Ël Rè a riva an soa sità capital (62. March 11:1-11)

As podrìa bin dì che la manera d'esse e 'd fé 'd Gesù 'd Nasaret an cost mond a l'era soens "da Bastian Contrari", e fin-a tanti ancheuj ch'as diso ij sò "rapresentant" a l'han ancora nen capila... Lë "stil" del Mëssìa, dël Salvator dël mond a l'é ùnich përdabon e sossì a lo vedoma ant l'episòdi dël vangel ch'i vardoma ancheuj e ch'a parla 'd soa "intrada trionfal" a Gerusalem.

Intrada ‘d Gesù a Gerusalem. "Avzinandse a Gerusalem, da la banda ‘d Betfage e ‘d Betania, anvers ël mont dj’Ulivé, Gesù a l’ha mandà anans doi dij sò dissépoj, e a l’ha dije: “Andevne a cola borgià ch’a l’é visavì ‘d voi, parèj che quand ch’i-i intre i trovreve ‘n burichèt ëstacà che gnun ancora a l’ha dovrà da cavalcadura, dëstachelo e portemlo. Se quaidun av ciama përchè ch’i lo feve, dije che ‘l Signor a n’ha da manca e che tòst av lo darà andarera”. A son donca partì e a l’han trovà ‘l burichèt ch’a l’era stacà da fòra an sla stra, dacant a na pòrta, e a l’han dëstacalo. Quaidun ëd coj ch’a l’ero ansilì, a l’han dije: “Përchè ch’i dëstache col borichèt?”, E lor a l’han rësponduje coma ch’a l’avìa dije Gesù, e a l’han lassajlo fé. A l’han donca mnà ‘l burichèt a Gesù e a l’han posaje adòss ij sò mantej, e chiel a l’é montaje. Diversi a l’han dëstendù ij sò mantej ëd lor an sla stra përchè a-j passèissa dzura, e d’àutri a tajavo ‘d branche da j’erbo e a-j spantiavo për la stra. Coj ch’a-j andasìo dëdnans, e coj ch’a-j vnisìo dapress a crijavo: “Osana! Ch’a sia benedì col ch’a ven an nòm ëd Nosgnor! Ch’a sia benedì ël Regn ch’a riva, ël Regn ëd David, nòst antich! Osanna ant ij leugh pì àut!”. Parèj Gesù a l’é intrà a Gerusalem, al Templ. Dòp d’avèj beicà tut lòn ch’a-i era lì dantorn, coma ch’a l’era già tard, a l’é seurtiss-ne con ij dódes për andé a Betania" (Marco 11:1-11).

Ant l'episòdi dël vangel ch'i vardoma ancheuj, Gesù a riva a Gerusalem për l'ùltima part ëd soa mission an sla tèra. Gerusalem a l'é la "sità capital" del Regn ëd Nosgnor, cola che chiel a l'ha sernù coma soa abitassion, andoa ch'a sta Sion, ël mont sant, sò tròno, sò templ. Coma ch'a selebra 'l Salm 48, Gerusalem a l'é "la sità 'd Nosgnor", "...sima magnìfica, gòj ëd la tèra antrega. Ël mont Sìon a smija a le sime 'd Sàfon, ma a l'é chila la sità dël gran' Rè. Nosgnor medésim a sta 'nt le tor ëd Gerusalem, e as arvela coma sò difensor". Ij pelerin ch'a-i monto a diso: "Nojàutri i l'avio bin sentì dì 'd la glòria 'd cola sità, ma adess i l'oma vëddula con nòstri euj medésim - la sità dël Dé dl'univers. Nosgnor a la mantniss ëstabil për sèmper". Gerusalem a l'era la sità dël rè David, prefigurassion dël Mëssìa, e pròpi ambelelì ij profeta antich a disìo che chiel a sarìa manifestasse ant ij dì darié. An efet, Gerusalem a l'é 'l sènter d'anrajament ëd tùit ij propòsit ëd Dé për cost mond.

Parèj, Gesù, ël Fieul ëd Nosgnor, "ël prinsì dla pas", a intra an cola ch'a podrìa bin disse ch'a l'era soa sità e a lo dimostra ant lòn ch'a càpita an cost episòdi, soa intrada trionfal an Gerusalem. La regalità 'd Gesù as dimostra dal coma che 'l pòpol a lo arsèiv: a lo arconòss pròpi coma 'l Mëssia dla promëssa, col ch'a l'avìo spetà da tant. Gesù a l'é 'l dissendent dël rè David e "ardité legitim al tròno". Coj che antlora a-i comandavo a l'avìo pròpi gnun titol për sté al govern. A stupiss pa nen che costa intrada 'd Gesù tant a sagrinèissa tant coj ch'a ocupavo ij pòst ëd comand antlora 'd cola sità, ch'a l'avìo fin-a ciamà na "riunion d'emergensa" dij prinsipaj dla nassion - e fin-a j'ocupant roman as na sagrinavo.

