it l’has nen consentì ch’ij me nemis a s’arlegrèisso ‘d mia dëròta.  Nosgnor, mè Dé, i l’hai ciamate d’agiùt e ti tl’has ristabilime an salute. It l’has tirame fòra da la tomba, ò Signor, it l’has ampedine ch’i tombèissa ant la tampa dla mòrt. Fidèj ëd Nosgnor, canté an sò onor; laudelo e ten-e da ment che sò nòm a l’é sant! Sò rigor a dura mach un moment, ma sò favor a dura për tuta na vita! As peul pioré për tuta la neuit, ma a la matin a artorna la gòj. Cand ch’i j’era al sicur i pensava: “I podrai mai casché”. A l’é tò favor ch’am rend frem tanme na montagna, ma cand ch’it las virame le spale, i na son ëstàit ëstravirà. I l’hai anvocate, ò Nosgnor, i l’hai suplicà mè Dé. I l’hai dije: “Che vantagi podries-tu mai avèj da mia mòrt, si i spërfondo ant la tampa? Podrìa-la mia póer laudete? Podria-la conté ‘d toa fidelità? Scotme, Nosgnor, e àbie misericòrdia ‘d mi. Giutme, ò Nosgnor! It l’has cambià mè deul ant na dansa ‘d gòj. It l’has gavame mie vestimente ‘d deul e it l’has arvestime ‘d gòj. E lolì përchè mi i podèissa laudete e ch’i stèissa nen ciuto. Ò Nosgnor, mè Dé, mi it ringrassierai për sèmper!”

Orassion - Nosgnor, che tò benedì Fieul a l'ha fase conòsse ai sò dissépoj cand ch'a l'ha rompù 'l pan e fane part: Duverta j'euj ëd nòstra fèj përch' i poduma contemplelo an tuta soa euvra 'd redension; chiel ch'a viv e regna con Ti ant l'unità dlë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.

Duminica 10 d'Avril 2016 - Tersa Duminica 'd Pasqua: At 9:1-6; Arvelassion 5:11-14; Gioann 21:1-19; Salm 30

Esse coma San Tomà [Duminica 3 d'Avril 2016].

Check this out on Chirbit

Un proverbi piemontèis a dis: “Esse coma San Tomà ch’a l’ha nen chërdù fin ch’a l’ha nen tocà”. A diso ch’a sìa “ël protetor dj’architet”. Ël motiv ëd lòn a l’é nen ciàir. Quajdun magari am lo dëspiegrà. Na ròba, contut, a l’é ciàira: a nòstra generassion ëd mischërdent San Tomà “a sta simpàtich”. Ël fàit a l’é che ant ij vangej soa reassion a l’anonsi dl’arsurression ëd Gesù a l’é arprocià da Gesù medésim che, a la fin, a-j dis: “Beà a son coj ch’a l’han nen vëddù, e a l’han chërdù”. Tomà a l’é peuj përdonà e a vnirà un dij pì vajant ambassador dla fèj cristian-a. La tradission a dis ch’a sìa peuj rivà fin-a a l’India, e lolì për fé conòsse a tuti la vrità ‘d chi ch’a l’é Gesù e lòn ch’a l’ha fàit, quajcòsa che gnun d’àutri al mond a l’ha fàit e a podrà mai fé. A l’é për lòn che “esse coma San Tomà” a l’é ‘n motiv dë speranza për tuti coj ch’a reagisso coma chiel. Lesomne antlora la stòria, com a la trovoma ant ël vangel ëd Gioann, capìtol 20. A la fin i lesroma ‘dcò j’àutri tòch ëd la Bibia për la sconda Duminica ‘d Pasca, e i terminroma con ël Salm 118 e na preghiera.

