Arnonsié a j'ìdoj chi l'oma (ij dé fàuss) [Leture bibliche për Duminica 11 d'Otòber

Check this out on Chirbit

Mincatant as sent queidun ch'a dis: "A n'anfà nen lòn ch'as chërd, a l'é pro 'd chërde an queicòsa". An efet, an ësto mond a son tante le divinità e ij dé che la gent a-j rend l'adorassion. Për soe divinità a-i é 'd gent ch'as farìa massé o ch'a massa d'àutri sensa gnun-a gen-a. Contut, ëdcò coj ch'a diso ch'a son nen religios a l'han ëd soe divinità motobin prëssiose e ch'a seguito con fervor religios, bele se soens a son pront a neghelo ch'a-j l'àbio. A podrìa esse na quei përsonalità viva o mòrta, vera o 'd fantasìa, a podrìa esse n'ideologìa, ël podèj, ël travaj, l'arserca dël piasì, o, pì soens a l'é ai sòld ch'a-j rendo l'adorassion. J'uman a peudo nen fene a meno 'd rende l'adorassion a queidun o a queicòsa. La question, pitòst, a l'é, se cole divinità a sio vere o fàusse, s'a na val la pen-a...  A-i é 'dcò 'd gent ch'a dis d'esse cristian-a ma che dë stermà (o gnanca peui tant) a rend l'adorassion a bin d'àutr ch'ël Dé ver e viv e che sò signor a l'é bin d'àutri che Nosgnor Gesù Crist! L'apòstol Pàul a scriv: "Sicur a-i na son vàire ch'a son ciamà dé, sia ant ël cél che an sla tèra, coma an efet a son tanti coj ch'a rendo l'adorassion a vàire dé e signor. Contut, nojàutri i savoma ch'a-i é mach un sol Dé, ël Pare, ch'a l'ha creà tut lòn ch'a esist e noi i vivoma për chiel, e a-i é mach un sol Signor, Gesù Crist. Për sò mojen Dé a l'ha fàit tut lòn ch'a-i é e da chiel i l'oma arseivù la vita" (1 Corint 8:5-6).

Ant le letura biblica 'd costa Duminica (cola dl'Evangeli) i trovoma n'òm ch'a vorìa seguité Gesù coma sò magister, ma quand che Gesù a-i ciama d'arnunsié prima a sò idol favorì (ant sò cas ij sòld, le richësse) a-i sta pì nen e as na va vìa. Në sgnor ch'a va darera a sò signor e ch'a 'rnunsia al Signor! A l'é 'l test andoa ch'a-i é 'l famòs mòt ëd Gesù ch'a dis: "A l'é pì facil ch'un gamel a passa për ël përtus ëd n'agucia, che në sgnor a intra ant ël Regn ëd Dé" [March 10 (17-31)]. Gesù, la Paròla 'd Dé a l'é përdabon tanme 'l bisturin d'un sirògi e che, an tajand a fond ant ël cheur uman, a arvela andoa ch'a stà 'l mal për ranchelo via! La sconda letura a parla pròpi 'd lòn, da la litra a j'ebreo, ch'a parla 'd coma ancora ancheuj la paròla 'd Nosgnor a sia viva e d'efet: [Ebreo 4 (12-16)]. Ant la tersa letura, dal Salm 22 [Salm 22 (1-15)], l'autor, an soa soferensa a crija al Signor për esse liberà dai sò nemis pericolos ch'a l'han pijalo an mes e ch'a son na mnassa për soa vita. A l'ha fiusa che 'l Signor a antervenrà, e peuj a fà vot ëd ringrassié Nosgnor an pùblich për Sò agiut. A varda, an fin, con granda susta, 'l moment che tùit a 'rconossran la grandeur dël Signor e a-j rendran l'adorassion. A l'é na profesìa dij patiment ëd Nosgnor Gesù Crist, coj ch'a l'ha acetaje për liberé ij sò da le conseguense dël pecà. A la fin, ant ël lìber ëd Giòb [Giòb 23 (1-9; 16-17)], i trovoma 'l crij ëd n'òm giust, ma crasà da maleur e da sagrin, ch'as lamenta ch' ël Signor a-j stia dëscost. A l'avrà da arconòsse che sossì a l'é nen vera.

Antlora, foma sta cita preghiera e peui lesoma ij test bìblich.

Preghiera:  Signor, i pregoma che Toa grassia a peuda sèmper andene danans e darera, përch' i podoma dedichene con costansa a d'euvre bon-e; për Gesù Crist, nòst Signor, ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé për sèmper e sèmper. Amen. 

Lë sgnor.  Mentre ch'a surtìa për butesse për strà, n'òm a l'é vnùit ëd corsa a campesse an ginojon dëdnans a chiel e a l'ha faje sta domanda: "Bon magister, còsa ch'i l'hai da fé pr' arsèive la vita eterna?".  E Gesù a l'ha rësponduje: "Përchè am ciames-to bon? A-i é gnun ch'a sia bon foravìa che Dé. Ti't conòsses ij comandament: Comët nen adulteri, Massa nen. Roba nen. Dis gnun-a faussarìa. Fà tòrt a gnun. Onora tò pare e toa mare". Chiel a-j rëspond: "Magister, tut lòn i l'hai osservalo con tut mè cheur fin-a dal temp ëd mia gioventù". Gesù a l'ha vardalo e a l'ha sentì për chiel n'amor génit. Antlora a l'ha dije: "At manca mach na còsa; va e vend tut lòn ch'it l'has e dalo ai pòver. Parèj it l'avras un tesòr an cél. Peui venme dapress".  Quand ch'a l'ha sentì cole paròle, col òm a l'é andass-ne tut malinconios, përchè ch'a l'avìa 'd grand beni. Antlora Gesù, guardandse d'antorn, a l'ha dit ai sò dissépoj: "Coma ch'a sarà mai dificil che coj ch'a l'han ëd richësse d'intré ant ël Regn ëd Dé!". Ij dissépoj, quand ch'a l'han sentì ste paròle a na son stane motobin stupì. Ma Gesù a l'ha torna dije: "Mè fieuj, a l'é dificil a coj ch'as confido ant le richësse d'intré ant ël Regn ëd Dé.  A l'é pì facil ch'un gamel a passa për ël përtus ëd n'agucia, che në sgnor a intra ant ël Regn ëd Dé". E a son stane ancora 'd pì dësconcertà, e as disìoi an tra 'd lor: "S'a l'é parèj, chi é-lo che mai a podrìa salvesse?".  Gesù a l'ha vardaje e peui a l'ha dije: "Lolì a l'é na ròba ch'a l'é nen possibil a l'òm, ma mach a Dé, përchè tut a l'é possibil a Dé".  Antlora Pé a l'ha dije: "Varda, nojàutri i l'oma chità tut e i soma vnute dapress". E Gesù a l'ha replicà: "An vrità iv diso ch'a-i é gnun ch'a l'àbia chità o ca, o frej, o seur, o pare, o mare, o fomna, o masnà, o camp pr' amor ëd mi e dl'Evangeli  ch'a n'arsèiva an cost temp-sì sent vòte tant, ca, e frej, e seur, e mare, e masnà, e camp, ansema a përsecussion; e, ant ël mond ch'a vnirà, la vita eterna. Ma vàire ch'a son ij prim a saran j'ùltim, e j'ùltim a saran ij prim".