Con tut lòn, Gesù a intra 'n sità ëd na manera diversa dai "potent" ëd cost mond. Pa nen ant un poderos caval bianch, a pompa magna, con la mùsica e na trupa d'armà, ma 'n gropa d'un borichèt e compagnà da gent sèmpia coma ch'a l'ero ij sò dissèpoj. Le professìe antiche a l'avìo prefigurà pròpi lòn, e coj ch'a le conossìo a l'ero bin renduss-ne cont.

Armarché 'dcò coma Gesù, ël Rè, a l'abia titol ëd dispon-e 'd minca còsa, e lolì a l'é 'dcò arconossù quand ch'a manda ij sò dissépoj a pijé col borichèt: "Se quaidun av ciama përchè ch’i lo feve, dije che ‘l Signor a n’ha da manca ... Quaidun ëd coj ch’a l’ero ansilì, a l’han dije: “Përchè ch’i dëstache col borichèt?”. E lor a l’han rësponduje coma ch’a l’avìa dije Gesù, e a l’han lassajlo fé". L'ora ch'e Gesù a ciama a nojàutri ëd buté a sò servissi nòstre përson-e o ëd còse ch'i na soma ij padron, com é-lo ch'i-j rëspondoma? Arconosom-ne an lolì sò dirit ëd sovranità? A diferensa, contut, dij potent ëd cost mond, chiel a dà 'ndaré lòn ch'a ciama 'd podèj dovré! "...dije che ‘l Signor a n’ha da manca e che tòst av lo darà andarera"!

Gesù. parèj, a intra an soa sità e "a bèica tut lòn ch’a-i era lì dantorn", coma s'a féissa n'ispession. Lòn ch'a sarà l'arzultà 'd soa "ispession"? Cola ch'a sarà la valutassion ëd lòn ch'a trova? I lo varderoma la vira ch'a ven. Ciamomse, contut, se Gesù, ël Rè, a vnèissa sensa preavis a fé l'ispession, a controlé nòstra vita, o nòstra comunità cristian-a, coma trovrìa-la? Sarìa-la conform a lòn ch'a dovrìa esse e ch'a pias a chiel? Cola ch'a sarìa soa valutassion? A Gerusalem, an coj dì-lì, sò pòpol a 'rsèiv el Signor con granda gòj: "Osana! Ch’a sia benedì col ch’a ven an nòm ëd Nosgnor! Ch’a sia benedì ël Regn ch’a riva, ël Regn ëd David, nòst antich! Osanna ant ij leugh pì àut!”. I sò nemis a j'ero nen là an tra cola gent, ma a l'ero 'n camin ëd comploté, da stërmà, ëd masselo. A sarìo bin riussì a felo fòra e Gesù a sarìa stàit butà an sna cros tanme 'l pes criminal ch'a-i sìa. Pura, pròpi cola soa mòrt an cros a sarìa stàita sò trionf. I podoma bin dì che "lë stil" ëd Gesù a sìa motobin divers da lòn che ij pì a së spetrìo.

PREGHIERA

Nosgnor Dé! I t'arsèivo an mia vita coma 'l Sovran e 'l Signor legìtim. Ti 't l'has tìtol a ess-lo ëd mia person-a e 'd tut lòn ch'i l'hai. I son a toa disposission përchè ti ëm dovre coma ch'at pias për toa glòria. It ciamo përdon përché tante vire i penso mach a mi medésim e për ti i son ëd pòca utilità o fin-a d'antrap a toa càusa. I l'hai da manca d'ess-te "domestià", d'esse bin "butà al pass". I confido che ti't lo fasa. Amen.

Letura 'd March 11



Duminica 2 dzèmber 2018 - Prima duminica d'Advent

Geremìa 33:14-16; 1 Tessalonicèis 3:9-13; Luca 21:25-36; Salm 25:1-9

Nosgnor tut-potent! Dane la grassia 'd campé via j'euvre dël top e 'd vestisse dl'armura dla lus, adess an cost temp ëd costa vita mortal che Nosgnor Gesù Crist a l'é vnùje për visitene an grand' umiltà; che ant ël dì darié, quand cha 'rtornerà an soa majestà gloriosa për giudiché ij viv e ij mòrt, nojàutri i peussa arsussité a la vita inmortal; për col ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.

Pija coragi, Gesù at manda a ciamé (61. March 10:46-52)

Quand ch'i lesoma la Paròla 'd Nosgnor, a l'é nen mach na bela conta ch'i lesoma, a l'é nen mach n'esercissi leterari... ma a l'é l'apel che ancheuj Nosgnor medésim a adressa a nojàutri 'd përson-a. A che përsonagi dël vangel i jë smije vojàutri e còsa podrio-ne amprende da chiel? Vardoma ancheuj la varision ëd Bartimé, ch'a l'era bòrgno.