“Cand ch'a l’é vnùa la sèira ‘d col dì-lì, ch’a l’era ‘l prim dla sman-a, e le pòrte ‘d col pòst, andoa ch' ij dissépoj a j’ero radunà për càusa dla tëmma ch’a l’avìo dij cap religios, a j’ero sarà, Gesù a l’é vnù, a l’é mostrasse lì antra ‘d lor, e a l’ha dije: “Che la pas a sìa con voi". Cand ch’a l’ha dit lòn, a l’ha mostraje soe man e ij sò fianch, e ij dissépoj a l’han motobin arlegrasse ‘d vëdde ël Signor. Gesù a l’ha dije ancora: “Che la pas a sìa con voi. Tanme ‘l Pare a l’ha mandame, mi i mando vojàutri”. E quand ch'a l’ha dit lòn, a l’ha sofià an s' lor, e a l’ha dije: “Arsèive lë Spìrit Sant. A tuti coj ch’i përdonëreve ij pecà, a saran përdonà, e a tuti coj ch’i-j artenreve, a saran artënù. Ora Tomà (ciamà Dìdim) ch’a l’era un dij dodes, a l’era nen ansema lor quand che Gesù a l’é venù. J’àutri dissépoj a l’han dije: “I l’oma vëddù Nosgnor”. Ma chiel a l’ha dije: “S’i vëddo nen ant soe man le marche dij ciò, e s’i buto nen mè dil andoa ch’a j’ero ij ciò, e s’i buto nen mia man ant sò fianch, i lo chërdrai mai”. Eut dì apress, ij sò dissépoj a l’ero ancora ansema ant la cà e Tomà a l’era con lor e, combin che le pòrte a l’ero sarà, Gesù a l’é mostrasse lì antra ‘d lor, e a l’ha dije: “Che la pas a sìa con voi!”. Peui a dis a Tomà: “Buta sì tò dil e varda bin mie man; stende ‘dcò la man, e butla an mè fianch, e fà ch’it sie pì nen un ch’a chërd nen, ma ‘n chërdent”. E Tomà a l’ha rësponduje: “Mè Signor e mè Dé!”. Gesù a-j dis: “Për motiv ch’it l’has vëddume, Tomà, it l’has chërdù? Beat a son coj ch’a l’han nen vëddù, e ch'a l’han chërdù”. Gesù a l’ha ‘dcò fàit an presensa dij sò dissépoj vàire d’àutri miràcoj, ch’a son nen scrivù ant ës lìber. Ma ste còse-sì a son scrivùe përchè i chërde che Gesù a l’é ‘l Crist, ël Fieul ëd Dé e che, an chërdend, i l’abie la vita an sò nòm” (Gioann 20:19-31).

“A l’han mnaje dëdnans al Sanedri e ‘l gran sacerdòt a l’ha anterogaje, disandje: “Om-ne nen proibive ciàir e net ëd nen dotriné ant ël nòm ëd Gesù? Epura, vardé, i l’eve ampinì Gerusalem ëd vòstra dotrin-a e i veule fé ven-e adòss ëd nojàutri ‘l sangh ëd col òm!”. Antlora Pé e j’àutri apòstoj a l’han rësponduje: “A venta pitòst fé l’ubidiensa a Nosgnor anans che a j’òm. Ël Dé dij nòstri antich a l’ha arsussità Gesù, ch’i l’eve fàit meuire, pendandlo a na cros. E Nosgnor a l’ha elevalo con soa potensa pr’ esse Prinsi e Salvator, pr’ acordeje a Israel ël pentiment e ‘l përdon dij pecà. Nojàutri i soma testimòni ëd lòn ch’i disoma; e lë Spirit Sant, che Nosgnor a l’ha dàit a coj ch’a ubidisso a chiel, a l’é ‘dcò testimòni ëd lòn” (At 5:27-32).