Na paròla ch'a "taja". "La paròla 'd Nosgnor a l'é viva e d'efet. A l'é arfilà e a taja motobin ëd pì che la pì arfilà spa a dobia trancia. Tanme 'n bisturin as fà stra an tra l'ànima e lë spirit, an tra le gionture e le miole. A buta a la bela vista fin-a nòstri pensé e desideri pì ancreus. A-i é gnente an tut ël creà ch'a peussa esse stërmà da Dé. Dëdnans a Dé tut a l'é patanù e dël tut dovert, e a chiel i dovroma rende cont ëd tut. Antlora, dàit ch'i l'avoma 'n sovran grand sacerdòt, Gesù, ël Fieul ëd Dé, ch'a l'é intrà ant ij céj, tenomse s-ciass a lòn ch'i chërdoma. Cost gran sacerdòt ch'i l'oma a sa bin lòn ch'a sio nòstre debolësse përchè a l'é passà da l'istesse tentassion ch'i l'oma nojàutri, combin ch'a l'àbia mai pecà. Andoma donca con fiusa al tròno dla grassia, për podèj oten-e misericòrdia. Press a chiel i trovroma la grassia ch'a peul giutene quand ch'i l'oma da pì da manca".

N'òm bandonà. "Mè Dé, mè Dé, përchè l'has-to bandoname? Përchè ses-to tant lontan quand ch' i gëmmo e 't ciamo d'agiùt? Tùit ij di 't ciamo, mè Dé, ma ti 't risponde nen. Tute le neuit it scote mia vos, ma mi i trovo gnun arlass. Epura ti't ses sant e 't l'has për tròno le làude d'Israel. Nòstri vej as fidavo a Ti e Ti it i-j liberave dai sagrin.  At ciamavo e Ti i-j salvave; a l'avìo fiusa 'n Ti e a na son mai stàit delus. Ma mi i son un verm e pa n'òm! Tùit am dëspresio e am fan le schergne. Tùit coj ch'am vëddo am pijo 'n gir, a ghigno 'd mi e a sopato la testa. A diso:"Cost-sì é-lo col ch'as fidava al Signor? Ch' ël Signor a lo salva, 'ntlora! Se 'l Signor a-j veul tant bin, che 'l Signor a lo libera!". Epura 't ses stàit Ti ch'it l'has tirame fòra dal vènter ëd mia mare e ch'it l'has fame avèj fiusa 'd ti fin-a da le pupe 'd mia mare.  Quand ch'i son nassù i son stàit campa ant ij Tò bras. Ti 't ses stàit mè Dé dal moment medésim ch' i son nassù. Sta nen lontan da mi, përchè tanti a son ij sagrin ch'am stan dantorn e a-i é gnun d'àutri ch'a peussa giuteme. Ij mè nemis am stan dantorn tanme 'n trop ëd tòr; ij feros tòr ëd Bashan a l'han pijame an mes! Tanme 'd leon a l'han dovertà ij sò garlòt contra 'd mi; a breugio e a son lì lì për sauteme adòss. Mia vita a l'é stàita vërsà tanme d'eva; ij mè oss a son stàit dëslogà; mè cheur a l'é tanme sira e as ëslingua ant mè pét. Mia fòrsa a l'é sëccasse tanme 'd crèja cheuita sota 'l sol; mia lenga a l'é tacasse al palà. Ti 't l'has fame sté cogià ant la póer coma s'i fussa già mòrt".

Nosgnor an sta dëscòst? ..."Antlora Giòb a l'ha replicà: "Mè lamenta ancheuj a l'é ancora mèra e i faso në sfòrs a nen gëmme fòrt. Se mach i saveissa andoa trové Nosgnor, i andrìa drit da chiel andoa ch'a sta.  Mi i-j conterìa 'd mè cas e i-j farìa savèj mie rason, e a-i na sarìa tante!  Antlora i conossrìa soe rispòste e im farìa caria 'd soa réplica. Dovrerìa-lo sò grand podèj për disputé con mi? Nò, chiel a më scotërìa con atension.  Ëd gent onorà a peudo rasoné con chiel, parèj mè giudes a 'rconossrìa mia nossensa e i sarìa lìber. Contut, i vado a l'alvant e i lo trovo nen, a ponent e i lo vëddo nen. I lo trovo nen gnanca a setentrion. A l'é stërmasse. I vado ant ël meridion, ma gnanca là chiel a-i é o a l'é scondusse pròpi bin.  Ma chiel a sa bin 'ndova ch'i vado. Quand ch'am butrà a la preuva ant ël griseul, i na seurtirà pur tanme d'òr. A l'é parèj përchè i son mai slontaname dai senté 'd Nosgnor; i l'hai seguità la stra ch'a l'avìa indicame e i l'hai mai scartà. Im dëstaco mai dai sò precet; ij sò decret a-j guerno an me cheur.  Contut, quand che chiel a l'ha pijà na decision, chi podrìa-lo mai fèjla cambié? Tut lòn che chiel a veul, a lo fà. A l'é parèj che Nosgnor a farà tut lòn ch'a l'ha progetà a mè rësguard. A l'é chiel ch'a contròla mè destin. A l'é nen da stupisse che mi i sia tant ëspaventà dëdnans a chiel. Quand ch'i-j penso, i l'hai lë sparm a còl.  Dé a l'ha ampinime 'l cheur ëd sburdiment. Ël Tut-potent a l'ha terificame.  ut dantorn a mi a-i é mach ëd top. Daspërtut a-i é na scurità ch'as peul nen passesse.

Lese sti test ant ël contest dij sò capìtol. Leture bìbliche për Duminica 11 d'Otòber 2015 - Duminica dòp Pancòsta ch'a fà vint: Giòb 23 (1-9; 16-17);  Salm 22 (1-15); Ebreo 4 (12-16); March 10 (17-31). Giontje, s'i veule na predicassion an italian: "Il grande chirurgo".

