martedì 23 aprile 2019

Vijé (83. Marco 13:32-37)

An Piemont, fin-a a la metà dël sécol ch'a fà 19, la sèira, dzurtut ant le frèide sèire d'invern, le famije as riunìo 'nsema ant le stale për le tradissionaj "vijà". La paròla "vijà" a ven dal latin vigilia ch'a veul dì "sté dësvij". A l'ero 'd seirà anté ch'as cantava, as contavo dë stòrie, as marcandava 'd bestiam, as fasìo dë pcit travaj; a-i era chi ch'a sonava e chi ch'a balava. La vijà a l'era 'n moment ëd dësvari ma 'dcò 'd travaj e dzurtut ëd trasmission dël savèj dla tradission. As riunìa ant na stala perché le stale a l'ero 'd leugh ëscaudà dal fià dle bestie e a-i era pa damanca dë stue. A l'era 'n moment d'agregassion sossial ëd pèis. Ant ij vangej i trovoma Gesù ch'an fà l'esortassion a vijé, a sté dësvij. Lòn ch'a veul dì i lo trovoma an March 13:32-37.
Sie pront! "Quant a col dì-lì e a che ora, a-i é gnun ch'a lo sàpia, gnanca j'àngej ch'a son ant ël cél, gnanca 'l Fieul: mach ël Pare. Fé atension, vijé e preghé, përchè i seve nen quand che col temp a vnirà. A l'é coma n'òm ch'a part për fé 'n viagi e che, an lassand soa ca, a dèissa d'impiegh ai sò servitor e a ognidun sò incàrich, e ch'a comandèissa al portié 'd vijé. Vijé, donca, përchè i seve nen quand ch'ël padron ëd ca a vnirà, se a la sèira, o a mesaneuit, o a l'ora ch' ël gal a canta, o a la matin. chiel a podrìa rivé a l'improvista e troveve andormì. Ora, lòn ch'i diso a vojàutri, i lo diso a tuti: Vijé" (Marco 13:32-37).
Ëd lòn ch'a parla Gesù an ës tòch dël vangel? Ëd sòlit as sento 'd predicassion ch'a a-j fan arferiment e ch'a diso che ambelessì Gesù a parla dla mòrt, ch'a podrìa ciapene quand che meno i la spetoma e ch'i dovrìo ess-ne sèmper pront, visadì an pas con Nosgnor. I podrìo, an efet, avèj ëd brute sorprèise s'i l'oma pa mai daje da ment a Nosgnor quand ch'an parlava e i l'oma mai pijalo an sël sério com i dovrìo.

Sto discors-sì a l'é bin giust, ma a l'é nen tant lòn che Gesù a-j s'arferiss ambelessì. An efet, Gesù a l'ha nen tut d'un còlp cambià l'argoment ëd sò discors (ch'i j'andoma dapress da vàire sman-e). Ambelessì Gesù a séguita a parlé dj'aveniment ch'a sarìo capità a soa generassion, quand che ij Roman a l'avrìo dësblà l'antrega sità 'd Gerusalem e massà tùit ij sò abitant, parèj coma ch'a sarìa pròpi capità. Gesù a dis a soa generassion ëd nen deurme ma 'd fé atension ai segn premonitor dël disaster ch'a sarìa capità da lì a pòch e d'esse bin pront a scapé anans ch'a fussa rivà.

Pura, j'avertiment ch'a dà Gesù a son nen fòra 'd pòst për nojàutri ch'i vivoma csì tanti agn apress ëd coj aveniment-lì. Fin-a ij detaj che Gesù an dà ambelessì a l'han da esse per nojàutri d'ilustrassion ëd coma i l'oma da vive, visadì coma 'd persone savie, inteligente, përson-e ch'a l'han l'inteligensa, la conossensa ch'i andoma tuti ancontra a un giudissi, bele s'i savoma nen quand ch'a sarà.

La paròla 'd Nosgnor an dis: "A j'uman a toca 'd meuire na vira sola, e apress la mòrt a l'han da passé pr' ël giudissi" (Ebréo 9:27). Sevene pront, coma 'd përson-e giudissiose? Gesù an dis: "Iv diso la vrità: coj ch'a dan da ment a mia Paròla e ch'a chërdo a col ch'a l'ha mandame, a l'han vita eterna e quand ch'a-i sarà 'l Giudissi a saran nen condanà, përchè già a son passà da la mòrt a la vita. Iv diso la vrità: a rivrà l'ora, ansi, a l'é già rivà, ch' ij mòrt a sentiran la vos dël Fieul ëd Nosgnor, e coj ch'a l'avran sentìla a vivran. Përchè com ël Pare a l'ha la vita an chiel medésim, parèj a l'ha conceduje al Fieul d'avèj la vita an Chiel medésim, e a l'ha daje 'l podèj 'd giudiché, përchè a l'è 'l Fieul ëd l'Òm" (Gioann 5:24-27).

Ël giudissi dont Gesù a parla a l'é bin fissà për mincadun ëd nojàutri an sël calendari 'd Nosgnor, ma la data a nojàutri chiel a l'arvela pa. A rivrà an manera improvisa, nen ëspetà. Quand ch'as fà në studi detalià an sla question dl'artorn ëd Gesù Crist, che chiel a l'ha bin promëttulo, i vëdoma coma col aveniment a sia sèmper gropà a na varietà 'd giudissi, nen mach a col dël dì darié, a vnì. Ant l'Evangeli 'd March i trovoma 'n compendi, na sìntesi, dla dëscrission pì granda ch'a na fà Luca 12:35-53 e d'àutre.

Ël giuss ëd la question che March a veul trasmëtt-ne a l'é ciàir. Nojàutri i l'oma gnanca tant da comprende quand che cost giudissi a rivrà. Nòst dover a l'é nen serché 'd savèj quand ch'a rivrà, ma d'ess-ne sèmper pront e seguité a serve fedelmente Nosgnor fin-a a col dì là. A l'é per lòn ch'i stoma nen sì a fé 'd speculassion van-e. I foma nen tard a ricamé dje scenari 'd fantasìa për sodisfé nòstra curiosità. Is contentoma dël pòch ch'a n'é stàit arvelà. As podrìa pensé ambelessì a cola frase ch'a l'ha scrivula Dante Alighieri an soa "Divina Commedia". A dis: "Vuolsi così colà dove si puote ciò che si vuole, e più non dimandare", visadì: "A l'é stàit vorsù parèj là 'nté ch'as peul fé lòn ch'as veul. Ciama nen ëd pì". Costa frase a l'é 'rpetùa la midéma doe vire ant l'Inferno e na tersa vira con na quaj variassion. "Costa sì a l'è la volontà 'd col ch'a l'ha 'l podèj, cìameje nen d'àutr". Ant la Commedia, për ël mojen ëd Virgilio, Dante a la pronunsia për fé che jë spìrit dl'infern as na stago quiet al passagi dij doi visitator, dzurtut contra Dante, ch'a l'era na përson-a viva.

Ël mëssagi biblich ch'a-j corespond a l'ha da esse: "Vojàutri i l’eve da tense a la Lej, a lòn ch’a mostra col document, quand quaidun a parla contra lòn che ora mi iv diso. S’i disoma pa le còse coma ch’a stan, a-i sarà gnun-a primàlba për la gent" (Isaia 8:20). Për mincadun ëd nojàutri l'esortassion a l'ha da seguité a esse cola ch'a dà l'Apòstol a Tito: "...n'ansian a deuv esse ëd bon-a cà, dedicà a fé dël bin, savi, giust, divòt e ch'a sàpia controlesse. A deuv avèj na fèj fòrta ant ël mëssagi fedel ch'a l'han mostraje, parèj ch'a peussa ancoragé j'àutri con la san-a dotrin-a e ch'a sàpia mostré a j'aversari andoa ch'a sio an eror. Përchè a-i na j’é tanti che a la san-a dotrin-a a veulo nen sogetess-ne, ch'a parlo sensa cognission ëd càusa e mach për angabiolé" (Tito 1:8).