“Mi, Gioann, a le set cese ch'a son an Asia: grassia a vojàutri e pas da Nosgnor - ch’ a l'é, ch’ a l'era e che a l’ha da vnì - dai set ëspirit che stan danans a Sò Tròno e da part ëd Gesù Crist, che a l'é ‘l testimòni fedel, ël prìm a d’esse arsussità dai mòrt, ël Rè dij re dla tera. Chiel che an veul bìn e a l'ha liberane con sò sangh, dai nòstri pecà, e che a l'ha fàit ëd noiàutri un regn ëd sacerdòt, al servissi 'd Nosgnor, sò pare. A chiel sia la glòria e la potenza ant ij sécolj dij sécoj. Amen. Vardé! Chiel a ven an sle nìvole, e tùit a lo vëdran, ëdcò coj che a l'han massalo: e tuti ij pòpoj ëd la tèra as sentiran an colpa. Èh a l’é parej! Amen. "Mi i son l'Alfa e l'Omega, ël prim e l'ùltim", a dìs Nosgnor De, "i son Col che a l'é, che a l'era e che a l’ha da vnì, ël Tut-potent!" (Arvelassion 1:4-8).

“Deurbime le pòrte da 'ndoa ch'a passo ij giust, e mi i intrarai për ringrassié Nosgnor. Cole pòrte-là a men-o a la presensa 'd Nosgnor, e ij giust a-j passo travers. It ringrassio përchè Ti 't l'has scotà mia preghiera e 't l'has dame vitòria. La pera ch'i murador a l'avìo scartà a l'é dventà la pì 'mportanta. Costa-sì a l'é l'euvra 'd Nosgnor e a l'é magnifica da vardé. Sto-sì a l'é 'l dì ch' Nosgnor a l'ha fàit: arlegromse e foma festa! Ah, Signor, dane la salvëssa! Ah, Signor, dane la vitòria! Ch'a sìa benedì col ch'a ven ant ël nòm dël Signor! I l'oma benedite da la ca dël Signor! Nosgnor a l'é Dé: Chiel a splendriss dal cel. Porté la bestia da sacrifiché e gropela a l'autar. Ti 't ses mè Dé e mi it laudrai! Ti 't ses mè Dé e mi it esaltrai! Ringrassié Nosgnor përchè Chiel a l'é brav! Sò amor fedel a dura për sèmper!” (Salm 118:19-24).

Orassion: Nosgnor, tut-potent e etern, che ant ël misteri dla Pasqua it l'has ëstabilì la Neuva Aleansa d'arconciliassion: Acòrda che tuti coj ch'a son ëstàit argenerà ant la comunion del còrp dël Crist a peudo manifesté and soa vita 'd lor lòn ch'a professo për soa fej; për Gesù Crist, nòst Signor, ch'a viv e ch'a regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé pr'ij sécoj dij sécoj. Amen.

3 d'Avril 2016, sconda Duminica 'd Pasqua: At 5:27-32; Arvelassion 1:4-8; Gioann 20:19-31; Salm 118:19-24

"...a l'ha duvertaje la ment a l'inteligensa dle Scriture" (Duminica 'd Pasqua 2016)

Check this out on Chirbit

Ant la conta dl'arsurression ëd Nosgnor Gesù Crist, coma ch'i la trovoma ant ël vangel ëd Luca, al capìtol 24, l'ùltim, am frapa 'l fàit che Gesù, arsussità dai mòrt, a chita nen ëd mostreje, ai sò dissépoj,  che lòn ch'a l'é capità (ij patiment e la mòrt an crus ëd Gesù) a l'ha 'n sens bin precis. Tut lòn a l'é nen n'asident, na combinassion, na circostansa, ma a corespònd al proget che Nosgnor, da l'eternità, a l'ha fàit për podèj salvé ij sò da le conseguense fataj dël pecà. A l'é nen belfé d'amprende ste ròbe. J'euj dla ment a l'han da dovertesse e Gesù medésim a-j doverta, a lor a a nojàutri, cand ch'i stoma atent, coma dij scolé, a Soa scòla. Ai sò dissépoj, a dis ël vangel "...a l'ha duvertaje la ment a l'inteligensa dle Scriture". Sto-sì a l'é 'l pì bel vot ch'a peussa fesse ant ël dì 'd Pasqua: che tuti coj ch'a scoto o a leso sossì a peudo doverté la ment a l'inteligensa dle Scriture sante e ch'a vëddo lòn che ëd nòrma la gent a vëd nen. Ciamomje a Nosgnor ël don ëd podèj vëdde. Parèj, ancheuj iv proponuma mach la letura dël capìtol 24 ëd Luca.