"Peui a son rivà a Gerico, e coma ch'a partìa da Gerico con ij sò dissépoj e 'n grand ëstrop ëd gent, n'òm ch'a l'era bòrgno, për nòm Bartimé, fieul ëd Timé, a l'era setà an sla stra e a ciamava la limòsna. Quand ch'a l'ha sentì ch'a-i passava Gesù 'd Nazareth, a l'é butasse a crijé e a dì: "Gesù, fieul ëd David, àbie compassion ëd mi!". E diversi a-j trovavo da dì përchè a stèissa ciuto, ma chiel a crijava ancora pì fòrt: "Fieul ëd David, àbie compassion ëd mi!". Gesù, antlora, a l'é fërmasse e a l'ha mandalo a ciamé. A l'han donca ciamalo disandje: "Pija coragi, àuss-te, Gesù at manda a ciamé!". E campand a tèra sò mantel, a l'é aussasse e a l'é vnù da Gesù. Gesù a l'ha domandaje: "Còsa veus-to ch'it fasa?". E 'l bòrgno a l'ha dije: "Rabunì, fa ch'i s-ciàira!". Gesù a l'ha dije: "Va, toa fej a l'ha salvate". E 'd colp la vista a l'é artornaje e a l'é andaje dapress a Gesù për la stra" (March 10:46-52).

Ant la letura dël vangel ch'i l'oma fàit la vira passà, i l'avìo 'ncontrà Giaco e Gioann ch'a l'ero acostasse a Gesù con na petission. Ancheuj i ancontroma n'àutr ch'a-j presenta na petission, na sùplica: a l'é n'òm ch'a l'era bòrgno e ch'a stasìa për la strà a ciamé la limòsna. An tuti e doi ij cas, Gesù a-j fà l'istessa domanda: "Còsa veus-to ch'it fasa?". Gesù a smija fin-a rassegnà che la gent a-j s'acòsta mach për ciameje 'd grassie. La preghiera génita, an efet, a l'é nen mach "ciamé", ma 'dcò adorassion e làude. An tùit ij cas, Gesù a l'é bin cossient d'esse vnùit an tra costa umanità bzognosa, për fene dël bin. Tutun, Gesù a l'ha bin rason ëd nen dì che 'd sì a qualsëssìa nòstra preghiera - chiel a sa mej che nojàutri lòn ch'i n'oma da manca. Ij bzogn ch'i sentoma a son nen sèmper lòn che përdabon an serv. I l'oma da amprende, anans ëd tut, a conòsse e a raportesse a Nosgnor Dé con fiusa. I l'oma da trové an chiel nòstra sodisfassion e gòj - përchè i j'ero stàit creà pròpi për lòn, ma an chiel i trovoma 'd sicur na rispòsta a tùit ij nòstri bzogn, conform a soa santa providensa.

Gesù a rend la vista a col òm, ch'a l'era bòrgno, ma a-j dis ëdcò: "Va, toa fej a l'ha salvate". Lolì a l'é bin da pì che dije: "Va, adess i podras ës-ciairé". Lolì a l'é coma s'a l'avèissa dije: "La fiusa ch'it l'has butà an mi, a l'ha fàit ëd pì che rend-te la vista fìsica - ch'a l'é 'd sicur amportanta - ma a l'ha rendute 'salv', 'antregh', complèt, coma na creatura uman-a ch'a l'é destinà a la comunion con sò Creator, Dé. It l'has confëssà toa fede an mi, 'ël fieul ëd David', ël Mëssìa, ël Salvator dël mond. I l'hai date parèj 'la ciav' nen mach ëd la vista fìsica, ma bin pì che lòn, la ciav ëd la 'vision ëspiritual'. An ëvnisend-me dapress, ti 't dëscheuvreras neuve dimension ëd la vita uman-a, cole ch'it l'avrìe avù fin da l'inissi, anans che 'l pëccà a vastèissa minca n'aspet ëd vòstra esistensa".

A l'é parèj che col òm, adess ch'a l'é varì, "a-j va dapress a Gesù për la stra". An lolì i vëdoma 'l prinsipi dla vita cristian-a. Vera, për col òm a sarà nen sèmper belfé andeje dapress a Gesù, ma a podrà esse sicur che collì a sarà l'inissi ëd tante sodisfassion, pì 'd cole ch'a podèissa imaginé.