A va bin a 's riguard ëdcò lòn ch'a dis l'apòstol Pero: "Ëd pì, i l’oma la paròla profètica ch’a l’é dël tut degna ‘d fiusa. I feve bin a dejla da ment coma ch’ i farìe con na lus ch’a fà ‘d ciàir ant un leugh ëscur, fin-a ch’a ven-a la primalba e la stèila matinera as leva an su vòsti cheur. Dzortut, i feve bin a ‘rconòsse sos-sì: gnun-a professìa dla Scritura a l’é mai vnùa da l’imaginassion dël profeta, përchè gnun-a professìa a l’é mai nassùa da la volontà uman-a, ma dj’òm a l’han parlà da part ëd Nosgnor dòp d’avèj arseivù l’impulsion ëd lë Spirit Sant" (2 Pero 1:19-21).

PREGHIERA
Nosgnor Dé! Ti 'm ciame a vijé, ëd nen deurme, ma a sté bin dësvij da la mia spiritual, sèmper pront për tò artorn, ch'a sarà 'l moment anté ch'it butras fin a le còse ch'i vëdoma ancheuj e realisé la neuva creassion conform a toe precise promësse. Dame d'esse fedel ant ij dover ch'it ëm das da compì, parèj che a tò artorn, mi i peuda "fé rapòrt" ëd manera onorèivola. Amen.

Duminica 28 d'Avril 2019 - Sconda Duminica 'd Pasqua

Atti 5:27-32; Apocalisse 1:4-8; Giovanni 20:19-31; Salmi 118:14-29

Preghiera. Nosgnor, tut-potent e etern, che ant ël misteri dla Pasqua it l'has ëstabilì la Neuva Aleansa d'arconciliassion: Acòrda che tuti coj ch'a son ëstàit argenerà ant la comunion del còrp dël Crist a peudo manifesté and soa vita 'd lor lòn ch'a professo për soa fej; për Gesù Crist, nòst Signor, ch'a viv e ch'a regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé pr'ij sécoj dij sécoj. Amen.

giovedì 18 aprile 2019

La stagion frutìfera dl'Evangel (82. Marco 13:28-30)

Apress l'invern, ij gich e le prime feuje a son na marca sicura che la prima a l'é 'n camin a rivé e pì tard la stagion ëd la mësson. La pì part ëd nojàutri a l'é pì nen costumà a disserne ëd segn premonitòri ant la natura, lòn che ij nòstri cé a savìo bin lese. I savoma pì nen regolé nòstra condòta conform a la natura, che ancheuj a l'é 'dcò pì dësregolà che mai. A séguita d'esse bin regolà, contut, l'Evangel ëd Gesù Crist, che an giuta a vardesse dantorn për vëdde 'd segn ëd giudissi, ma 'dcò dë speransa dël compiment cert ëd soe promësse për ij sò. Vardoma lòn ch'a dis.
"Ora, amprende lòn ch'a veul dì sto paragon pijà dal fié: Quand ij sò branch a ven-o tënner e ch'a sorto soe feuje, i save che l'istà a l'é davzin-a. Dl'istèssa manera, quand ch'i vëdreve tute ste còse ch'a rivran, i l'avreve da savèj ch' a l'é davzin, ch'a l'é a la pòrta. Iv diso la vrità: sta generassion a passerà nen che tute ste còse a sio rivà. Ël cél e la tèra a passeran, ma mie paròle a passeran nen." (Marco 13:28-30).
Vera, ij nòstri cé a fasìo granda atension al temp e a soe prevision. Vardoma mach ai tanti proverbi ch'i l'oma 'dcò an piemontèis e ch'a seurto dal mond ëd l'agricoltura. A son pien ëd consèj an sij temp che mej a convenìo për fé le vàire atività dla vita dij camp e ch'a j'ero fondà pròpi ant la disàmina dij segn premonitor, dle marche, confermà da l'esperiensa. La laurura dij camp dl'otogn a podìa esse fàita mach cora che le pieuve a l'avìo "arlamà" la tèra: lauré 'n teren sùit e andurì dl'istà a vorìa dì straché ij beu. S'a peuvìa tròp, contut, a l'era nen belfé travajé; le piòte dle bestie a sarìo fongà 'nt la pàuta. Lauré, 'ntlora, a l'avrìa rendù inpossibil l'operassion midema, con ël risigh ed s-ciapé le gambe ai beu.-

Ij segn premonitor a son ëd marche ch'as peudo nen confonde për coj ch'a l'han d'euj dovert e ch'a mepriso nen la saviëssa dl'esperiensa. Lolì a val ëdcò për le manifestassion ëd l'ira 'd Nosgnor, sò giudissi giust dzora ij pecator arviros e impenitent, ma a val ëdcò për le stagion frutose dla grassia.

An costa paràbola Gesù a dà n'ilustrassion ëd lòn che chiel a mostra an ës contest: na neuva stagion frutifera, frutosa, a sarìa comensà da lì a pòch. A l'era 'n camin a ven-e l'istà dël Regn ëd Nosgnor, da la mira spiritual. L'inissi dl'éra dla gesia a sarìa stàit un temp ëd chërsùa pr' ël regn ëd Nosgnor. Ant l'ùltima part dël perìod dël Testament Vej, mach j'ebreo, na part ëpcita dl'umanità, a conossìo la Paròla 'd Nosgnor, e mach pòca gent a confëssava na fe vera an cola Paròla. Ant ël Testament Neuv, contut, la Gesia stabilìa da l'anunsi dl'Evangel, a s'é spantiasse për tut ël mond. Adess a son tanti coj ch'a fan profession ëd chërde ant la vera fe, e a son pa nen limità a na sola nassion. Përdabon a l'era 'n camin ëd comensé na stagion estiva drùa. I lo vëdoma ant ël liber dj'At dj'Apòstoj: ij gich, ij but, a seurto fòra.

A-i é 'd comentator ch'a diso che ant la Bibia ël fié a rapresenta sèmper la nassion d'Israel. A l'é nen parèj. Ant ël Testament Neuv Israel a l'é rapresentà da tanti simboj: na vis (Gioann 15), n'oliv (Roman 11), na massa 'd pasta 'd pan (Roman 11:16), në strop. Quand a l'é dovrà la figura d'un fié për rapresenté Israel, i lo vëdoma stéril, van! Ël fié a l'é n'erbo comun an cole region, e quaivòta a l'era dovrà ant el discors për rapresenté la sterilità d'Israel ch'a portava nen ij frut che Nosgnor a l'avrìa bin ëspetasse dal pòpol ëd Nosgnor. Lolì a capitava përché a tirava pa da Chiel ël giust dla vita ch'a-j servìa per frutifiché. Ëd sòlit, costa figura a l'era dovrà për representé 'l cambi dle stagion.

Ant ël rendicont che Luca a fà dë ste paròle 'd Gesù i vëdoma coma Nosgnor a mension-a pa nen mach ël fié quand ch'a parla dla chërsùa dël regn. An Luca 21:29 i trovoma l'istess racont. Là Gesù a dis: "Vardé ‘l fié e tùit j’àutri erbo". Ambelelì Gesù a parla nen ëd në stabiliment ëd la nassion d'Israel ant l'avnì apress sò artorn, ma giusta 'l contrari. Gesù a nunsia la fin d'Israel coma nassion e l'inissi 'd na fase neuva dël pòpol ëd Nosgnor: un regn ëspiritual fàit tant dj'ebreo che 'd pagan convertì al Crist.