A l'era n'òm onest e giust ch'a rispetava Dé e ch'a stava da leugn dal mal (Duminica 4 d'Otòber 2015)

Check this out on Chirbit

Le selession ëd leture bìbliche për duminica 4 d'Otòber a tira nòstra atension al sël suget ëd "l'òm giust". L'idèja d'esse giust, o conform a giustissia, ant la Bibia, a l'é nen tant lòn ch'i pensoma nojàutri 'd sòlit. "Giustissia" a l'é nen lòn ch'a corespond a lòn ch'i pensoma nojàutri ch'a sia giust, ma a l'é giust lòn ch'a l'é conform a la lej moral stabilìa da Nosgnor, lòn ch'a l'é an comunion con ël volèj dël Dé ver e viv coma ch'a l'é arvelasse durant la stòria 'd sò pòpol sernù e, ùltim, an Gesù Crist. Se noi is comparisionoma a col criteri-lì, i vedoma sùbit che gnun ëd nojàutri a l'é "giust". Antlora i vëdoma ch'i l'oma "un problema": gnun ëd nojàutri a l'é "a pòst" con Nosgnor. A l'é për lòn ch'a l'é vnùit ël Salvator Gesù Crist, visadì për cambiene e rendne giust an fidandse a Chiel (l'òm giust për ecelensa) coma Sò dissépoj. A-i é gnuna d'àutra speransa d'esse acetà da Dé s' i soma nen rendù giust da Chiel. I l'oma da manca d'esse "giustificà", l'é a dì: rendù giust, përchè i lo soma nen. La prima letura bìblica a l'é 'l prinsìpi dla stòria 'd Giòb, l'òm che Nosgnor a consìdera giust, l'òm giust ch'as mantniss fërm con passiensa an soa integrità d'amis ëd Dé, ch'a càpita lòn ch'a càpita. I l'oma peui Salm 26 andova l'autor a invita Nosgnor a buté a la preuva soa dritura, a fortiss soa nossensa e a diciara soa fidelità a Dé. A l'é na prefigurassion dël Crist: ël nossent ch'a pija 'l pòst dël pecator e, pagand chiel ël pressi dij pecà dël colpèivol, a lo cambia an soa imagine 'd santità. La tersa letura a ven da le litre dël Testament, cola a j'ebreo, ël prim capìtol. I vëdoma ambelelà chi ch'a l'é Gesù e coma che Chiel a sìa pì grand che Mosé e dj'àngej midem. Gesù Crist, protagonista dla creassion: paròla definitiva 'd Dé; Signor dzura tuti. Ant la quarta letura (cola dl'evangeli) i vëdoma Gesù che (an March capìtol 10) 'a buta an evidensa 'l dovèj ëd rispeté ël fondament dla società uman-a, l'union an tra n'òm e na fomna, coma n'aleansa séria, e bin ël rispet ch'i l'oma da avèj për le masnà.

Preghiera: Tut-potent e etern Dé, ti 't ses sèmper dispòst a scotene pì 'd lòn che nojàutri lo soma 'd preghete, e dispòst a doné pì 'd lòn che nojàutri i l'oma piasì d'avèj o ch'i meritoma. Arvërsa dzura 'd noi l'abondansa 'd toa misericòrdia. Përdonane lòn che nòstra cossiensa a l'ha tëmma, e dane cole bon-e ròbe che nojàutri i soma nen degn ëd ciamete, s'a fussa nen pr'ij mérit e la mediassion ëd Gesù Crist, nòst Salvator; ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, për sèmper e sèmper. Amen.

I.

"A-i era na vòlta n'òm, ant la tèra 'd Uz, ch'as ciamava Giòb. A l'era n'òm onest e giust ch'a rispetava Dé e ch'a stava da leugn dal mal. (...) Un dì a l'é riunisse la cort dël cél a la presensa dël Signor. An tra 'd lor a l'é vnùje 'dcò l'Acusator, Sàtana. Ël Signor a-j domanda: "E ti, da 'ndoa ch'it ven-e?". E chiel a-j rëspond: "Da fé 'd gir për la tèra për vardé lòn ch'a-i riva". Ël Signor a l'ha dije: "L'has-to armarcà mè servitor Giòb? A-i é gnun d'àutri an sla tèra ch'a sia parèj ëd chiel: a l'é onest e giust, am rëspeta e a sta da leugn dal mal. Ti 't l'has cissame a ruinelo ma 't l'has otnì gnente: ancora chiel as mantniss ferm an soa integrità". L'Acusator a-j rëspond: "Pel për pel! N'òm a sarìa pront a arnùnsié a tut mach për salvesse la pel! Ma preuva 'n pò a stende la man a tochèje soa përson-a. I scomëtto ch'at maledirà an facia!". Antlora 'l Signor a l'ha dije a l'Acusator: "It lo buto an toe man, ma rispetje la vita!". E l'Acusator a l'é artirasse da la presensa dël Signor e a l'ha arfilaje a Giòb na marseugna grama ch'a l'ha pijalo da la testa ai pé. Giòb setà ant la sënner, as gratava con un ciap rot ëd tèra cheuita. Soa fomna a-j disìa: "Ancora it të mantnisse ferm an toa integrità? Malediss Dé e meuir na vòlta bon-a!". Giòb a l'ha rësponduje: "Ti 't parles coma na fomna svantà. S'i acetoma 'l bin coma 'n don ëd Dé, l'avriomne nen d'acetene 'dcò 'l mal?". An mes a tut sossì, gnun-a paròla a l'é surtìa da la boca 'd Giòb ch'a podèissa consideresse 'n pecà" (Giòb 1:1; 2:1-10).

II.

"Aferma mia nossensa, mè Signor, përché i l'hai portame bin; i l'hai avù fiusa ant ël Signor sensa avèj un qualsëssìa dubi.  Vardme bin, butme a la preuva, fà l'esam ëd mie motivassion e 'd mè cheur. I l'hai la certëssa che tò amor fidel am vnirà mai a manché e i l'hai vivù conforma toa vrità. Ij busiard a son mai stàit ij mè compagn e i son mai andàit ansema a 'd gent fàussa. I l'hai an ghignon coj ch'as buto ansema mach për tramé lòn ch'a l'é mal e i arfuso 'd fé società con le canaje. Im lavo le man për diciaré mìa nossensa e i ven-o a tò autar, ò Signor, cantand a àuta vos mia arconossensa e nunsiand toe maravije. Ò Signor, i veuj bin a la ca anté ch'it stas, ël leugh andoa toa gloriosa presensa a l'ha fasse n'abitassion. Contme nen an tra ij pecator, tra coj ch'a comëtto 'd crìmen ëd sangh. Soe man a son anflà d'intension grame; ciapé 'l bocon a l'é lòn ch'a-j pias ëd pì. I son nen parèj ëd lor; mi i vivo con onestà. Àbie misericòrdia 'd mi e riscatme. Ij mè pè a marcio an sla stra drita. Ant la granda ciambrèa 'd tò pòpol i laudrai 'l Signor" (Salm 26).

III.