Ant la conta, armarché 'dcò: "... e campand a tèra sò mantel, a l'é aussasse e a l'é vnù da Gesù". Për andé da Gesù e con Gesù, i dovoma lassé da banda "ël mantel" ch'a quata ij nòstri pëccà, për che chiel a-j arleva e a-j na lìbera. I l'oma da campé vìa ij nòstri strass ëspòrch ch'a j'ero nòstra "vestimenta", coma ch'a dis la Paròla: "I soma tùit anfetà e antamnà dal pecà. Fin-a i nòstri mej ësfòrs, dëdnans a Ti, a son gnent' àutr che 'd ëstrass anflà 'd grass" (Isaìa 64:5). An efet, is doma tante àrie ma is rendoma gnanca cont vàire ch'i soma, dnans a Nosgnor, spòrch e spussolent! Vàire ch'i l'avrìo da lavesse e d'arvestisse 'd neuv - da la mira spiritual, perchè cola lì a l'é l'ùnica condission ch'an përmëttrà 'd presentesse dëdnans a Nosgnor. Nòstra purificassion e vestission a l'é 'l don ch'i arsèivoma da la grassia 'd Nosgnor për la fe ant ël Salvator Gesù. Un bel dì, tuti coj ch'a l'han fidasse an Gesù a 'rseivran un "mantel" neuv, rich e càud, tant da smijé 'd "fieuj ëd rè". Ël "mantel" ch'i portoma ancheuj a va pròpi nen bin, an serv pa. Campandlo via, i podroma "sauté an pé" lìber e core anvers ëd Gesù. Chiel an darà lòn ch'i l'oma da manca.

Vera, cole ch'i l'oma dovrà ambelessì a son ëd figure për fesse mej comprende, ma i l'oma da ciamene lòn ch'a sìa ch'an ampacia për podèj "core" dal Salvator Gesù Crist! A-i é gnente ch'i l'oma nojàutri ch'a vala la pen-a 'd portesse dré quand ch'i andoma da Gesù, perché, coma ch'a l'é scrit: "Nosgnor a l'ha fàit che Chiel medèsim a fussa nòstra sapiensa, giustissia, santificassion e redension" (1 Corint 1:30).

PREGHIERA

Nosgnor! Ti ch'it ses passà dëdnans a mi ancheuj, pròpi pr' ël mojen d'ës test dël vangel, i levo 'nvers ëd ti mia vos për suplichete che ti, an tò amor, am ven-a 'n agiut. A l'é mach ti ch'it peude rësponde ai mè bzogn. Ora che ti 'm ciame, i coro anvers ëd ti con fiusa, an lassand da banda ij mè strass, përchè a sìa ti 'l mè tut. Amen.

Dumenica 25 'd Novembere 2018 - Ultima Duminica apress Pancòsta - Crist Rè

2 Samuel 23:1-7; Salm 132:1-19; Arvelassion 1:4-8; Gioann 18:33-37

Nosgnor tut-potent e etern! Tò volèj a l’é ‘d ristabilì tute le còse an Tò bin-amà Fieul, ël Rè dij rè e ‘l Signor dij Signor; Acòrdane, an Toa misericòrdia che ij pòpoj dla tèra, divis e ancadnà dal pëccà, a peudo essne liberà e mnà ansema sota Tò govern sovran ëd grassia; ch’a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, për ij sécoj dij sécoj. Amen.

La via dl'onor e dla glòria (60. March 10:35-44)

Cola ch'a l'é la vìa ch'a men-a a l'onor e a la glòria? An cost mond tanti a la conòsso fin tròp bin e la pràtico. Cola lì, contut, a l'é pa cola che Nosgnor Gesù Crist a-i marciava. Ij sò dissèpoj a smijo feje obiession...

L'arcesta 'd Giaco e 'd Gioann. "Antlora Giaco e Gioann, fieuj ëd Zebedé, a son vnù da chiel e a l'han dije: "Magister, i vorìo ch'it fèisse për noi lòn ch'it ciamroma". E chiel a l'ha dije: "Còsa veuleve ch'i fassa për vojàutri?". A l'han rësponduje: "Acòrd-ne ch'ant toa glòria nojàutri i sio astà, un a toa drita e l'àutr a toa snistra". E Gesù a l'ha dije: "I seve nen lòn ch'i ciame. É-lo ch'i peude bèive la copa che mi i l'hai da bèive, e esse batesà dël batèsim ch'i sarai batesà?". Lor a l'ha rësponduje: "I lo podoma pro!". E Gesù a l'ha dije: "A l'é vera ch'i beivreve la copa ch'i l'hai da bèive, e ch'i sareve batesà dël batèsim ch'i sarai batesà, ma d'esse astà a mia drita e a mia mancin-a, a sta nen a mi d’acordèlo. Nosgnor Dé a l'ha prontà coj pòst për coj che chiel a l'ha sërnù". Quand che j'àutri des a l'han sentì lòn, a son indignasse contra Giaco e Gioan. E Gesù, avendje ciamà, a l'ha dije: "I seve bin che coj ch'a l'han ël domini dle nassion a-i fan da padron, e che ij grand ch'a-i é tra 'd lor a le ten-o sota ij sò garèt. Ma an tra 'd vojàutri a l'ha da esse pa parèj: col ch'a veul esse amportant an tra 'd vojàutri a l'ha da fesse vòstr servitor; e chi ch'a veul esse 'l prim, ch'as fassa ‘l serv ëd tuti. A l'ha da esse coma ch'a fà 'l Fieul ëd l'Òm, ch'a l'é nen vnù pr' esse servì, ma për serve e për dé soa vita coma pressi 'd riscat për tanti" (March 10:35-44).