L'arsurression. Ël prim dì dla sman-a, a la matin bonora, le fomne a son andàite a la tomba, an portand le spessie aromàtiche ch’a l’avìo prontà (për onze 'l còrp ëd Gesù). E a l’han trovà la pera robatà davzin a la tomba. E aprèss ess-ie intrà, a l’han nen trovà là ‘l còrp dël Signor Gesù. Ora a l'é rivà che, antramentre ch'a savìo nen còsa pensé ‘d lòn, a l'improvista a son ancòrzusse ch'a-i ero davzin a lor doi òm con ëd vestimente ch'a sbërlusavo 'd lus. Le fomne a son restà d'autut sburdìe e a l'han bassà la testa fin-a tèra, e coj-lì a l'han dije: "Përchè i serche antrames ij mòrt col ch'a l'é viv? A l'é nen sì, ma a l'é arsussità! Arcordeve 'd lòn ch'a l'ha dive cand che Chiel a l'era ancor an Galilea, visadì che 'l Fieul ëd l'òm a fussa consegnà an man ai pecador, ch'a fussa butà 'n cros e ch’arsusitèissa ‘l ters di”. Antlora le fomne a son arcordasse 'd cole paròle. Peuj, tornà da la tomba, a l'han nunsià tute ste còse a j'òndes e a tuti j'àutri.  A l'ero Maria ‘d Magdala, Gioana, Maria ‘d Giaco, e j'àutre ch'a l'ero ansema lor, ch'a l'han contalo a j'apòstoj. Le paròle dë ste fomne a-jë smijavo ‘d còse sensa sens, dij seugn, e a l’han nen chërduje,  Pé, nopà, a l'é aussasse e a l'é corù a la tomba. A l'é chinasse për vardé, ma a l'ha mach vëddù le binde 'd lin. Peuj a l'é tornass-ne a ca, tut antërdoà për lòn ch'a l'era rivà.

Gesù a marcia an sla strà ch'a va a Èmmaus. Ora, an col midem dì, doi ëd lor a l'ero 'n marcia për na borgià 'd nòm Èmmaos ch'a l'era anviron òndes kilométer da Gerusalem,  A discorìo tra 'd lor ëd tut lòn ch'a l'era capità. Antramentre che lor a discorìo e debatìo ansema, Gesù an përson-a a l'é avzinasse e a l'ha comensà a feje companìa për la stra,  ma j'euj 'd lor a l'ero nen a la portà d'arconòss-lo. E Chiel a l'ha dije: "Còsa ch'a son-ne sti discors ch'i ten-e fra vojàutri antramentre ch'i marce?". Anlora ij doi a son fërmasse con la tristëssa scrita 'n facia. Un ëd lor, ch'as ciamava Clèopa, a l'ha rëspondù e a l'ha dije: "Ses-to l'ùnich foresté an sti dì-sì a Gerusalem ch'a sa nen lòn ch'a l'é capitaje?". E Chiel a l'ha dije: "Còsa?". A l'han rësponduje: "Tut lòn ch'a rësguarda Gesù, ël Nazaré, ch'a l'era un profeta, potent ant j'euvre e ant le paròle dëdnans a De e a tut ël pòpol;  e coma che ij nòstri prinsipaj sacerdòt e cap a l'han consignalo për felo condané a mòrt e a l'han falo meuire an sna cros. Nojàutri i speravo ch'a fussa Chiel a liberé Israel, ma con tut lòn, a son già passaje tre di da cand che ste còse a son capità.  E peui, na quaj fomna dle nòstre, a l'han motobin sburdì-ne: a son andàite la matin a la tomba, a-i han pì nen trovà sò còrp e a son vnùe a conté-ne d'avèj avù na vision d'àngej ch'a disìo che Chiel a l'é viv. E quajdun dij nòstri a son andàit a la tomba e a l'han trovà pròpi com a l'avio dit le fomne, ma Chiel a l'han nen vëddùlo". Antlora a l'ha dije: "Ò stupida gent ch'i seve! Coma ch'i seve meusi 'd cheur ant ël chërde a la paròla dij profeta! Ventava-lo nen che 'l Crist a suportèissa tùit coj patiment-là pr' intré an soa glòria?". Peuj, an comensand da Mosè e an seguitand con tùit ij profeta, a l'ha dëspiegaje an tute le Scriture lòn ch'a fasìa 'd riferiment a Chiel. E cand ch'a son stàit davzin a la borgià andoa ch'a andasìo, Chiel a l'ha fàit coma s'a dovèissa andé pì lontan.  Ma lor a l'han dije con ansistensa: "Resta con noi, përché a s'avzin-a la sèira e 'l dì a l'é press che a la fin". Chiel, donca, a l'é intrà (ant la borgià) e a l'é restà con lor. Antlora a l'é rivà che antramentre ch'a l'era a tàula con lor, a l'ha pijà 'l pan, a l'ha benedilo, a l'ha rompulo a tòch e a l'ha dane 'n pòch a pr'un.  A l'é stàit pròpe 'n col moment-lì che j'euj dij dissépol a son dovertasse e a l'han arconossulo, ma Chiel a l'é dësparì da 'dnans a lor. E lor a l'han dit un con l'àutr: "I sentìo-lo nen coma 'n feu an nòstr cheur antramentre Chiel an parlava për la stra e an dëspiegava le Scriture?". Antlora a son sùbit aussasse e a son tornà a Gerusalem, andoa ch'a l'han trova j'òndes radunà, ansema j'àutri ch'a l'ero con lor. Tùit a-j disìo: "ël Signor a l'é arsussità për dabon e a l'é fasse vëdde a Simon".  Lor, peui, a l'han contaje lòn ch'a l'era rivà ëdcò a lor për la stra e coma ch'a l'avìo arconossulo quand che Chiel a l'avìa rompù 'l pan a tòch.