"An motobin d'ocasion e 'd manere, ant l'antichità, Dé a l'avìa parlà a nòsti pare për boca dij profeta; contut, ora, an costi dì-sì ch'a son j'ùltim, a l'ha parlà a nojàutri ant la përson-a dël Fieul, ch'a l'era 'l mojen medésim ëd la creassion e ch'a l'é stabilì ardité d'ògni còsa. Chiel a l'é lë splendor ëd la glòria 'd Dé e l'impronta 'd sò esse medésim. Chiel a sostniss l'univers con ël podèj 'd soa paròla e ora, fàita la purificassion dij pecà, a l'é setasse ant ij leugh pì àut a la drita dla maestà divin-a. Sossì a mostra coma 'l Fieul a sia tant pì grand che j'àngej, pròpi coma 'l nòm che Dé a l'ha daje a l'é tant pì grand che ij sò. (...) A l'é nen a d'àngej che Dé a l'ha sogetà 'l mond arnovà dont ch'i parloma. Ant le Scriture quajdun a l'ha rendune testimoniansa quand ch'a l'ha dit: "Còs é-lo mai l'òm, che ti i l'abie da arcordete 'd chiel? Lòn ch'a l'é 'n mortal përchè ti a lo tnissa present? Ti 't l'has butalo 'n pòch pì an bass dj'àngej, it l'has coronalo 'd glòria e d'onor, it l'has butà ògni còsa sota 'd sò control". Për lòn, se Dé a l'ha sogetaje ògni còsa, sossì a veul dì ch'a l'ha lassà gnente ch'a sìa fòra 'd sò domini. Contut, i l'oma ancora nen vëddù che tute le còse a sio sogetà a soa autorità. Lòn ch'i vëdoma a l'é Gesù, ch'a l'ha 'rseivù na posission "un pò pì an bass dj'àngej"; e pròpi përchè chiel a l'ha patì la mòrt për nojàutri, a l'é adess "coronà 'd glòria e d'onor". Éh, Dé a l'ha fane la grassia che chiel a patìssa la mòrt për tuti. Dé, ch'a l'ha creà ògni còsa për chiel istess, a l'ha sernù 'd porté motobin ëd fieuj a la glòria. E a l'era mach giust che chiel a l'avèissa fàit ëd Gesù, pr' ël mojen dij sò patiment, ël condotié përfet, adat a portèje a la salvëssa. Tant col ch'a santifica coma coj ch'a son santificà, a ven-o tuti da 'n medésim pare: a l'é për lòn che chiel a l'ha gnun-a onta 'd ciameje ij sò frej. Përchè chiel a l'ha dit a Dé: "I nunsiarai tò nòm ai mè frej e it laudrai an mes a la ciambrea 'd tò pòpol" (Ebreo 1:1-4; 2:5-12).

IV.

Antlora ij Farisé a son ëvnùit da chiel e, për butelo a la preuva, a l'han ciamaje s'a l'é përmess a n'òm ëd divorsiesse da soa fomna. Ma chiel a l'ha faje cost'àutra domanda: "Cos é-lo che Mosè a l'ha comandave 'd fé?". Lor a l'han dije: "Mosè a përmet a n'òm ëd dé a soa fomna un document ëd divòrsi e parèj ëd mandela via". E Gesù a l'ha rësponduje: "Mosè a l'ha scrivù costa nòrma për motiv dla durëssa 'd vòstr cheur. Ma fin-a dal prinsipi dla creassion, Dé a l'ha fàit n'òm e na fomna. A l'é për lòn che l'òm a chita sò pare e soa mare për butesse ansema a soa fomna, e ij doi a fan un còrp sol. A l'é parèj ch'a son pì nen doi, ma 'n còrp sol. An conseguensa, as peul nen separesse lòn che Dé a l'ha butà ansema". Tornà peui a ca, ii sò dissépoj a l'han faje d'àutre domande a sla question, e Gesù a l'ha dije: "Col ch'as divorsia da soa fomna e ch'as marida con n'àutra, a comët adulteri contra la prima. Dl'istessa manera, se la fomna as divorsia da sò marì e ch'as marida con n'àutr, a comët adulteri". Quajdun, peuj, a l'ha presentà a Gesù ëd pcite masnà përchè a j'amponèissa le man, ma ij sò dissépoj a-j crijavo a coj ch'a i-j presentavo. Quand ch'a l'ha vist lòn, Gesù a l'é restane indignà e a l'ha dije: "Lassé ven-e da mi le pcite masnà; antërdijlo nen, përchè 'l Regn ëd Dé a l'é për coj ch'a son coma lor. An vrità iv diso che chionque a 'rseivrà nen ël Regn ëd Dé parèj ëd na pcita masnà, a j'intrerà nen". Sichè, dòp d'avèje pijà ant ij sò brass, a l'ha daje soa benedission amponendje le man (March 10:2-16).

Anliure ai tes bìblich complet: Giòb 1:1; 2:1-10; Salm 26; Ebreo 1:1-4; 2:5-12; Marco 10:2-16 - Predicassion an italian an sël test dla litra a j'ebreo: "Il primato di Cristo su tutto e su tutti".

Còsa sarìa-lo rivane se Dé a fussa nen ëstait da nòstra part? (Duminica 27/9/2015)

Leture bìbliche për ël 27 dë Stèmber 2015 - Duminica dòp Pancòsta ch'a fà disdeut

Preghiera: Ò Dé, Ti 't fase vëdde Tò podèj tut-potent dzurtut an toa misericòrdia e pietà. Acòrdane la pienëssa 'd toa grassia për che, quand ch'i coroma pr' otnì toe promësse, i peussa 'dcò nojàutri gòde tò tesòr dël cél. Për Gesù Crist, nost Signor, ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, për sèmper e sèmper. Amen.