Le feuje a son la marca dl'istà. Quand ij dissépoj a veddo 'l regn ch'a comensa a porté 'd frut, lor a savran che na stagion bondosa d'arcòlt a l'é lì ch'a riva. Sossì a l'é pròpi lòn ch'a na faran l'esperiensa da lì a pòch. An espantiand ël mëssagi dl'Evangel an tut ël mond, lor a saran testimoni dla convocassion dj'Elet da minca banda dël mond ("da ij quat vent"). Ël regn a comensa con na granda stagion ed chersùa. Mach ant ël dì dla Pancòsta, ël sermon ëd Pero a men-a a la fede pì 'd tremila përson-e. Cora che Pàul e j'àutri apòstoj a rivo an d'àutre nassion, "n'inondassion" ëd cristian neuv a slargherà 'l nùmer dij cristian. Gnun dubi ch'a sìa na stagion frutosa!

Gesù a gionta: "quand ch'i vëdreve tute ste còse ch'a rivran, i l'avreve da savèj ch' a l'é davzin, ch'a l'é a la pòrta". La presensa 'd Gesù a l'é la speransa pì amportanta e la significassion midema 'd sò regn. Ël profeta Isaìa a dis che chiel a sartà ciamà "Emanuel". Cost nòm a l'é na combinassion ëd doe paròle ebràiche: Immanu-El, visadì "Con nojàutri a-i é Nosgnor", "Dè con nojàutri". Quand ch'ël regn a së spantia, i savoma che Gesù a l'é davzin a nojàutri an due manere: (1) Tanme 'n Giudes per marché la fin dl'Israel corompù e dij pecator ampenitent e (2) tanme 'l Salvator për cheuje, buté ansema, an sò regn, tuti coj ch'a chërdo an Chiel da tute le nassion dël mond.

PREGHIERA

Nosgnor Dé! A-i é 'd vòlte ch'i vardo a la crisi spiritual ëd la società d'ancheuj con tristëssa përché le gesie a son mese veuide. I veuj, contut, vardé la situassion da la mira 'd toa Paròla e slarghé parèj mia prospetiva. Ti 't l'has sernù për toa grassia an tut ël mond coj ch'a son ij tò, j'Elet, e tuti lor a rivran a la salvëssa sensa che gnente o gnun a peuda buteje n'antrap a toa determinassion ëd salveje. Ël nùmer dij sernù a l'é grand an tut ël mond, ëdcò an nòstra generassion. It làudo e 't benedisso përché toa euvra a va sèmper a compiment. Dame 'd vardé sèmper le còse da la toa mira! Amen.

Dumìnica 21 d'Avril 2019 - Pasqua

Leture bibliche: Atti 10:34-43; 1 Corinzi 15:19-26; Giovanni 20:1-18; Salmi 118:1-24 opura Isaia 65:17-25; Atti 10:34-43; Luca 24:1-12; Salmi 118:1-24
Preghiera: 

Nosgnor, che për nòstra redension it l'has dàit tò Fieul ùnich a meuire an sna cros, e che për soa gloriosa arsurression it l'has liberane dal podèj ëd nòst nemis: Acòrdane 'd meuire minca dì al pecà, përchè nojàutri i peussa vive për sèmper con Chiel ant la gòj dl'arsurression; për Gesù Crist, Tò Fieul e nòst Signor, ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.

Opura:

Nosgnor tut-potent, che për tò Fieul ùnich Gesù Crist it l'has batù la mòrt e dovertane le pòrte dla vita eterna: Acòrdane che nojàutri ch'i faso con gòj la selebrassion del dì dl'Arsurression dël Signor, i peuda esse tirà fòra da la mòrt causà dal pecà pr' ël mojen ëd Tò Spirit ch'a vivifica; për Gesù Crist. nòst Signor, ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.

martedì 9 aprile 2019

A vniran për la mësson (81. March 13:27)

An piemontèis, coj che an campagna a vnisìo për sijé 'l fen as ciamavo ij mior, o mejor, seitor o siao. S'a l'era na fomna as ciamava la miòira, seitòira e mëssonera. A dovravo la sessa për fé fen. Ël gran as fasìa con la mëssòira (o faussija) ch'as dòvra mach con na man, përchè con l'àutra as ten-o jë spi për fé la capala! Mëssoné a veul dì andé cheuje jë spi dësmentià! Ancheuj, tajé 'l gran as fà dzurtut con la màchina da tajé 'l gran o con la taja-trebiatris. Ma: l'eve-ne mai sentì parlé dj'àngej mior? A na parlava Nosgnor Gesù Crist, quand ch'a disìa che un dì a vniran lor, ma pa nen a sijé 'l gran, ma a cheuje ansema tùit ij cristian dël mond. Lòn ch'i l'oma da pensene? Lesoma lòn ch'a dis ël vangel.
"Peui a mandrà ij sò àngej; a samblerà ij sò Elet dai quatr vent, dal estrem dla tèra al estrem del cél" (Marco 13:27).
An tra j'aveniment profetisà da Gesù ch'a sarìo rivà ant ël temp ëd la fin, visadì la fin dl'Israel antich e la dëspersion dj'ebreo e dij cristian, ant ël test ch'i l'oma giusta lesù, i vëdoma la manera che l'anunsi dël vangel a sarìa rivà a tuti coj che ant ël mond Nosgnor a l'ha destinà a la salvëssa. A-i sarà dj'agent ch'a porteran a compiment l'archeuita 'd cole përson-e lì, che Gesù a ciama "ij sò Elet", e che chiel a-j s'arferiss com ad' "àngej mior".

Ant la lenga greca, "àngel" a corispond ai nòstri tèrmin "nunsi", "mëssagé", "comissioné" o "ambassador". Ant la litratura dël pòpol ëd la Grecia antica, as treuva jë scrit ëd Senofonte. Ant soe conte 'd vita militar, chiel a parla soens ëd mëssagé (àngej an grech) ch'a pòrto j'ambassade dij comandant a soe trupe ch'a son al front. A l'é ciàir che 'l tèrmin "àngel" a l'era dovrà për përson-e uman-e.

Ma a l'é 'dcò ciàir ant la Bibia che 'l termin "angel" a s'arferiss ëdcò a djë spirit che quajvòta Nosgnor Dé a dovra an soe relassion con le creature uman-e, dë spirit ch'a servìo tanme 'd mediator an tra chiel e j'uman, për compì ij sò propòsit. Ant ël Testament Neuv, la litra a j'Ebreo i trovoma: "Parèj j'angej a son ... dij sërvent - djë spirit ch'a son mandà a goerné coj ch'a l'han da ardité la salvëssa" (Ebréo 1:14).

Ant ij vangej as deuvra l'istessa paròla quand Gioann Batista a manda 'd mëssagé a informesse a propòsit ëd Gesù (ch'as vëdda Luca 7). L'istess tèrmin (angelos) a l'é dovrà quand Gesù a manda 'd "comissioné" an Samarìa për "pronté la tèra" per l'anunsi dël Vangel (Luca 9:52). Se donca i foma n'arserca ràpida ëd costa paròla ant ël Testament Neuv, i trovroma coma sto tèrmin-sì a l'é bin dovrà soens. Mach ël contest ëd lòn ch'i lesoma an dirà s'as trata d'un comissioné uman o un-a dle creature spirituaj che Nosgnor Dé a l'ha creà.

Antlora, i l'oma da decide ch'i ch'a sio coj ch'as n'arferiss Gesù quand ch'a parla an sò discors profètich. Chi ch'a saran coj ch'a pòrto la ciamada dl'Evangel a j'Elet ed Nosgnor për fene "la mësson", l'archeuita? As trata fòrsi d'esse spiritual ch'a ven-o dal cél? Opura as trata 'd gent uman-a, dij minister dl'Evangel, mandà da le gesie për propaghé la Paròla 'd Nosgnor? A l'é ciàir che la rëspòsta giusta a l'é costa dariera-sì.