L'ùltima apparission ëd Gesù.  Coma ch'a parlavo dë ste còse, Gesù 'n përson-a a l'é presentasse antrames lor e a l'ha dije: "Che la pas a sia con voi!". Ma lor, sburdì e spaventà, a chërdìo 'd vëdde 'n fantasma. E a l'ha dije: "Përché i seve sburdì? E përché son-ne montà 'd dubi ant ij vòsti cheur? Vardé mie man e ij mé pé: i son pròpe mi! Tocheme e constaté bin: përché 'n fantasma a l'ha nen ëd carn e dj'òss com' i vëdde che mi i l'hai.  E an disend lòn a-j smonìa le man e ij pé. Ma sicoma che për la gòj a chërdìo ancora nen e ch'a l'ero tant sbalordì, a l'ha dije: "Eve sì queicòsa da mangé?". E a l'han ofrije 'n tòch ëd pess rostì. Chiel a l'ha pijàlo e l'ha mangialo dëdnans a lor.

Ël mandà final ëd Gesù. Peuj a l'ha dije: "Coste a son le paròle ch'iv disìo quand ch'i ero ancora con vojàutri: a ventava che tut lòn ch'a l'é scrit ëd mi ant la lej ëd Mosè, ant ij Profeta e ij Salm a fussa realisà".  Antlora a l'ha duvertaje la ment a l'inteligensa dle Scriture, e a l'ha dije: "Parèj a resta scrit: ch' ël Crist a patièissa e ch'arsussitèissa dij mòrt ël ters dì,  e ch'as predichèissa a sò nom la conversion a tute le gent e 'l përdon dij pecà, an ancaminand da Gerusalem. Vojàutri i seve ij testimòni 'd cole còse. Vardé: i son an camin ëd mandé an sù vojàutri lòn che mé Pare a l'ha promëtù. Ma vojàutri resté ant la sità fin-a ch'i sie arvestì dla potensa da l'àut".

La partensa ëd Gesù. Aprèss ëd lòn Gesù a l'ha mnaje fòra vers Betania e, an aussand le man al cel, a l'ha benedije. Antramentre ch'a-j benedìa, a s'é slontanasse da lor e a l'é stàit alvà al cel.  E lor, apress avèjlo adorà, a son tornass-ne a Gerusalem con na gran gòj.  E a stasìo sèmper ant ël templ an benedisend De.