A l'é na preghiera bin dròla cola 'd Giaco e Gioann, na preghiera che Gesù a-j rëspond ëd manera negativa. Përchè? "I seve nen lòn ch'i ciame", as na rendìo pa cont. Preghiere tanme cole-lì a son ëd preghiere candie, da bonomeri, da presuntuos... ëd preghiere che Nosgnor, an soa saviëssa, a l'é mej ch'a j'esaudissa nen, o ch'a-j rësponda 'd manera diversa.

A vòlte i na restoma delùs che Nosgnor nòstre preghiere a-j esaudiss nen, ma i l'oma da fesse 'd domande. S'a lo fà nen a l'é pa che chiel a sia "dur d'orija", ch'a l'àbia "d'àutr da fé" o fin-a ch'a sia gram... Som-ne an condission d'esse scotà da Chiel? Lòn ch'i-j ciamoma é-lo conform a soa volontà arvelà? Rispetom-ne Soa facoltà 'd rëspond-ne 'd nò o ant na manera diversa da lòn ch'i pensoma, e lolì përchè Chiel a sà mej che nojàutri lòn ch'a l'é bon e necessari? E, dzurtut, l'omne fiusa an Chiel?

Ant ël cas ch'i l'oma sota j'euj, Giaco e Gioann as rendìo nen bin cont ëd lòn ch'a-j ciamavo. Gesù e ij sò dissépoj a l'ero dré a monté a Gerusalem. A l'ero tëmros e sagrinà, ma quaidun ed lor fòrse ancora a sperava ant un quaj atach miracolos al podèj, a na sòrta 'd colp dë stat che Gesù a l'avrìa tentà. A l'é parèj che la preghiera 'd Giaco e 'd Gioann a l'era probàbil motivà da l'ambission përsonal d'ocupé 'd posission ëd prëstigi e d'onor a la cort ëd Gesù l'ora che Chiel a sarìa fasse rè. Giaco e Gioann a l'avìo ancora nen capì che për Gesù ël percors ch'a men-a a la glòria a l'é motobin diferent da coj ch'a son praticà an ës mond, che ij criteri 'd Gesù a son bin diferent da l'ordinari. La glòria 'd Gesù a sarìa passà da la cros, da l'esse butà 'n cros! A l'é coma se Gesù a-j l'avèissa rëspondù: "I chërdo pa che vojàutri i antende d'esse butà an cros con mi, un a mia drita e l'autr a mia mancin-a... Am rincress, ma coj pòst a son già prenotà ...a doi ladron!". Gesù, peui, ëd manera nen dirèta, a dis che Giaco e Gioan a sarìo andaje dapress a Gesù an sla vìa dël martiri, sò "batésim ëd sangh" ëd lor.

Che dnans a cola arcesta j'àutri dissépoj a fusso indignasse, a 'rvela autërtanta mancansa 'd comprension ëd la realità: "Coma 'ncalevene, vòjàutri, a ciamé 'd privilegi a Gesù? E nojàutri? Chi som-ne nojàutri? Ël "primato" a l'ha da 'ndé a Pero, nen a vojàutri!".

Che 'd fòj ch'a son tuti, coj dissépoj - i dirìo nojàutri. Pura, ant ël cors ëd la stòria, tanti a son ëstàit "j'eclesiàstich" ch'a son andaje dapress ai "valor" ëd cost mond, e ch'a l'han avù d'anvìa për la glòria, l'onor e le richësse dij "potent" e ch'a l'han vorsù steje dacant e fin-a dventé pì 'mportant che lor! Che 'd papa, che 'd cardinaj, che 'd gent ch'a pensava d'esse "vicari dël Crist" a son andaje dapress a la glòria 'd cost mond, e nen mach an tra ij catòlich-roman! Vàire ch'a son ij predicator ëd tute sòrt ch'a van dapress a la fama, a la potensa, ai sòld... Vàire ch'a son coj ch'as chërdo 'd "cit papa" ch'a l'han l'ambission ëd dominé d'àutri cristian!