1. Ester as dà da fé për la salvëssa 'd sò pòpol. "Parèj ël rè e Aman a son andàit al disné gròss dla regin-a Éster. Mentre ch'a bevìo, ëdcò an cost scond dì, ël rè a l'ha dit a la regin-a: "Ciama lòn ch'it veules, regin-a Éster, e mi it lo darai. A podrìa esse fin-a la metà del regn, it të lo darai volenté!". Éster a-j rëspond: "S'i l'hai trovà 'd favor con ël rè e s'a pias al rè d'acordeme st'arcesta, i ciamo ch'a sia risparmià la vita mia e 'd mè pòpol. A l'é përchè mi e mè pòpol i soma stàit vendù a coj ch'a l'han mach l'intension ëd sterminene, sassinene e fene fòra. Se nojàutri i fusso mach stàit vendù coma dë s-ciav, i sarìa stàita chieta. Për lòn a sarìa nen valù la pen-a 'd sgonfié 'l rè; ma nòst aversari a podrà mai arparé al dann ch'a l'avrìa fàit al rè con nòsta mòrt".  Antlora 'l rè Assuer a l'ha ciamaje a la regin-a: "Chi podria-lo mai fé na ròba parèj? Chi podria-lo mai esse tant presuntuos da tochete?". Ester a l'ha rësponduje: "L'òm gram ch'a vorìa felo a l'é Aman, nòst aversari e nost nemis!". Parèj Aman a l'é restà sensa paròle dëdnans al rè e a la regin-a. (...) Arbonà, un dël eunuch al servissi përsonal dël rè, a l'ha giontà: "A-i é giusta na fòrca 'd sinquanta cùbit d'autëssa che Aman a l'avìa fàit drissé për Mardoché, l'òm ch'a l'avìa denunsià la cospirassion contra 'l rè. La forca a l'é stàita costruìa a ca soa!". Ël rè a l'ha dit: "Antlora feje pende Aman medésim!". A l'é parèj ch'a l'han fàit ampiché Aman an sla midema forca che chiel a l'avìa fàit drissé për Mardoché, e la flin-a dël rè a l'é pasiasse. (...) Mardoché a l'ha scrivù tut sòn e a l'ha mandà 'd litre ai Giudé ch'a j'ero an tute le provinse dël rè Assuer, davzin e lontan,  pr' ëstabilì che tùit j'agn a selebrèisso 'l quatòrdes e 'l quindes dël mèis d'Adar. Për che coj dì-lì a son ij dì ch'ij Giudé a l'han avù treva da j'atach dij nemis e 'l mèis che 'l sagrin a l'é vnùit gòj, ël deul festa, e për ch'a fusso dì d'argioissansa; andova ch'as mandèisso 'd cadò l'un con l'àutr e ch'as fèisso 'd don ai pòver" [Ester 7 (1-6, 9-10), 9 (20-22)].

2. Israel a arconòss che 'l Signor a l'ha liberalo da 'n disaster sicur.  "Còsa sarìa-lo rivane se Dé a fussa nen ëstait da nòstra part? Che tut Israel a l'arpeta: Còsa sarìa-lo rivane se Dé a fussa nen stàit da nòstra part quand ch'i j'ero atacà dai nòstri nemis? Ant soa furia afoà lor a n'avrìo angosasse viv. N'inondassion a l'avrìa ramassane via complet. N'arianass a l'avrìa portane vìa.  Èh, d'aque furiose a l'avrio dël tut scancelane da la facia dla tèra.  Ch'a sia benedet ël Signor che ij sò dent ëd lor a l'han pa fane a tochetin! I soma scapà via tanme n'osel da la tràpola dël cassador. La tràpola a l'é s-ciapasse e i soma liber! Nòstr agiùt a l'é 'l Signor, col ch'a l'ha fàit ël cél e la tèra" (Salm 124).

3. La preghiera, la confëssion, l'agiùt da frej. "I é-lo quajdun tra 'd voi ch'a patissa? Ch'a prega. I é-lo quajdun ch'a sia content? Ch'a canta dij salm. I é-lo quajdun tra 'd voi ch'a sia malavi? Ch'a manda a ciamé j'ansian dla cesa, e ch'a sio lor a preghé për col-lì, e ch'a-j impartisso n'onsion ëd euli a nòm dël Signor. Cola preghiera, fàita con fé, a salverà 'l malavi e 'l Signor a-j darà d'arlass e, s'a l'ha fàit ëd pecà, a-j saran përdonà. Confëssé l'un a l'àutr vòstri pecà, e preghé l'un për l'àutr, përch' i sie varì. La preghiera përsistenta d'un giust a l'é motobin poderosa. Elia, ch'a l'era n'òm parèj ëd noi, a l'avìa pregà con insistensa ch'a pieuvèissa nen, e a l'é nen cascaje 'd pieuva an sla tèra për tre agn e ses mèis. E avend torna pregà, ël cél a l'ha dàit ëd pieuva, e la tèra a l'ha dàit sò frut. Mè frej e seur, se quajdun ëd vojàutri a së slontan-a da la vrità, e n'àutr a-i lo fa artorné,  ch'a sapia che col ch'a l'avrà torna menà 'n pecator da sò traviament, a lo salverà da la mòrt e a quaterà në strop ëd pecà" (Giaco 5:13-20).

4. Da la part ëd Gesù. "Gioann a l'ha pijà la paròla e a l'ha dije: "Magister, i l'oma vëddù quejdun ch'a dovrava Tò nòm për tapairé via 'd demòni, ma i l'ìoma antërdijlo, përché a l'é nen un ch'a séguita nojàutri". Ma Gesù a l'ha dije: "Lassejlo fé! Përché a-i é gnun ch'a fassa 'n miràcol an mé nòm ch'a peussa sùbit dòp parlé mal ëd mi. Chi ch'a l'é nen contra 'd noi, a l'é për noi. In vrità iv diso che chionque av darà da bèive 'n bicer d'eva a mè nòm, përché ch'i seve dij cristian, a l'é sicur ch'a perdrà nen soa 'rcompensa. Tutun, chionque a sarà 'd scàndol a un ëd coj pcit ch'a chërdo an mi, a sarìa mej për chiel ch'as butèissa na pera da mulin al còl e ch'as campèissa 'nt ël mar. E se toa man at fà pijé 'n broncc, tajla via; a l'é mej ch' i t'intre ant la vita eterna con na man ëd manch, ch' avejne doe e finì pr' esse campà 'nt ël feu dl'infern ch'as dëstissa mai. E se tò pé at fà pijé 'n broncc, tajlo via: a l'é mej ch'i t'intre ant la vita eterna sòp ch'avèj doi pé e finì pr' esse campà 'nt ël feu dl'infern ch'as dëstissa mai. E se tò euj at fà pijé 'n broncc, s-cianclo vìa: a l'é mej ch'i t'intre ant la vita eterna con n'euj sol, ch'avèjne doi e finì pr' esse campà 'nt ël feu dl'infern ch'as dëstissa mai, lì 'ndoa ch' ël verm a meuir nen, e ch' ël feu as dëstissa nen. 9:49 Ognidun a sarà butà a la preuva con ëd feu. La sal a l'é bon-a për dé 'd savor, ma se la sal medésima a l'é sensa savor, con còsa mai a podrìa rendje sò savor? A venta ch'i l'àbie 'd sal an voi medésim, e che stìe 'n pas tra 'd voi" (Marco 9:38-50).

Ester 7 (1-6, 9-10), 9 (20-22); Salm 124; Giaco 5 (13-20); March 9 (38-50).

Lòn ch’a l’é la Bibia

La Bibia a l’é ‘n lìber. A podrìa consideresse na colession, n’archeuita ‘d lìber butà ansema ant un volum ùnich e maestos. Un lìber a l’é fàit pr’ esse lesù. Da cost pont ëd vista la Bibia a l’é coma tùit j’àutri lìber. La Bibia, contut, a l’é nen coma ‘n qualsëssìa àutr lìber. La Bibia a l’é ‘l Lìber dij Liber. Ëd sòlit i ciamoma la Bibia la sacra o santa Bibia. Soa santità i la trovoma ant soa natura d’esse “quejcòs d’àutr”. A l’é ‘n lìber sant përchè a trapassa, a va oltra, a sta dzora, a trassend ògni àutr lìber. A l’é santa përchè sò autor ùltim a l’é Nosgnor. A l’é santa përchè sò mëssage a l’é sant. A l’é santa përchè sò contnù a l’é antèis ëd rendne sant.