Duminica 27 'd Mars 2016 - Duminica 'd Pasqua. At 10:34-43 o Isaìa 65:17-25; 1 Corinti 15:19-26 o At 10:34-43; Gioann 20:1-18 o Luca 24:1-12; Salm 118:1-2, 14-24

Orassion

Nosgnor, che për nòstra redension it l'has dàit tò Fieul ùnich a meuire an sna cros, e che për soa gloriosa arsurression it l'has liberane dal podèj ëd nòst nemis: Acòrdane 'd meuire minca dì al pecà, përchè nojàutri i peussa vive për sèmper con Chiel ant la gòj dl'arsurression; për Gesù Crist, Tò Fieul e nòst Signor, ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.

Vënner Sant 2016

An ocasion dël vënner sant, Iv proponoma la sconda part dla letura dël racont bìblich dla passion ëd Nosgnor Gesù Crist. A l'é 'l capìtol 23 dël vangel second Luca. Seguité la version ëscrita damentre ch'i lo scoteve diret. A fà part dla neuva tradussion dla Bibia an lenga piemontèisa, ch'a l'é già da pì che tre agn ancheuj ch'i la travajoma.

Gesù a l'é portà dëdnans a Pilàt

23:1 Antlora tùit coj ch'a j'ero là a son levasse e a l'han mnalo dëdnans a Pilàt. 23:2 E a son butasse a acuselo e a disìo: "I l'oma trovà chiel-sì ch'a bolversava nòstra nassion, a 'mpedìa 'd paghé l'impòste a l'imperador e a pretendìa d'esse chiel ël Crist, un re". 23:3 Antlora Pilàt a l'ha 'nterogalo e a l'ha dije: "Ses-to 'l re dij Giudé?". E Chiel a l'ha risponduje: "It lo dise ti" 23:4 Antlora Pilàt a l'ha dit ai càp dij sacerdòt e a la furfa: "I trovo gnun-e colpe an cost'òm-sì". 23:5 Ma lor a 'nsistìo e a disìo: "Chiel-lì a 'nsiga 'l pòpol an dotrinand për tuta la Giudea. A l'ha comensà da la Galilea e a l'é rivà fin-a sì".

Gesù a l'é portà dëdnans a Eròd

23:6 Ora, cand che Pilàt a l'ha sentì lòn, a l'ha ciamà se col òm a fussa 'n galilé. 23:7 Verificà ch'a fasìa part dla giurisdission d'Eròd, a l'ha mandalo da Eròd, ch' ant coj dì-lì as trovava 'dcò chiel a Gerusalem. 23:8 Cand che Eròd a l'ha vëddù Gesù, a l'é a'rlegrass-ne tant. përché da temp a l’avìa anvìa ‘d vëddlo për avèjne sentù parlé e a sperava ‘d vëddlo fé ‘n quàich miràcol. 23:9 Antlora Eròd a l'ha 'nterogalo con vàire domande, ma Gesù a-j rispondìa nen. 23:10 Ambelelà a-i ero 'dcò ij cap dij sacerdòt e jë scriba e a lo acusavo con insistensa. 23:11 Anlora Eròd con ij sò soldà, a l'ha 'nsultalo e a-j fasìo le schergne. Peuj avend-lo arvestilo con na vesta spatussanta, Eròd a l'ha mandalo torna da Pilàt. 23:12 Ant col dì-lì Eròd e Pilàt a son fin-a dventà amis, mentre prima 'd lòn a l'ero inimis.