Costa lession i l'oma bin da amprend-la. Gesù a séguita a dine: "An tra 'd vojàutri a l'ha da esse pa parèj". Vorsom-ne esse "ij prim" ant ël Regn ed Nosgnor? Antlora i dovoma fesse serv ëd tuti, volenté. Nòstra aspirassion a deuv esse cola 'd passé da la vìa dël fé ij travaj ij pì ùmij. A-i é tanti ch'as sento "ofèis" per ch'a l'han da "bassesse" a fé lòn che 'l mond a considera 'n disonor. Pr' ël Crist, contut, collì a l'é n'onor. Ij valor dël Crist a son anvërsà visavì ëd coj ch'a son apresià an cost mond. Podom-ne pretende d'esse dij cristian s'i lo comprendoma nen, e i lo butoma nen an pràtica? "A l'ha da esse coma ch'a fà 'l Fieul ëd l'Òm, ch'a l'é nen vnù pr' esse servì, ma për serve e për dé soa vita coma pressi 'd riscat për tanti".

PREGHIERA

Nosgnor! Soens it l'avries bin da rimproceme përché ancora i capisso nen lòn ch'a l'é "lë stil ëd vita" 'd tò Fieul Gesù Crist e i l'hai mach l'ambission ëd fé lòn che 'l mond a consìdera 'mportant. Përdon-me e scurpìss an mì sèmper ëd pì la ferma përsuasion che lòn ch'a val a l'é lòn ch'it mostre e ch'it l'has vivù 'dcò për dene n'esempi. Amen.

Duminica 18 'd Novèmber 2018 - Duminica apress Pancòsta ch'a fà 26

Leture bìbliche: 1 Samuele 1:4-20; 2:1-10; Ebreo 10:11-14-25; March 13:1-8

Nosgnor benedet! Chi’it l’has fàit che tute le Scriture Sante a sio scrite për dotrinene; acòrdane ‘d scuteje, lesje, marcheje, amprendje, e digerije ant l’interior, për ch’i peussa ambrassé e tense strèit a la beata speransa dla vita eterna che Ti ‘t l’has dane an nòst Salvator Gesù Crist; ch’a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, për ij sécoj dij sécoj. Amen.

Monté con Gesù a Gerusalem a l'é pitost malfé, pura... (59. March 10:32-34)

A-i é 'd coj che, con baldansa, a l'han gnun-a tëmma 'd fichesse ant ëd situassion arzigose. La pì part ëd nojàutri, contut, i soma nen parèj: i soma nen an tra 'd coj ch'a son dispòst a tachesse a na còrda e scalé 'd montagne... La determinassion ed Gesù a monté a Gerusalem a dëstorna ij sò dissépoj, ch'a san bin che lolì' a sarìa stàit butesse a pòsta ant ij pastiss. Pura a-j ten-o dré përchè a san che 'd Gesù as peul fidess-ne: chiel a sa lòn ch'a fà. Considerom-ne la situassion com i la trovoma ant ël vangel ëd March 10:32-34.

"Mentre ch'a j'ero an marcia an sla stra ch'a montava a Gerusalem e che Gesù a andasìa dëdnans a lor, tùit a na j'ero stupì, ma coj ch'a lo seguitavo a l'avìo pàu. A l'é antlora che Gesù a l'ha 'ncora pijà ij dòdes da banda e a l'é butasse a dije lòn ch'a l'avìa da capité: "Vardé, i montoma a Gerusalem e 'l Fieul ëd l'Òm a sarà consegnà ai grand sacerdòt e ai magister dla Lej. A lo condanran a mòrt e a lo daran ant le man dij pagan. A-j faran lë schergne, a-j scraceran an facia, a-j daran dël foèt, e peui a lo faran meuire, ma 'l ters dì chiel a arsussitrà" (March 10:32-34).

Gesù as anandia 'd monté a Gerusalem. A l'era nen na montà rudìa. La sità as trovava an sna colin-a e a j'ero bin dë stra. Da la mira fìsica a l'era nen malfé da riveje. Për Gesù a l'era malfé për n'àutra rason, përchè ch'a savìa bin lòn ch'a sarìa capitaje na vòta ch'a-i fussa rivà. A l'é parèj che monté a Gerusalem për chiel a l'era pes che dé la scalada a na montagna 'rzigosa, pien-a 'd dificoltà e 'd perìcoj. A l'era com andé a fichesse ant la boca d'un lion: a l'era tanme "un suissidi", An efet, a Gerusalem, a j'ero bin piassasse coj ch'as disìo "ij cap dël pòpol", la classa polìtica e religiosa ch'a dominava la nassion, "le autorità", e lor, a Gesù, a l'avìo an ghignon, ansi, a l'avìo fàit fin-a dij complòt për liberess-ne, se mach a l'avèisso podù buteje le man adòss. Gesù lor a lo consideravo na mnassa për sò podèj ëd lor.