La Bibia a l’é ‘n lìber ispirà, Costa ispirassion, contut, a va bin dëdlà ‘d coma, ant ël parlé comun, a podrìo esse ispirà dj’artista. La Bibia a smon-a da pì che d’idèje ancreuse, da pì che ‘d sapiensa uman-a. A l’é ciamà “ispirà” nen për motiv ëd soa manera dzornaturala d’esse stàita trasmëttua a dj’autor uman, ma për motiv ëd soa origin, ëd soa sorgiss, l’é a dì Dé. Parèj, për la Bibia a sarìa pì giust dì “espirà”, visadì “mandà fòra” da Dé, tanme d’aria dai polmon, o “possà” com a fà ‘l vent quand ch’a bofa contra la vela ‘d na barca për fela bugé ant na diression. La Bibia a l’é nen mach un lìber rësguard ëd Dé; a l’é lìber da Dé. A l’é për lòn che la Cesa a confëssa ch’a l’ha fiùsa che la Bibia a sia përdabon la “vox Dei” la vos génita ‘d Dé.

La Bibia a l’é normativa. La Cesa a l’ha diciarà che la Bibia a l’é “la Nòrma dle nòrme e sensa nòrma”. Na nòrma a l’é na régola, na diretiva, un criteri, na cana për mzuré, un méter: për sò mojen tut ël rest a l’é mzurà, valutà, giudicà. I poduma ‘d sicur dovré ‘d criteri inferior, pì bass, për regolé nòstra vita, ma tute cole régole a son da subordiné, da sogetesse, a lë Scritura. Esse “la Nòrma dle norme” a veul dì d’esse la nòrma superlativa, pì àuta, ël criteri ch’a mzura minca àutra nòrma. La Bibia a l’é nen mach “la prima an tra j’egual” - a l’ha gnun-a parità, ugualiansa con d’àutri criteri. Tanme Gesù Crist a l’é esaltà coma “Sgnor dij sgnor e Rè dij rè”, parèj is sogetoma a Soa Paròla coma la Nòrma dle nòrme, ël criteri dla vrità e l’ùnica régola për ël pòpol ëd Dé.

Dé a l’é ‘l Signor dël cél e dla tèra, e mach Chiel a la ‘l drit ëd impon-e d’obligassion assolute a Soe creature. Chiel a fà sossì për ël mojen ëd Soa Paròla ëscrita. J’Arformator dël sécol ch’a fà sëddes a arconossìo costa autorità ùnica dla Bibia, e a l’han formà ‘l mòt “Sola Scriptura” (mach la Scritùra). J’Arformator a meprisavo nen j’àutre autorità, né lor a arnegavo ël valor dla tradission o dij crédo, ma a n’armarcavo la diferensa: la Bibia a l’é “l’ùnica e pì àuta régola ‘d fej e ‘d pratica ch’a falissa mai”.

Nosgnor a ciama minca cristian a cudì la giustissia, lòn ch’a l’é giust dëdnans a Dé. Nòstra fiusa a l’ha da esse tanme cola ‘d na masnà anvers sò pare e soa mare, ma nòstra anteligensa, nòstra abilità d’antende, ëd comprende, a l’ha da esse madura, fàita. Na tal fiusa e anteligensa a comprend l’esigensa ‘d studié la Paròla ‘d Dé. Ël dissépol génit a medita, a pensa ancreus a costa Paròla “neuit e dì”, a na resta sèmper an companìa e a dëscor con chila. Nòst but a l’é da pì che la conossensa; a l’é saviëssa e ‘l frut ëd n’ubidiensa “drinta e fòra”.

Ël cristian génit a aceta la Fej cristian-a coma ch’a l’é esprimùa ant ij Crédo ecuménich e chërdùa dai cristian daspërtut. La Bibia a l’é l’autorità màssima, la pì àuta për la fej e la condòta. Le paròle dla Bibia a son vere e sò mëssagi a l’é potent. A trasmët la promëssa ch’a faliss mai ëd Dé, sò Autor. Cole paròle a artorno mai andarera veuide. A son nen “paròle al vent”, ma a realiso, a compisso sèmper ël propòsit antendù.

https://sites.google.com/site/bibiapiemonteisa/dotrina/la-confession-d-fej-d-westminster

Chi ch'a l'é 'l pì amportant (Duminica 20.9.2015)

"Se quejdun a veul esse 'l prim, a deuv ciapé l'ùltim pòst e esse 'l servitor ëd tùit j'àutri". Leture bìbliche dël lessionari - 20 dë Stèmber 2015 - Duminica dòp Pancòsta ch'a fà dissèt

Preghiera. Acòrdane, ò Signor, ëd nen afanesse për le còse 'd còst mond, ma d'amé le còse dël cél; e già ch'i vivoma, àora, an tra 'd còse provisòrie, ch'a passo, ëd tense s-ciass a cole ch'a duro. Për Gesù Crist, nòst Senior, ch'a viv e ch'a regna con ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, për sèmper e sèmper. Amen.

I.  Proverbi 31 (10-31)

Le virtù ëd na fomna anteligenta ch'as fà onor "31:10 Chi podrìa-lo trové na fomna virtuosa? A l'é pì pressiosa che 'd rubìn! 31:11 Sò marì a l'ha fiusa an chila e chiel a n'avrà 'n grand guadagn. 31:12 Chila a-i fà 'd bin e nen ëd mal tùit ij dì 'd soa vita. 31:13 Chila a va a serne la mej lan-a e 'l lin e a l'ha piasì 'd travajé con soe man. 31:14 A l'é tanme le nav mercantij: a pòrta 'l mangé da leugn. 31:15 As àussa 'd bonora e a pronta 'l mangé për soa famija, sensa dësmentiesse dle servente. 31:16 Quand ch'a trova 'n camp ch'a pensa ch'a daga na bon-a produssion, a lo cata. Da ij sò guadagn a cata na vigna. 31:17 A comensa sò travaj con bon-a veuja e as tira sù le mànie ëd brass vigoros. 31:18 Chila a sa che soe marcansie a son ëd prima qualità e quand ch'a l'é neuit soa lampia a resta anvisca. 31:19 A dëstend le man për ciapé la roca e a ten strèit ël fus. 31:20 Chila a doverta la man për giudé ij pòver e a proved ai sò bzogn ëd lor. 31:21 A l'ha nen tëmma che soa famija a patissa 'l frèid perchè a proved ch'a sio tuti bin quatà. 31:22 As fà daspërchila soe veste e a son tute 'd lin fin ëd color scarlata. 31:23 Sò marì a l'é bin conossù quand ch'as seta an tra j'ansian press a le pòrte dla sità. 31:24 Chila a fabrica 'd vestimente 'd lin e a jë vend. Ij mërcant a ven-o a serché ij bindej che chila a l'ha fàit. 31:25 A l'é arvestìa 'd fòrsa e 'd dignità e a rij dël dì 'd doman. 31:26 Quand ch'a parla tuti a arconòsso sò bon sens e an sla lenga a l'ha sèmper ëd consèj bon da dé. 31:27 A vija con diligensa dzora soa famija e mai a mangia 'l pan ëd pigrissia. 3:28 Ij sò fieuj as ausso e a-j diso grassie për tut lòn che chila a fà për lor e sò marì a manca mai 'd feje le làude. 3:29 A-j dis: "A son tante le fije ch'a l'han fàit còse 'd valor, ma ti 't l'has sorpassaje tute!". 3:30 L'anciarm a l'é n'angann e la blëssa a passa prest, ma na fomna ch'a l'ha timor ëd Dé a l'é vreman da laudé! 3:31 Arconòss ël bon frut ëd sò travaj e fà conòsse a j'ansian dla sità ël gran valor che chila a l'ha!" (Proverbi 31:10-31)