Coma 'd cristian i l'oma 'l dover ëd fé conòsse l'Evangeli 'd Gesù Crist për ël mond, e ciamé la gent a pentisse dij sò pëccà e 'd chërde an Gesù Crist: chi ch'a l'é, e lòn ch'a l'ha fàit për la salvassion. I l'oma 'l dover ëd felo minca un ëd nojàutri cristian e nen ëspeté ch'a lo faso ...j'àngej dël cél! Combin che a-i sia 'd vire che Nosgnor a dovra ij sò sërvent ëspirituaj, j'àngej, për ij sò propòsit, a l'é 'dcò ciàir che a propaghé la bon-a neuva dl'Evangel, a ciamé ansema j'Elet, i l'oma da esse minca un ëd nojàutri "j'àngej".

Nosgnor Dé a manda coj ch'a na son ciamà an tra sò pòpol, la gesia, coma ij sò nunsi, ij sò mëssagé, ij sò "àngej" për "messoné", ciamé ansema ij sò Elet, "dai quatr vent, dal estrem dla tèra al estrem del cél", visadì da na part a l'àutra dla tèra për porté a tuti soa Paròla. Cola manera-lì 'd pensé a l'era bin conossùa dai prim letor dë ste paròle evangéliche. La dëstrussion dla nassion d'Israel, coma ch'a l'era antlora, a corespondìa "de facto" a la partensa dij cristian da Gerusalem për propaghé la paròla 'd Gesù, l'Evangeli dla grassia 'd Nosgnor an Gesù Crist, visadì për cheuje, buté ansema, tùit ij chërdent ant la gesia cristian-a.

Coma ch'as fa për arconòsse, për disserne, coj ch'a sio j'Elet? A l'é nen malfé a fesse: j'Elet a son coj ch'a diso che 'd sì a l'anunsi dl'Evangel, coj ch'a l'aceto volenté, coj che, apress d'avèj sentì la predicassion dl'Evangeli, a rivo al pentiment e a la fe an Gesù Crist, coj ch'a-j obedisso con fiusa. Ses-to da contesse an tra coj-lì?

PREGHIERA

Nosgnor Dé! It ringrassio për tuti coj mëssagé ch'a l'han portame l'anonsi dl'Evangel ëd Gesù Crist. It ringrassio ch'it l'has portame al pentiment e a la fe, e ch'it l'has dame sensa ch'i lo meritèissa, për tò amor e misericòrdia, la grassia 'd toa salvëssa. I capisso ancora nen dël tut ij misteri dl'Elession, ma i l'aceto con arconossensa, përchè pròpri i l'avrìo mai meritala. An l'anunsi dl'Evangel as manifesta toa grassia, l'istess che ant la reprovassion as manifesta toa giustissia. It làudo e benedisso për tote le doe. Amen.

Domenica 'l 14 d'Avril 2019 - Domenica dla Ramoliva

Letture bibliche: Isaia 50:4-9; Filipèis 2:5-11; Luca 22:14-23:56; Luca 23:1-49; Salm 31:9-16

Preghiera: Nosgnor tut-potent e etern, an tò amor afetuos për le creature uman-e, it l'has mandà tò Fieul, nòst Salvator Gesù Crist për arvestisse ‘d nòstra natura e për patì la mòrt an sla cros, dand-ne l'esempi 'd grand' umiltà; acòrdane, an toa misericòrdia ch'i podoma marcé an sël senté 'd soe soferense e 'dcò pié part ëd soa arsurression; për Gesù Crist, nòst Signor, ch'a viv e regna con ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.

lunedì 1 aprile 2019

A vnirà an sle nivole dël cél (80. March 13:26)

Le figure che Nosgnor Gesù Crist a dovra ant ël discors profetich ch'i trovoma ant ël capìtol 13 ëd March a podrìo smijene pitòst dròle. A-i é chi ch'as na fà dë schërgne e chi a-j dësfruta për fé 'd gieugh ëd fantasìa. A son pa 'd paròle da pijesse a la létera, ma sò mëssagi 'd lor a l'é bin seri e i l'oma da deje da ment. Vardomlo mej.
"Antlora a vëdran ël Fieul ëd l'Òm ch'a vnirà an sle nivole con na gran' potensa e na gran' glòria" (Marco 13:26).
An tra j'aveniment profetisà da Gesù e ch'a vniran ansem a la fin e la dëspersion dl'Israel ëstòrich d'antlora, a sponta l'espression ch'i consideroma ancheuj, che un dì Gesù a sarà d'artorn e "ch'a vnirà an sle nivole" dël cél. A l'é n'espression dròla ch'a l'ha fàit e ch'a fà 'ncora dësbrilé la fantasìa 'd tanti e coma ch'a l'han rapresentalo j'antich pitor ëd le cese a n'é testimoniansa. Parloma peui gnanca dlë schergne 'd quaidun. Për comprende lòn ch'a veul dì, e nen pijesse 'n bàilo 'dcò costa vira-sì, i l'oma da manca da 'rtorné a la Bibia e nen tant dovré nòstra imaginassion coma ch'a farìo dë scritor ëd fantassiensa. L'espression: "vnì an sle nìvole dël cél" a l'é bin atestà an sle Scriture Sante e a l'é nen da pijesse a la létera!

Pijoma n'esempi tra i tanti. Ant ël lìber dël profeta Isaia, i trovoma: "Presagi a riguard a l’Egìt: “Vardé ‘l Signor ch’a riva: a cavalca na nivola lingera e a intra an Egìt. J’idoj d’Egit a tërmolo ‘dnans a chiel e ‘l cheur dj’egissian as përd ëd coragi" (Isaìa 19:1). As trata 'd lengagi figurà, poètich. Nosgnor a l'é nen "n'invasor" da la mira fìsica. Chiel a l'ha nen da manca 'd na nivola për fesse porté (se lolì a fussa possibil). Chiel a riva coma ìl Dé dl'arvangia ant j'aveniment che chiel a càusa ant la stòria uman-a. Le nivole a rapresento Soa presensa, Sò control potent e glòria, com a capitava ant ël Tabernacol ant ël desert. Ël test ch'i l'oma 'dnans a l'é l'antèrpret ëd chiel istess. Nosgnor a 'rtornrà "con gran potensa e glòria" e lolì a l'é assè da savèisse. Coma ch'a farà i lo savoma nen ëd precis, ma a lo farà. Lolì a l'é bin sicur! Ël Crist a lé vnù già na vira ant l'umiltà e la dëbolëssa coma 'l Salvator, e a 'rtornerà coma Giùdes e giustissié an tuta soa glòria. I l'oma contut da conòss-lo e da arconòss-lo tant da pa nen esse anganà da coj che ancheuj a ponto 'l dil e a diso: "Vardelo lì!" o "Vardelo là". A mostro 'd Mëssìa fàuss o lor midem a son ëd profeta fàuss. Col dì là a-i sarà gnun dubi: tuti a l'arconoss-ran, për fòrsa!

Che sò ciàir arvelator a splendrissa an vòstra vita. Sie ùmij e pront a confesseje ij vòstri pëccà e emendesse ant ël moment che chiel a campa sò ragg ëd ciàir an sù 'd vojàutri pr' arvelé vòstra negligensa e vòstre trasgression. Scapé nen vìa për nen lassé che 'l ciàir a fasa vëdde ij vòstri pëccà. Pensé 'd podèjlo schivié a sarìa mach coma esse - da la mira spiritual - tanme 'd cadàver ch'a son mach "da mangé për ij voltor". L'ora che la blaga 'd coj ch'as cherdo d'esse a sarà dël tut dëstissa, feve trové an tra 'd coj ch'arseivran con goj e dë s-ciòp ëd man ël Mëssia ch'a riva e ch'a-j van dapress con fiusa. Sie nen an tra 'd coj ch'a ringreto e pioro d'avèj përdù soa glòria 'd lor.

PREGHIERA

Nosgnor Dé! It arsèivo volenté an mia vita e it arseivrai un doman quand it rivras torna an tuta toa glòria për ël dì dël giudissi e për porteme vìa con ti ant ij brass ëd Pare 'd Nosgnor. Bele se i son curios ëd savèj precis coma sarà col dì-lì, i stago nen adess sì a serché d'imaginem-lo. I sai ch'it lo faras, e sossì për mi a l'é assé. Amen.