Gesù a l'é portà dëdnans a la furfa

23:13 Antlora Pilàt a l’ha convocà ij gran sacerdòt, j’àutri cap religios e ‘l pòpol. 23:14 A l’ha dije: “I l’eve portame cost òm-sì coma un ch’a cissa ‘l pòpol a solevesse. I l’hai falo rësponde dëdnans a vojàutri e i l’hai trovà an cost òm gnente ch’i peussa deje la colpa ‘d lòn ch’i dise. 23:15 A l’istessa conclusion a l’é rivà ‘dcò Eròd ch’a l’ha mandamlo andarera. Për conseguensa, cost òm a l’ha fàit gnente ch’a mérita d’esse condanà a mòrt. 23:16 Donca, cand ch’i l’avrai falo foaté, i lo lassërai andé”. 23:17 [...] 23:18 Antlora tuta la gent a l’é butasse a crijé: “Col òm a l’ha da esse massà! Lass-ne pitòst andé Barabàs!”. 23:19 Barabàs a l’era stàit butà an përzon përché a l’avìa organisà ant la sità na sedission e a l’avìa fàit d’amassidi. 23:20 Pilàt a l’ha donca torna parlaje a la gent, përchè a vorìa lassé andé Gesù. 23:21 Ma lor a seguitavo a crijé disand: “Butelo an s’ na cros! Butelo an s’ na cros!”. 23:22 E Pilàt a l’ha dije a la gent për la tersa vòta: “Ma che mal ha-lo fàit st’òm-sì? I l’hai trovà gnente ch’i podèissa ancolpelo e condanelo a mòrt. Parèj i lo farai foaté e i lo lassërai andé”. 23:23 Ma lor a insistìo con ëd grand sgari, ciamand che Gesù a fussa butà an cros; e ‘l sò rabel a vnisìa sèmper pì fòrt. 23:24 Antlora Pilàt a l’ha decidù ‘d deje la contenta a la gent, ch’a fussa fàit lòn ch’a ciamavo. 23:25 E a l’ha lassà andé col ch’a l’era stàit butà ‘n përzon për sedission e amassidi e ch’a lo ciamavo. Peuj a l’ha bandonaje Gesù, coma ch’a lor a vorìo.

Crosifission ëd Gesù

23:26 Damentre ch’a lo mnavo vìa, a l’han pijà n’òm ch’a vnìa dai camp. As ciamava Simon e a l’era da Cirene, e a l’han cariaje adòss la cros përchè a la portèissa chiel apress a Gesù.

23:27 Ora Gesù a l’era seguità da na gran furfa ‘d pòpol e ‘dcò da vàire fomne ch’as dasìo ‘d bòte an sle stòmi për segn ëd granda aflission e ch’a pioravo. 23:28 Gesù a l’é virasse anvers a lor e a l’ha dije: “Fije ‘d Gerusalem, pioré nen për mi, pioré pitòst për vojàutre medésime e pr’ ij vòstri fieuj. 23:29 Përché vardé: a vniran ij dì ch’as dirà: ‘A son bin fortunà le fomne ch’a son stérile e cole ch’a l’han avù gnun-e masnà, e le pope ch’a l’han nen dàit ël làit!’ 23:30 Antlora as butran a dì a le montagne: ‘Caschene adòss’ e a le colin-e: ‘Sotrene!’ 23:31 Përchè s’a fan cole còse al bòsch verd, còsa sarà-lo fàit al bòsch sech?”.

23:32 Doi àutri ch’a j’ero ‘d malfator a son ëstàit ëdcò mnà an cola ocasion për feje meuire ansema a Gesù. 23:33 Cand ch’a son rivà al leugh ch’a-i diso “la Testa ‘d mòrt”’, a l’han anciodalo ansilì a la cros. Ëdcò ij malfator a son  ëstàit butà an s’ ëd cros: un a soa drita e l’àutr a soa snistra. 23:34 Ma Gesù a disìa: “Pare përdonje, përchè a san nen lòn ch’a fan”. Apress, a son spartisse an tra ‘d lor soe vestimente tirandje a sòrt.  

23:35 E la gent a së tnisìa lì davzin e a vardava, ma ij cap a lo mincionavo disand: “A l’ha salvà dj’àutri, adess ch’as salva chiel istess, se përdabon a l’é ‘l Crist, col che Nosgnor a l’ha sernù!”. 23:36 Ëdcò ij soldà a lo mincionavo e a-j s’avsinavo, sporzendje d’asil da bèive, 23:37 e a disìo: “Se ti ‘t ses ël rè dij Giudé, salv-te da ti istess!”.