II. Salm 1

Ant cost Salm sapiensial, l'autor a consija sò auditòri a arfudé lë stil ëd vita ëd coj ch'a l'han gnun-a religion e a esse fidej a Dé. Lë scritor a buta 'n confront la sòrt ëd coj ch'a l'han gnun-a religion con cola dij giust. A arleva coma ij prim a la fin a saran ruinà, antant ch'ij giust a fiorisso përchè Nosgnor a-j soagna e a-j dà Soa protession. 

(1) Beà col ch'a séguita nen ij consèj ëd coj ch'a l'han gnun-a religion, ch'a va nen an sla strà dij pecator, ch'as seta nen an compagnìa 'd coj ch'a fan mach ëd schergne.
(2) Beà pitòst col ch'a l'ha piasì për la Lej 'd Nosgnor, e ch'a la médita dì e neuit.
(3) A sarà tanme n'erbo piantà arlongh la sponda 'd na rivera e ch'a dà sò frut an soa stagion. Soe feuje a ven-o mai sëcche e soa produssion a l'é sèmper fosonanta.
(4) A sarà nen cola-lì a sòrt ëd coj che dë 'dnans a Dé a son nen giust: a saran tanme 'd lola bofà dal vent.
(5) Dë 'dnans al giudissi a savran nen còsa rësponde. Ij pecador a l'avran gnun pòst dacant a coj ch'a veulo bin a Dé.
(6) Ël Signor a vija an sël sënté dij giust e a-j guerna, ma 'l senté dj'ingiust a men-a mach a la perdission.

III. Giaco 3:13- 4:7-8a

"3:13 Coj ch'a diso ch'a son savi e ch'a conòsso Dé, ch'a lo faso vëdde con na vita degna d'onor, ch'a faso 'd bon-e euvre con cola umiltà ch'a l'é 'l prodòt ëd la saviëssa génita. (...)  4:7 Sogeteve donca a Dé. Resiste al diav, e 'l diav a filerà via lontan da vojàutri. 4:8 Avzineve a Nosgnor, e Chiel as avzinrà a vojàutri. Nëttieve le man, ò pecator; purifiché vòstri cheur, gent ëd cheur dividù!"

IV. March 9 (30-37)

Sconda predission dla mòrt e dl'arsurression ëd Gesù. 8:30 A l'han peuj chità cola region e a l'han traversà la Galilea, ma Gesù a l'ha nen vorsù ch'as savèissa, 8:31 përchè a vorìa passé pì 'd temp con ij Sò dissépoj e dotrineje. A l'ha dije: "Ël Fieul ëd l'òm a l'ha da esse consegnà ant le man dij sò nemis. A lo massran, ma dòp tre dì a 'rsussitrà". 9:32 Ma lor a capìo nen col discors-là e a l'avìo tëmma 'd ciameje 'd spiegassion.

La question ëd chi ch'a l'é 'l pì 'mportant. 9:33 Dòp esse rivà a Capernaum, a l'han trovà na cà ch'a-j dasìa ospitalità, e Gesù a l'ha ciamaje: "Ëd còs' é-lo ch'i disputave për la stra tra 'd voi?". 8:34 Ma a son stasne ciuto përchè a l'avìo disputà për la strà an sù chi tra 'd lor a fussa 'l pì 'mportant. 9:35 Antlora Gesù a l'é 'nsetasse, a l'ha ciamà ij dòdes dantorn a Chiel, e a l'ha dije: "Se quejdun a veul esse 'l prim, a deuv ciapé l'ùltim pòst e esse 'l servitor ëd tùit j'àutri". 9:36 Peuj a l'ha butà là ' mes a lor na masnà, a l'ha pijala 'n bras e a l'ha dije a lor: 9:37 "Chionque a 'rsèiv na masnà parèj an mè nòm. a l'é tanme s'arseivèissa mi, e chionque a m'arsèiv, a l'é pà mi ch'a 'rsèiv, ma a 'rsèiv Col ch'a l'ha mandame".

Lòn ch'a l'é për nojàutri la Bibia

Dal prim capìtol dla Confession ëd Fej 'd Westminster:

I. Le Scriture Sante

1.1 Combin che la lus ëd natura, e j'euvre dla Creassion e dla Providensa a manifesto 'd manera ciàira la bontà, la sapiensa e la potensa 'd Dé, tant che gnun a podria giustifichesse e dì d'avèjlo nen vëddulo, lòn a l'é nen pro për dé cola conossensa 'd Dé e 'd Sò volèj ch'a l'é necessaria për la salvëssa. A l'é për lòn ch' a l'é piasuje a Dé d'arvelé Chiel medèsim e fé conòsse Sò volèj a Soa Cesa an motobin ëd ocasion e 'd manere. Dòp, për mej guerné e propaghé la vrità, për deje na pì sicura protession [1] e për ël confòrt dla Cesa, contra la corussion ëd la carn e la malìssia 'd Sàtana e dël mond, Dé a l'ha dàit tuta cost' arvelassion an guerna a la scritura. A l'é sossì ch' a rend le Scriture Sante màssim necessarie, përché Dé a l'ha pì nen servisse dle manere che prim' a l'avìa d arvelé Sò volèj a Sò pòpol.