Duminica 7 d'Avril 2019 - Quinta Duminica 'd Quaresima

Test biblich: Isaia 43:16-21; Filipèis 3:4-14; Gioann 12:1-8; Salm 126

Preghiera: Nosgnor tut-potent! It ses mach Ti ch'it l'has la fòrsa 'd dé torna ardriss nòstre volontà arvirose e nòstri sentiment da pecator; arcòrda a tò pòpol la grassia 'd voleje bin a lòn ch'it comande e d'avèj anvìa 'd lòn ch'it promëtte; parèj che, an tra le ràpide e varie trasformassion dë sto mond, nòstri cheur a peudo sté bin ferm là 'ndoa ch'as peul trové 'd gòj génita; për Gesù Crist, nòst Signor, ch'a viv e ch'a regna con ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.

martedì 26 marzo 2019

Quand che 'l sol, la lun-a e le stèile as dëstiss-ran (79. March 13:24-25)


Risultati immagini per sun moon starsA l'é belfé pijesse 'n bàilo quand ch'as les le Scriture Sante sensa esse costumà e comprende sò lengagi ch'a l'é nen sèmper còl ch'i dovroma nojàutri. A l'é bin vrità d'arsèive ancheuj, ma a l'é da 'ntende con l'inteligensa 'd coj ch'a jë studio dasend a soe paròle la significassion ch'a l'avìo antlora. Quand che Gesù a parla (a l'é 'l test ch'i vardoma ancheuj) che un dì 'l sol e la lun-a a dëstiss-ran e le stèile a croeran an sla tèra, col-lì a l'é 'n parlé figurà ch'a riguarda 'n giudissi moral e spiritual che antlora as comprendìa bin - a son pa 'd paròle da pijesse a la létera. Sercoma 'd fene la tradussion për l'ancheuj. përchè a séguita a esse 'n mëssagi atual.

"Ora, an coj dì-lì, apress la tribulassion, ël sol a sarà scurì e la lun-a a darà pì nen sò lusor. Le stèile dël cél a croeran e le potense del cél a saran socrolà. Antlora a vëdran ël Fieul ëd l'Òm ch'a vnirà an sle nivole con na gran' potensa e na gran' glòria. Peui a mandrà ij sò àngej; a samblerà ij sò Elet dai quatr vent, dal estrem dla tèra al estrem del cél" (March 13:24-25).
I vardoma 'ncheuj n'àutr tòch dël discors profètich ëd Gesù. Le professìe 'd Gesù an ës discors-sì a riguardo la fin ëd l'Israel ëstòrich ëd col'época-lì con la croa 'd Gerusalem e la dispersion dj'ebreo për tut ël mond. Coste professìe, contut, a peudo fé pijé 'n bàilo a coj ch'a-j leso sensa esse costumà al lengagi ëd la litratura profètica dël Testament Vej, sensa savèj che certe figure ch'a-i son dovrà, a venta nen pijeje a la létera, ma che soa significassion as arferiss a còse ch'a j'ero ciàire a la gent ëd col temp-lì, costuma coma ch'a j'ero a col lengagi.

La professìa 'd Gesù a dis: "ël sol a sarà scurì e la lun-a a darà pì nen sò lusor". Sol, lun-a e stèile a son nen ambelessì da 'ntendse a la létera coma s'as parlèissa dj'àster dël cél che nojàutri i-j ciamoma parèj. Cost lengagi a l'é gropà a j'amoniment che Dé a adressa al pòpol d'Israel për ël mojen ëd Mosè an Deuteronòmi 28. Nosgnor a-j dis ëd pijesse varda che s'a l'avèisso contravnì ai tèrmin ëd l'Aleansa ch'a-j gropava a chiel, a sarìa staje për lor ëd conseguense bin negative. A l'é parèj che Gesù a acusa l'Israel ëd sò temp d'infedeltà a l'Aleansa. Costa infedeltà a l'avrìa portaje a arfudé 'l Mëssìa midem che lor da tant a spetavo: na vera tragèdia! An efet, tut lòn ch'a j'ero coma pòpol sernù da Nosgnor a l'era finalisà a la vnùa dël Crist. Nen arconòsse che 'l Crist a l'era bin rivà (e ch'a l'era pròpi Gesù 'd Nasaret) e fin-a felo meuire, a l'avrìa costaje cara: la mission ch'a l'avìo arseivù a sarìa stàita sveuidà 'd significassion e coma pòpol a l'avrìo përdù soa tèra, soa sità (Gerusalem), sò templ, soa unità 'd nassion, e lor a sarìo dësbergiairasse për tut ël mond. Lor a l'avrìo përdù soa identità 'd lor. Se un a përd soa identità a l'é pì gnente e bele s'a preuva 'd ten-e anvische 'd tradission, ...as peul nen mach vive d'arcòrd e 'd selebrassion veuide o ch'as na dà 'd significà diferent. Për cola generassion dj'ebreo tut a sarìa drocà, croà, parèj se lë stèile a dovèisso droché an sla tèra e 'l sol e la lun-a a dovèisso perde sò ciàir. A l'era la fin ëd sò mond ëd lor.

An efet, lë scurament e la croa 'd sol, lun-a e st la Scritura Santa a l'é sìmbol ëd decadensa, rovin-a e mòrt. La vita dla nassion d'Israel a sarìa stàita dëstissà dl'istessa manera che për un òm ch'a meuir ël ciàir dj'àster a-j serv pì nen. A l'é an costa manera che 'l lìber 'd Kohelet a fà la dëscrission ëd la vita uman-a: "Arcòrdte ‘d tò Creator ant le giornà ‘d toa gioventura prima ch’a rivo ij dì ‘d magon e j’agn andova ch’it dovras dì: 'l’hai pì gnun-e sodisfassion'. Prima ch’a tò euj së scuriran ël sol, la lus, la lun-a, e le stèile e a torno le nìvole dòp ëd la pieuva; quand ch’ij vardian ëd la ca a tërmolëran e ij vajant a vniran curv e le fomne ch’a mulin-o ‘l gran a chitëran ëd travajé, përchè a son restà am pòche, e ‘l top a vada a vagné cole ch’a vardo da le fnestre" (Kohelet 12:1-3).

A riguard d'Israel, Nosgnor a l'avìa fàit costa promëssa: "Nò, i s-ciaprai nen l'aleansa ch'i l'hai fàit con chiel, i n'artirerai gnanca nà paròla. I l'hai fàit un giurament a David e, an mia santità, i peudo nen busiardé. Soa dinastìa a seguiterà për sèmper, sò regn a durerà tanme 'l sol. A sarà eterna tanme la lun-a; ël cel a l'é na testimoniansa 'd mia fidelità" (Salm 89:36-37).

Ëdnans a l'infedeltà d'Israel, ël cors dël "fium" dla stòria dla salvassion a sarìa stàit devià e a l'avrìa pijà na neuva diression. Nosgnor Dé a sarìa vnù da lì a pòch a giudiché la nassion ch'a l'era gropà a chiel da 'n pat, gavandje soa glòria 'd chila.

Ant ël discors ëd Pancòsta, l'apòstol Pero a mension-a le paròle dël profeta Gioel 2:31 e a dis: "Ël sol a vnirà scur, la lun-a as cangerà 'd sangh, prima ch'a-i riva 'l Dì 'd Nosgnor, grand e teribil". Ëd sicur chiel a 'ntendìa pa che a la vnùa dlë Spirit Sant a Pancòsta, ël sol a sarìa dventà ëscur, la lun-a 'mpinìa 'd sangh e le stèile a përdabon sarìo croà dal cél - cola-lì a l'era na manera 'd parlé për dì che Israel a sarìa stàit giudicà e condanà e "ël flambò" dij propòsit ëd Nosgnor a sarìa passà 'd man da l'Israel istitussional a 'n pòpol neuv, col dij chërdent an Gesù Crist, sìa ebreo che pagan, butà ansema coma na realità neuva: la gesia cristian-a. L'apel ch'a fà Pero a Pancòsta a l'é tanme na dësfida a chërde ant ël Crist apress ch'a fussa tombà 'l giudissi 'd Nosgnor an Gerusalem, ch'a l'era slontanasse da Nosgnor.