Gesù, contut, a va anans arsolù e decis. Gnun a l'avrìa podulo përsuade d'arnunsieje. Parèj a-j van dapress, sagrinà e pien ëd tëmma, ij sò dissépoj. Për la tersa vòlta Gesù a-j preanunsia ch'a l'avrìo ciapalo e sugetalo a 'd patiment grev, e ch'a l'avrìo falo massé. Adess ij sò dissépoj a l'avrìo pì nen podù dije 'd nen avèj capì. A l'avia pa dijlo për ësbaj mach na vòlta.

A l'é ciair che Gesù e ij sò dissépoj a 'ndasìo pa a Gerusalem për visché la mëccia 'd n'arvolussion. Vera, a sarìa stàita na rivolussion, ma nen ëd la sòrt ch'a pensavo lor. Lor a son dzarmà e "disorganisà". Gnente a l'era stàit prontà për n'arvira e gnun-e trupe aleà a sarìo vnùite për giuteje. J'er-la fòrse pronta për chiel na legion d'àngej? A un ch'a sarìa stàit pront a dësfende Gesù con la spa, chiel a l'avìa dije: "Chërdes-to ch’i peudrìa nen adess preghé mè Pare, ch’am darìa sùbit pì ‘d dódes legion d’angej? Ma coma sario-ne compìe le Scriture ch’a fan la dëscrission ëd lòn ch’a l’ha da rivé adess?” (Maté 26:53). Da coma Gesù a-j parla ai sò dissépoj, le còse a sarìo pa arzolvuss pr' ël bin. Ël sens ëd lòn che Gesù a l'avrìa fàit a seguitava antlora a scapeje.

Lòn che pì a-j dëstornava a l'era l'anunsi, apress ëd soa mòrt, ëd n'arsurression. A l'avìo mai sentila na ròba parèj, a-j fasìa gnun sens. Vera, coma ch'as fà a chërde a quaicòsa ch'a l'era mai capitaje prima e ch'a n'avìo gnun' esperiensa, nì lor, nì d'àutri? Ëd n'arsurression a l'avìo bin parlane ij profeta antich e mach con ëd figure ëd dificil antërpretassion. Dl'arsurression ij dissépoj ëd Gesù a l'avìo avune n'anticipassion an lòn ch'a l'avìo vëddù an sël mont ëd la trasfigurassion, ma col-lì per lor a l'era stàit squasi un seugn. Ëd pì, lor a j'ero bin ëstàit testimoni ëd la potensa 'd Gesù an soe euvre 'd varision e fin-a 'd n'arsurression. As sa, contut, vàire che la mentalità uman-a a riessa sèmper a "rasionalisé" tut, a dé d'interpretassion dij fàit ëd la realità mach an sla base dj'esperiense passà. S'i vorsoma comprende Gesù, contut, lolì a lo podoma nen fé përchè con Gesù tut a l'é ùnich, sensa precedent. I podoma pa pretende dë dëspieghelo dël tut. Mach dòp, apress, l'esperiensa dl'arsurression e sota sò ciàir, ëd manera retrospetiva, ij dissépoj ëd Gesù a l'avrìo capì 'l sens ëd lòn ch'a l'era capitaje, e nen prima. L'istess a l'é për nojàutri.

Lòn ch'i l'oma da fé, antlora? I l'oma da seguité, bele se antërdoà e con tanta esitassion, a deje fiusa. Gesù a sà lòn ch'a fà e a dis. Sossì a val ëdcò per nojàutri: la realità 'd tut lòn ch'a riguarda Gesù 'd Nasaret soens a va dëdlà 'd tute nòstre esperiense passà. I podoma nen "lese" Gesù sota cola lus. Ant ël liber ëd l'Arvelassion i trovoma scrit: "E col ch'a l'era astà an sël tròno a l'ha dìt: 'Vardé: i faso che tut a sia neuv'. E a l'ha dime: 'Scriv ëste paròle: përch’ a son sicure e vere'" (Arvelassion 21:5). Lòn ch'a capiterà-lo quand ch'i l'avroma da meuire? Coma sarà-lo 'l neuv cél e la neuva tèra? A l'é malfé da imaginesse. Pretende 'd felo a l'é da fòj. I deuvoma deje fiusa. Gesù a l'ha mai tradì la fiusa 'd coj ch'a-j la dasìo. As capiss che as peul bin avèj tëmma e esse sagrinà tanme coj dissépoj. Lor, però, a l'han seguità a 'ndeje dapress, a van anans con chiel. Vera ch'a-i é d'autri ch'as artiro e ch'a-j van pi nen dapress. A son nen dispòst a 'ndè con Gesù fin-a a la cros. Lor no, ij dissépoj fedej, a séguito a 'ndé anans, a monté a Gerusalem, con chiel, bele s'a l'é arzigos, s'a fà tëmma. A-j dan fiusa. L'istess i l'oma da fé 'dcò nojàutri, ëdcò an tra j'incertësse dla vita.