1.2 Sota 'l nòm ëd Scriture Sante a son ora contnù tùit ij liber tant dël Vej coma dël Neuv Testament, ch'a son costi-sì:

Dël Testament Vej: Gènesi, Èsod, Levìtich, Nùmer, Deuteronòmi, Giosué, ij Giùdes, Rut, prim e second liber ëd Samuel, prim e second lìber ëd ij Rèm prim e second lìber ëd le Crònache, Esdra, Neemìa, Ester, ël lìber dla sapiensa, Giòb, ij Salm, ij Proverbi, Ecclesiaste, Càntich ëd ij Càntich, Isaia, Geremia, le Complente (Lamentassion), Esechiel, Daniel, Osèa, Gioel, Amos, Abdìa, Giòna, Michèa, Nàom, Abacuch, Sofonìa, Aggèo, Sacarìa, Malachìa.

Dël Testament Neuv: Maté, March, Luca, Gioann, j'At dj'apòstoj, Litra ai Roman, prima e seconda litra ai Corint, ai Gàlat, a j'Efesin, ai Filipèis, ai Colossèis, prima e seconda litra ai Tessalonicèis (1 Te), prima e seconda litra a Timòteo, a Tito, a Filémon, a j'Ebreo, ëd Giaco, prima e seconda litra 'd Pé, prima, seconda e tersa litra 'd Gioann, ëd Giuda, Arvelassion..

Tuti costi liber-sì a son dàit për ispirassion ëd Dé për esse la régola dla féj e dla vita [2].

1.3 Ij liber che 'd sòlit a son ciamà apòcrif [2], a son nen inspirà da Dé e a son pa da consideresse na part dël cànon ëd la Scritura. Për lòn, a deuvo nen otnì d'autorità ant la Cesa 'd Dé, né esse aprovà o dovrà 'd pì 'd lòn ch'a sìa 'n qualsëssìa àutr ëscrit uman.

1.4 Ël motiv përch' i consideroma la Scritura Santa n'autorità, visadì ch'a-j dovoma fiusa e osservansa [4], a l'é nen përché quejdun o na cesa a l'àbia stabililo [5], ma përchè Dè, sò Autor, ch'a l'é vrità Chiel médesim, a l'ha fàit an manera ch'a lo dventèissa. A l'é parèj ch'i l'arsèivoma coma Paròla 'd Dé,

1.5 A son tante le rason ch'a peudo portene a avèj n'àuta reverensa e stima dle Scriture sante: la testimoniansa ch'a na dà la Cesa e l'autëssa dla materia tratà, la fòrsa e 'l bon efet ëd soa dotrin-a, la majestà 'd sò stil, l'armonia ëd soe part, ël bu dël tut (ch'a l'é dé glòria a Dé), ël ciair mostrament ch'a dà dl'ùnica vìa ch'a pòrta a la salvëssa dl'òm, soe tant' àutre ecelense incomparabij, tuta soa përfession. Tut sòn a l'é già na preuva bondosa ch'a son Paròla 'd Dé. Epura, pien-a përsuasion e sicurëssa ch'a son vrità anfalanta e ch'a l'han n'autorità divin-a, an ven mach da l'euvra interna dlë Spirit Sant ch'a na rend testimoniansa për e con la Paròla an nòstri cheur.

1.6 L'antregh volèj [6] 'd Dé, col ch'a riguarda lòn ch'a l'é necessari për Soa glòria [7], la salvëssa dj'uman, la fej e la vita, a l'é o contù espress ant la Scritura, o a peul ess-ne derivà coma na conseguensa [8] bon-a e necessaria. As peul nen fene 'd gionte, né për pretèise neuve arvelassion dlë Spirit, né apeland-se a 'd tradission uman-e. Con tut lòn, për comprende ai fin ëd la salvëssa lòn ch'a l'é 'rvelà ant la Paròla, i arconossoma ch'a l'é necessaria l'anluminassion interna dlë Spirit Sant. A-i resta 'd question ch'a son comun a le assion uman-e e a la società, e ch'a riguardo 'l cult ëd Dé o 'l meinagi dla cesa, ch'a peudo esse regulà a la lus ëd la natura e dla saviëssa cristian-a, conforma a le régole generaj dla Paròla, ch'a dovran sèmper esse rispetà.

1.7 Lòn che la Scritura a conten a l'é nen sèmper dël tut ciàir daspërchiel e për tuti coj ch'a la leso; contut, lòn ch'a l'é necessari da esse conossù, chërdù e osservà ai fin ëd la salvëssa, a na i-è tant proponù e spiegà ëd manera ciàira, ant un pòst o n'àutr ëd la Scritura, che nen mach ij savant, ma 'dcò coj ch'a l'han nen studià a peudo pro comprendlo con ëd mojen ordinari.

1.8 Ël Testament Vej an ebraich, ch'a l'é la marelenga (ël vernàcol) dël antich pòpol ëd Dé, e 'l Testament Neuv an grech, che, ant ël temp ëd soa composission, a l'era la lenga la pì conossùa an general fra le nassion, essend stàit ispirà an manera direta da Dé e, per sò special soagn e providensa, conservà pur e incontamnà an tùit ij temp, a son për lòn autèntich. Cole Scriture a son l'istansa ùltima che la Cesa a dev apelesse an tute le controversie 'd religion. Tutun,përchè coste lenghe originaj a son nen comprendùe da tut ël pòpol ëd Dé, ch'a l'ha 'l drit e l'interesse a le Scriture e ch'a l'é comandà 'd lesje e scandajeje ant la tëmma 'd Dé, (për lòn) a deuvo esse voltà ant la lenga parlà dal pòpol (ël volgar) ëd minca nassion anté ch'a-j rivo, parèj che la Paròla 'd Dé, butà ant ël leugh d'onor an minca ca e lesùa da tùit, a peussa mné a cola adorassion e a col servissi 'd Dé ch'a-j sìa agradì e, për la passiensa e dla consolassion ch'a dan le Scriture, a peussa avèj la speransa.

1.9 La régola d'interpretassion dla Scritura ch'a faliss mai a l'é la Scritura medésima. Quand ch'a ven fòra na question ch'a rësguarda 'l sens pien e ver d'un qualsëssìa test ëd la Scritura (ch'a l'é mai mùltip ma unich) as peul scrutinelo e comprendlo da àutri test ëd la Scritura ch'a parlo pì ciàir.

1.10 Ël giudes màssim ch'a l'ha da esaminé tute le controversie an materia 'd religion e tùit ij decret dij concili, d'opinion dë scritor antich, dotrine uman-e e spirit privà, e dont le sentense i podoma pasiene, a peul nen esse d'àutri che lë Spirit Sant ch'an parla për ël mojen ëd le Scriture.

Nòte

[1] O "conferma".
[2] Condòta, manera 'd comportesse.
[3] O "nen autèntich". A son ciamà 'dcò "déutero-canònich", ch'as arfan a 'n second cànon.
[4] O "ubidiensa".
[5] O "testimoniansa".
[6] Let "consèj".
[8] O "dedussion".
[7] Per la glòria ch'i l'oma da deje.
Test e spiegassion detalià an lenga italian-a as peul trovesse ambelessì: https://sites.google.com/site/confessionidifede/cfw