A l'é parèj che ambelessì as trata nen ëd l'anunsi 'd disaster ambientaj, dla "fin dël mond" che, scond a lòn che tanti a diso ancheuj, a rivran quand che Gesù a sarà d'artorn e ch'a stabilirà sò regn dël cél, ma 'd col giudissi 'd Nosgnor ch'a tomba 'dcò ancheuj an sla testa 'd coj ch'a contravnisso a soa Aleansa.

Quand ch'as parla 'd giudissi 'd Dé, parèj, i l'oma da pensé nen a quaicòsa d' "apocalitich" coma 'd sòlit as pensa e tanti a diso. Un mond ch'a 'rnega Nosgnor, na përsona ch'as arfuda 'd chërde a Nosgnor Gesù Crist, a l'é për fòrsa 'n mond o na vita ch'a l'é scura, ant ël top da la mira moral e spiritual, un mond o na përson-a condanà, përdùa, ch'a va a la fin, përchè mach Gesù Crist a l'é "ël ciàir ëd cost mond". Sensa 'd chiel a l'é coma s'a manchèissa la lus dël sol e dla lun-a e tut ël cél a fussa sensa pì dë stèile. La glòria dle nassion ch'a 'rnego la lus ëd Gesù Crist a-j sarà portà vìa, a l'é mach vanaglòria.

Israel as dasìa blaga d'esse: "an rapòrt con Nosgnor; it conòsse sò volèj e, amaestrà da la Lej, it sas disserne lòn ch'a l'é mej; ti 't dise d'esse na guida për 'd coj ch'a son bòrgno, na lus për coj ch'a son ant lë scur; ël precetor dij gnorant, ël magister ëd coj cha san gnente, përchè ant la Lej ti 't trove n'espression ciàira dla conossensa e dla vrità" (Roman 2:17-20). Contut, apress d'avèj arpossà Gesù 'd Nasareth, ch'a l'é 'l Mëssìa, Israel a l'era dventà chila madésima 'd "top" e la girindòla dël templ ëd Gerusalem a sarìa stàita dëstissà.

A coj ch'a-j van dapress al Crist, contut, l'Apòstol a scriv: "vojàutri i seve na gent sernùa, un sacerdossi regal, na nassion santa, un pòpol riscatà, për ch’i nunsie le virtù ‘d col ch’a l’ha ciamave a seurte fòra dal top për esse anluminà da sò ciàir maravijos" (1 Pero 2:9).

PREGHIERA

Nosgnor Gesù Crist a dis che mi, ch'a-j chërdo e ch'a-j vado dapress, i son "ël ciàir dël mond" e 'dcò che 'l ciàir dij pecator ch'a veulo nen arpentisse, dij cristian e dla gesia infedel as dëstissa e a serv pì nen. Che 'l lum ëd la fede, antlora, a resta a mi sèmper bin anvisch, che gnente 'd pecaminos a bofa contra soa fiama për dëstissela. Mach antlora chila a farà ciàir la stà ancé che mi e tanti d'àutri a marcio. Amen.

Duminica 31 'd Mars 2019 - Quarta Dumìnica 'd Quarésima

Leture bìbliche: Giosuè 5:9-12; 2 Corinti 5:16-21; Luch 15:1-3; Salm 32

Pare dla grassia, che Tò fieul benedì Gesù Crist a l’é vnù giù dal cél për esse ‘l ver pan ch’a dà la vita al mond; Dane semper ëd pì dë sto pan, përchè Chiel a peuda vive an nojàutri, e nojàutri an Chiel; ch’a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.

martedì 19 marzo 2019

Le feje dël Crist a son antiviste (78. March 13:21-23)

Ant ël parlé corent, le feje a l'han nen tant na bon-a fama. "Esse na feja" a veul bin dì esse pacìfich, ma 'dcò esse 'd fifon e, dzurtut, andé dré a lë strop a veul dì esse 'd gregari con bin pòch sens crìtich. An efet, ancheuj la pì part ëd la gent a-j va dré a la massa an fasends-ne angabiolé fàcil dal "parèj a fan tuti" coma se lolì a fussa na garansìa ch'a sìa giust... Nosgnor Gesù Crist a butava ij sò an sl'avìs ëd fé motobin atension che un dì a-i sarìo stàit ëd Crist fàuss e 'd profeta fàuss che mach "a smijo" génit ma ch'a lo son nen e ch'a l'avrìo portasse dré tanta gent. Le "feje" 'd Gesù a l'han da 'mprende a esse antiviste, avisà, prudente. Vardoma lòn ch'a dis l'evangeli a sto propòsit.
"Antlora se quaidun av dis: "Varda, ël Crist a l'é 'mbelessì!" o "A l'é ambelelà!", chërdje nen, përché a seurtran fòra 'd fàuss Crist e 'd fàuss profeta ch'a faran ëd grand portent e miracoj tant da dëstradé fin-a ij sernù, s'a fussa possìbil. Ma pijevene guarda, vardé, i l'hai divlo anans ch'a càpita" (March 13:21-23).
Gesù a preanùnsia ai sò dissépoj che ant la tèra d'Israel, an coj temp-lì, la situassion sossiala, polìtica e regiosa a sarìa tost dventà greva, motobin séria. A sarìo nen passaje tanti agn che 'l templ ëd Gerusalem, e tuta la sità ansema, a l'avrìa conossù la dëstrussion compléta e ij sò abitant a sarìo stàit massacrà. Parèj, Gesù a prepara ij sò dissépoj a slontanesse da la sità an temp e an pressa ant ël moment ch'a na fusso comparìe le marche, ij segn premonitòrij, e 'dcò a nen ësté a sente ij rivolussionari ch'a cissavo la gent a arviresse ai dominator roman.

Ij rivolussionari a ilusionavo la gent che l'arvira a l'avrìa avù 'n bon ésit e che le glòrie dl'Israel antich a sarìo stàite ristabilìe. Butà ij roman an derota, Israel a sarìa tornà a esse lìber e sovran! A-i ero 'd profeta, (ëd profeta fàuss) ch'a disìo: "Dé a sta da nòstra part e an darà la vitòria! Alé, pijeve j'arme e arviromse a l'opressor!". Ël cap ëd cola arvira violenta a disìa 'dcò ch'a l'era chiel ël Crist sernù e che chiel a l'avrìa portaje a la vitòria. An efet, Dé a stasìa nen da la banda dj'arviros israelita. A l'avìa bin d'àutri progèt... La fin dl'Israel ëstòrich, almanch për col moment-lì, a l'era segnà, a l'era comensà l'era cristian-a e 'l mëssagi (ch'a l'era nen gropà a la violensa) a sarìa spantiasse bìn dëdlà dla tèra d'Israel e a sarìa rivà, pian pian, an tùit ij canton dël mond.

La pì part ëd la gent ëd cola generassion a l'avìa arfudà ìl Mëssia, Gesù 'd Nasaret. Ij sò métod pacìfich a-j piasìo nen. A lor a-j piasìa 'd pì Baraba che Gesù. Për lor Baraba a l'era 'l model, l'esempi, d'andeje apress, e pa nen Gesù. Baraba a l'avìa massà e robà e lolì, për lor, a dasìa na garansìa pì granda 'd liberassion, nen col Gesù "ch'a savìa nen fesse rispeté" e ch'a l'era "tròp bon" për vince la partìa... Ëdcò Giuda, ìl traditor ëd Gesù, a l'era 'd cola istessa opinion!