23:38 Ora, a j’era dzura ‘d chiel un cartel scrit an letre gheche, roman-e e ebràiche, ch’a disìa: “Sto-sì a l’è ‘l rè dij Giudé”.

23:39 E un dij malfator ch’a l’ero pendù a lo ingiuriava disand: “Se ti ‘t ses ël Crist, salv-te da ti medésim, e nojàutri con ti. 23:40 Ma l’àutr malfator, pijand la paròla, a lo rimprociava fòrt, disandje: “L’has-to gnanca ‘n pò ‘d timor ëd Nosgnor, tì ch’it patisse l’istessa pen-a? 23:41 A l’é con giusta rason che nojàutri i soma ambelessì, përchè bin i meritoma sti patiment për motiv dël mal ch’i l’oma fàit, ma sto-sì a l’ha fàit gnente ch’a deuvèissa nen fé”. 23:42 Peuj a l’ha dit a Gesù: “Gesù, arcòrdte ‘d mì cand ch’it rivras an tò Regn”. 23:43 E Gesù a l’ha dije: “An vrità it diso, che ancheuj it saras ansem a mi an paradis”.

Mòrt ëd Gesù

23:44 A l’era squasi mesdì cand ch’a l’é spantiasse për tuta la tèra na granda scurità ch’a l’é durà fin-a a tre bòt dël dòp-mesdì. 23:45 Ël sol a l’é scurisse e la cortin-a dël templ a l’é s-ciancasse për mes. 23:46 Antlora Gesù a l’ha crijà con tuta la fòrsa: “Pare, i armëtto mè spirit an toe man!”, e avend dit lòn a l’é spirà

23:47 Ora, cand che l’ufussial roman a l’ha vëddù lòn ch’a l’era rivà, a l’ha dàit glòria a Nosgnor disand: “A l’é pròpi vera che st’òm-sì a l’era nossent”. 23:48 Tuta la gent ch’a j’era radunasse a col ëspetàcol, an vedand le còse ch’a l’ero rivà, as na tornavo dasendse ‘d bòt an slë stòmi. 23:49 E tuti coj ëd soa conossensa, e le fomne ch’a l’avìo seguitalo da la Galilea, a së tnisìo lontan, vardand lòn ch’a-i rivava.

Sepoltura ‘d Gesù

23:50 Ora, a-i era n’òm bon e giust ch’as ciamava Giusèp. A l’era ‘n consijé dël Sinedri. 23:51 Chiel a l’avìa nen consentì con la decision e j’assion dj’àutri ij sò colega. A l’era da Arimatèa, sità giudèa, e ‘dcò chiel a sperava ch’ ël Regn ëd Nosgnor a rivèissa tòst. 23:52 Parèj a l’é andàit ëd përsona a trové Pilàt, e a l’ha ciamaje ‘d podèj arlevé ‘l còrp ëd Gesù. 23:53 Cand ch’a l’ha avune la licensa, a l’ha calalo giù dla cros e a l’ha anvlopalo ant un linseul, peuj a l’ha butalo ant na tomba tajà ant ël ròch, anté che gnun a l’era ancora stàit butà. 23:54 Ora, sossì a l’era stàit fàit ant la sèira dël vënner, ël dì dla preparassion, dàit che ‘l dì dël Saba a andasìa a prinsipié.

24:55 Le fomne ch’a l’avìo compagnà Gesù da la Galilèa a l’han seguità Giusèp fin-a ansilà, e a l’han vëddù la tomba anté ch’a l’avìo butaje andrinta ‘l còrp ëd Gesù. 24:56 Peuj, essend tornass-ne vìa, a l’han prontà dj’euli aromàtich e ‘d përfum për onze sò còrp. Durant ël dì ‘d saba, nopà, loràutre a l’han oservà l’arpòs che la lej a comandava.

https://sites.google.com/site/bibiapiemonteisa/testament-neuv/luca/luca-23