Tanti a j'ero stàit a sente Gesù 'd Nasaret, ma a l'avrìo bin tòst bandonalo për andeje dapress a 'd politicant ch'a fasìo la vos grossa e ch'a parlavo 'd rivolussion. Coma ch'a-j stasìo a scoté a boca doverta! La massa dla gent, contut, a l'avìa bin pòch disserniment. Ai rivolussionari a-j sarìo andaje dré, ma 'd lor ij Roman a l'avrìo fane na carnefissin-a. Butesse contra ai Roman da la mira militar gnun a l'avìa mai fàila. Pensé 'd batje a l'era n'ilusion dle pì gròsse!

Ij dissépoj ëd Gesù, "ij sernù", contut, a sarìo nen cascaje ant ël trabucèt dij rivolussionari. Lor a l'avrìo pa nen ëscotà coj Crist fàuss e coj profeta autërtant fàuss, bele se la gent a l'avrìa considererà lor, ij dissépoj ëd Gesù, - ch'a sarìo scapà - dij vigliach, dij "traditor ëd la pàtria", fifon e dësfaitista... Pura, a l'era stàit Gesù, ël Magister, a dije a lor dë scapé për temp, chè ij métod ëd Gesù a j'ero nen ij midem dij rivolussionari violent. Però, l'avnì, a la fin, a sarìa stàit mach ëd lor, dij cristian, e pa nen dij sassin ëd la rivolussion. A lor, le feje 'd Gesù, a-j na fasìa nen ëd lòn ch'a l'avrìa dije 'l mond, lor a l'avrìo scotà la vos dël bon Bërgé, e mach ëd chiel e a n'avrìo pa avù na delusion. Gesù a-j disìa: "An vrità, an vrità v diso: 'Col ch’a intra nen ant ël trion për l’intrada, ma ch’a-i ‘ntra da n’àutra part, a l’é ‘n làder e ‘n brigant. Ma col ch’a-i ‘ntra për l’intrada a l’é ‘l bërgé dle fèje. Ël guardian a-j deurb e le fèje a sento soa vos. Chiel a ciama soe fèje për nòm e a-j men-a fòra. Quand ch’a l’ha lassà seurte soe fèje, chiel a marcia dëdnans a lor, e le fèje a-j van dapress pr' ël motiv ch’a conòsso soa vos. Ma a andran pa daprèss a quaidun ch’a conòsso nen, al contrari, a filëran via da col-lì, pr' ël motiv ch’a conòsso nen soa vos" (Gioann 10:1-5).

Cola sòrt ëd feje somne nojàutri? Ëd cole ch'a-j van dré a le sedussion ëd cost mond ch'a va a la përdission, opura dle feje dël Crist ch'a jë stan dré con fiusa? Për lòn ch'an riguarda, nojàutri-sì i vorsoma resté fedej a la Paròla e a lë spirit ëd Gesù, parèj com a l'é arvelasse ant le Scriture Sante. I vorsoma nen dé da ment ai Crist e ai profeta fàuss ch'a-i na j'é ancora 'ncheuj. La magioransa dla gent a-j scota e a së sbefio 'd nojàutri ch'i lo foma nen. Lassé ch'a diso: ant ij sò trabucèt i vorsoma nen cascheje. As vëdrà a la fin chi ch'a l'avìa merità d'andeje dapress.

A-i é ancora 'ncheuj chi ch'a selebra l'arvira mancà dj'arviros ëd Gerusalem ëd coj temp-là. An dëspias për coj mòrt, ma nojàutri i selebroma la vitòria 'd Gesù 'd Nasaret che, arnegand la violensa, a séguita a dé vita a tuti coj ch'as fido 'd chiel e ch'a-j van dapress. Ij sò métod a son pa nen ij midem ëd coj ch'ël mond a sugeriss Che Nosgnor an daga 'l disserniment e la fòrsa d'andé contracorent.

PREGHIERA

Nosgnor! It ses compiasute 'd ciamene a la salvassion dapress a Gesù 'd Nasaret e 'd fé part d'un pòpol ch'a l'é soens ancora dëspressià dal mond, ma che ti 't lo ciame 'l pòpol dj'Elet. Dane la fòrsa për lassene nen sbaruvé da coj ch'an ësbefio, noi che le mòde i-j andoma nen dapress, con ij sò crist e profeta fàuss. Dane 'd disserniment e 'd përseveransa për seguité a marcé an sël senté 'd Gesù. I savoma che la fiusa ch'it mérite an darà mai 'd delusion. Amen.

24 'd Mars 2019 - Tersa Duminica 'd Quaresima
Leture bìbliche: Surtìa 3:1-15; 1 Corint 10:1-13; Luch 13:1-9; Salm 63:1-8

Preghiera. Nosgnor tut-potent! It sas che da nojàutri medésim i l'oma pa le fòrse necessàrie për giutene. It pregoma 'd preservene ant la salute d còrp e ant la salute dl'ànima për esse goernà da minca disgrassia e malagi ch'a peuda anfiachì nòst còrp, da mina 'n pensé gram ch'a peussa neuse a nòstra ànima. Për Gesù Crist, nòst Signor, ch'a viv e regna con ti e con lë Spirit Sant, un Dé sol, ora e për sèmper. Amen.

giovedì 14 marzo 2019

Còse "fòra 'd pòst" (77. March 13:14-20)

A-i é 'd gent dzordinà ch'a buta mai le còse a sò pòst e peui a-j treuva pì nen... It ses pròpi 'n crin" as dis quaivòta a quaidun. E peuj i-j disoma ancora: "Ògni còsa a sò pòst e 'n pòst për ògni còsa". Le còse an malardriss a venta ardrisseje e le còse spòrche a venta netieje: a l'é la bon-a régola! Ël templ ëd Gerusalem a l'era stàit profanà: a l'era intraje lòn ch'a podìa nen intreje e Nosgnor, a la fin, a l'ha lassà ch'a fussa dësblà: a l'avìa perdù soa funsion. Parèj a podìa pì nen ësté. Vardoma 'ncheuj la professìa che Gesù a fà a propòsit d'un templ an malardriss. Podrìo-ne dì l'istess për nòstra vita?
"Ora, quand ch'i vedreve 'l pì grand sacrilegi ch'as podrìa imaginesse coma ch'a l'é stàit preanunsià da Daniel, ël profeta, fàit andoa ch'a dovrìa nen esse (col ch'a les ch'a-i fasa bin atension), antlora che coj ch'a saran ant la Giudea ch'as na filo vìa an sle montagne. Col ch'a sarà ansima 'd la cà ch'a cala pì nen giù antëcà e ch'a-i intra nen për ciapene quaicòsa, e col ch'a l'é ant ij camp ch'a torna pì nen andaré për ciapé soe vestimente. Ant coj dì-là, maleur a cole fomne ch'a speto o 'd cole ch'a l'avran ëd masnà ch'a ciucio 'l làit. Preghé ch' ël temp dë scapé via a-i riva nen d'invern. përchè antlora a-i sarà na tribulassion tan granda ch'a-i é mai stàine un-a parija dal comensament dle còse che Nosgnor a l'ha creà fin-a adess e gnanca a na sarà pì n'àutra parèj. E se Nosgnor coj dì-lì a l'avèissa nen scursaje, gnun a podria salvesse, ma për càusa ‘d coj che chiel a l'ha sernù, coj dì-lì a saran scursà. Antlora se quaidun av dis: "Varda, ël Crist a l'é 'mbelessì!" o "A l'é ambelelà!", chërdje nen, përché a seurtran fòra 'd fàuss Crist e 'd fàuss profeta ch'a faran ëd grand portent e miracoj tant da dëstradé fin-a ij sernù, s'a fussa possìbil. Ma pijevene guarda, vardé, i l'hai divlo anans ch'a càpita" (Marco 13:14-20).
La professia ch'a fà Gesù ant le paròle ch'i l'oma lesù ancheuj, a l'é verificasse ant l'ann 70 AD con la dëstrussion ëd Gerusalem fàita da l'armeja dij Roman. L'assedi 'd Gerusalem dl'ann 70 a l'é l'episòdi decisiv ëd la prima guèra giudàica, contut che 'l conflit a finiss con la prèisa dla fortëssa 'd Masada ant l'ann 73. L'armeja roman-a, comandà da Tito Flavio Vespasian (ch'a sarà peui l'amperador Tito) a buta sota assedi e conquista la sità 'd Gerusalem, ocupà da j'arviros ebreo già da l'inissi dl'arvira, ant ël 66. Apress la vitòria roman-a, tuta la sità e sò templ a ven-o dël tut dësblà, rasà a zèro. La dëstrussion dël templ ebràich a l'é comemorà 'ncora ancheuj ant la festa ebràica dla Tissa BeAv, mentre che l'Arch ëd Tito, ancora an pé al dì d'ancheuj a Roma, a celebra cola vitòria e a mostra 'l sìmbol ëd la girindòla ebràica (la Menorah) portà vìa dai Roman.

J'Ebreo medésim a diso che la dëstrussion dël Templ e dla sità 'd Gerusalem a l'era 'n castigh che Nosgnor a l'avìa faje casché adòss për motiv ëd l'atmosfèra d'odio e 'd violensa ch'a-i era antlora ant la società ebràica. Ij cristian a chërdo che j'aveniment ch'a riguardo l'assedi e la dëstrussion ëd Gerusalemn a sio 'l compiment ëd la professìa ch'a j'é an Daniel 9:26 "Passà ch’a saran le stanta doi sman-e d’agn, n’òm consacrà a sarà massà e con lòn a smijerà ch’a l’abia otnù gnente. La gent d’un Prinsi a rivrà e a destruirà la sità e ‘l santuari. Soa fin, a rivrà tanme na burìa, ma fin-a a col moment a-i sarà ‘d guèra e ‘d devastassion". An efet, cola professìa a l'é mensionà da Gesù quarant' agn anans che coj aveniment a capitèisso. A-i é, contut, ëdcò d'àutri arferiment, pr' esempi an Isaìa 10:3 ch'a dis: "Tutun, lòn ch’i fareve ant ël dì ch’i l’avreve da rendne cont quand ch’i vëdreve che la tempesta as avzin-a? Da chi av fareve giuté? Andova ch’i stërmereve vòstre richësse?". Ant soa Stòria dla Gesia, Eusebi 'd Cesaréa a dis che ij cristian ch'a-i era a Gerusalem ant cola época a l'ero scapà da Gerusalem quatr agn anans ëd l'assedi, përché a l'avìo pijà an sël sério j'avertiment che Gesù a l'avìa daje. A Gesù lor a l'avìo bin chërduje, a son passà a l'assion e a son salvasse la vita.

Lòn che'a veul dì ëd precis l'espression ch'i trovoma an nòst test: " 'ël pì grand sacrilegi ch'as podrìa imaginesse" a l'ha fàit sèmper discute, ma la mej antërpretassion a smija esse 'l fàit, ch'a l'era stàit nunsià motobin prima, che 'd pagan a sarìo intrà ant ël templ ëd Gerusalem, rivand fin-a al Leugh Santissim për profanelo e ravagelo. Ël Santissim a l'era 'l leugh pì sacrà ch'a-i fussa për j'ebréo e gnente a l'avrìa dovù antamnelo, men che meno la presensa dij malchërdent pagan. Col-lì a l'era nen sò pòst ëd lor, ambelelì a l'ero dël tut fòra 'd pòst. Aveje lì a l'era la pì granda abominassion ch'a l'avrìa podù pensesse. Pì ancora 'd lolì, a l'era Nosgnor Gesù Crist ch'a l'era stàit chiel meprisà e profanà. Chiel a l'era, ant soa përson-a medésima, ël templ vivent ëd Dé, andova che Dé as arvela ëd prima përson-a. Mepriselo e arpusselo, cos é-lo se nen la pì granda abominassion, ël pì grand pëccà ch'a podrìa fesse? An tùit ij cas, la profanassion e la dëstrussion dël templ ëd Gerusalem a l'era 'n castigh pr'ij pëccà dël pòpol ëd Nosgnor. Com a dì: un templ av serv pì nen, s'i seve nen fedel a lòn ch'a rapresenta. Tute le serimonie religiose ch'as podrìo fess-je, sensa na fé viva, senza n'ubidiensa génita, a val pròpi gnente 'dnans a Dé. La professìa 'd Daniel a l'avìa bin dilo ciàir: "Durant na sman-a d’agn a stabilirà con vàire n’aleansa ferma, e durant la metà ‘d na sman-a d’agn a farà chité ij sacrifissi e le oblassion. An sl’ala dël templ a-i sarà l’abominassion devastatriss fin-a ch’a sìa compìa la rovin-a ch’a l’é stàita decretà an sël devastador medésim" (Daniel 9:27); "Ël nemis a l’ha fane ‘n ravagi, a l’ha portane vìa tut lòn ch’a l’avìa ‘d pressios. A l’ha vëddù dij foresté violé sò templ sacrà, pròpi ël leugh che Nosgnor a l’avìa proibije ai foresté d’intrene" (Complente 1:10).

Ant ël templ a sarìo chità ij sacrifissi, për sèmper. Sensa dubi, cola lì a l'era për lor dabon "la fin dël mond", la fin ëd sò mond, la fin ëd n'época e l'inissi 'd n'àutra, l'época cristian-a, con la diffusion ëd l'Evangeli dël Crist për tut ël mond e la conversion a chiel ëd tanta gent pagan-a. Tut a l'era stàit preanunsià tant temp prima!

Gesù, ël Crist, ël Mëssia, "ël templ ëd Nosgnor" a l'era stàit profanà, dëspressià, tratà 'd na manera abominèivola. Pensevene fòrse che tut lolì a podèissa nen avèj ëd conseguense? Pensé 'dcò a lòn ch'a càpita ant ël moment che, coma 'd cristian, nòst còrp midem, che la Scritura a ciama "ël templ dlë Spirit Sant" a l'é antamnà dal pëccà. Ambelelì 'l pëccà a dovrìa nen essje, ambelelì a l'é dël tut fòra 'd pòst. An efet, pr' esempi: "Seve nen che ij vòstri còrp a son ëd mèmber ëd Crist? Për lòn, coma podrìa n’òm pijé sò còrp e fene ‘l mèmber d’una bagassa? Mai pì! Seve nen che col ch’as uniss a na bagassa a dventa un sol còrp con chila? Përchè la Scritura a dis: “Tuti e doi a saran na sola carn”. Ma col ch’a l’é unì al Signor a fà un sol ëspirit con chiel" (2 Corint 6:15-17). N'avertiment parèj a l'é pròpi necessari, nen vera? A l'é pròpi 'l cas ëd dì: "col ch'a les ch'a-i fasa bin atension"!

PREGHIERA

Nosgnor! Che mi i fasa sèmper bin atension a Toa Paròla e a-j ubidissa: cola-lì a l'é la mia salvëssa. Ch'i përmëta a gnente ch'a sìa abominèivol e fòra 'd pòst ch'a-i intra an mia vita. I vorìa pròpi nen ch'a fussa parèj profanà e dësblà coma ch'a l'era stàit ël templ ëd Gerusalem për motiv ëd l'infedeltà 'd cola gent! Amen.

Duminica 17 'd mars 2019 - Sconda Duminica 'd Quarésima
Leture bìbliche: Genesi 15:1-18; Salm 27; Filipèis 3:17-4:1; Luca 13:31-35

Nosgnor! Toa glòria a l'é sèmper cola d'avèj misericòrdia. Sie misericordios anvers tuti coj ch'a son ëscartà dai Tò senté e feje artorné con ëd cheur arpentì e con ëd fèj ferma a ambrassé e tense strèit a la vrità ch'a cambia mai ëd Toa Paròla, Gesù Crist, Tò Fieul; che con ti e con lë Spirit Sant, a viv e a regna, un sol Dé, pr' ij sécoj dij sécoj. Amen.