PREGHIERA

Nosgnor Dé! La vita cristian-a coerenta a l'é sensa dubi 'n vieul malfé d'andeje dré e ch'a monta. Soens am ciapa la tëmma e l'incertëssa. Soens am parëss ed podèila pi nen fé, che le fòrse am falisso, o pes, che da 'n moment a l'àutr la còrda a së sciapa, o 'n roch am casca 'n testa e mi i casco 'nt un chërvass, la già al fond e i vado mach a sfraceleme. Sagrinà e tëmros, contut, tanme ij dissépoj fedej ëd Gesù, mi i vado anans, e a-j dago fiusa. Mach giutme, it na prego. Amen.

Duminica 11 November 2018 - Duminica apress Pancòsta ch'a fà 25

Leture bìbliche:  Rut 3:1-17; Salm 127; Ebreo 9:24-28; March 12:38-44

Nosgnor! Tò Fieul a l'é vnùit ant ël mond për dësblé j'euvre dël diav e për rend-ne fieuj ëd Dé e d'ardité dla vita eterna. Acòrdane che nojàutri, fòrt dë sta speransa, i podoma purifiché nòstra vita a l'imagine 'd Soa purëssa, parèj che, quand ch'a 'tornerà con gran podèj e glòria, i peussa esse rendù tanme chiel an sò regn etern e glorios; andoa Chiel a viv e regna con ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, për sèmper e sèmper. Amen.

Che profit l'omne da tiress-ne a 'ndeje dapress a Gesù? (58. March 10:28-31).

An ës mond d'egoista anté ch'as pensa mach a tiress-ne 'd profit da tut, a podrìa esse brut pensé a coj ch'a sarìo "ij vantagi" d'andeje dapress a Gesù coma 'n sò dissépol. Pura, 'd profit a-i na j'é bin, e nen mach ant ël dëdla! Lòn ch'a dis Gesù a cost riguard? Vëddoma.

"Antlora Pero a l'ha dije: "Varda, nojàutri i l'oma chità tut e i soma vnute dapress". E Gesù a l'ha replicà: "An vrità iv diso ch'a-i é gnun ch'a l'àbia chità o ca, o frej, o seur, o pare, o mare, o fomna, o masnà, o camp pr' amor ëd mi e dl'Evangeli ch'a n'arsèiva an cost temp-sì sent vòte tant, ca, e frej, e seur, e mare, e masnà, e camp, ansema a përsecussion; e, ant ël mond ch'a vnirà, la vita eterna. Ma vàire ch'a son ij prim a saran j'ùltim, e j'ùltim a saran ij prim" (Marco 10:28-31).

...a fòrsa 's sente parlé 'd cros, d'arnunsia, ëd vende tut lòn ch'a s'ha e 'd dèjlo ai pòver, ij dissépoj ëd Gesù as sagrin-o. Antlora Pero as fà coragi e 'dnans a Gesù a fà cost' armarca: "Varda, nojàutri i l'oma chità tut e i soma vnute dapress". A l'é coma s'a l'avèissa dit: "Con ti, magister, i l'oma investì tuta nòstra vita. A la fin, contut, còsa ch'i na vagneroma, specifich...". Vera, Pero e j'àutri, për Gesù, a l'avìo chità ca, travaj e famija... che 'd profit i n'avrìo avù da lolì?

La chestion as la capiss bin e Gesù a-j arprocia pa për lòn. Nò, ij dissepoj ëd Gesù a l'han pa da spetess-ne mach ëd retribussion ant ël dëdlà. La prospetiva 'd Gesù a l'é pa "spiritualista" ma integral, complèta. A buta sèmper ansema ànima e còrp conform a la vera tradission ebràica, ch'a l'é nen parèj ëd cola greca. A son d'eresìe le prospetive ch'a vardo o mach a cost mond o mach a l'àuter mond, sì-giù o là-sù. Spirit e matèria a peudo nen esse dëstacà. Le retribussion, ij benefissi d'andé dapress a Gesù a riguardo tant cost mond che 'l mond ch'a vnirà, sia la dimension dël temp che la dimension dl'eternità.

Se ij dissépoj ëd Gesù a vardo ai beni e a le sodisfassion ëd costa vita ant la manera giusta, ant la prospetiva giusta; se lor a dovro le còse 'd cost mond conform al volèj ëd Nosgnor e pa nen coma 'n valor ùltim mach për sodisfé ij sens, a podrìo sensa dubi gòde 'd sodisfassion concrete "ambelessì" fin-a ant ël cas ch'a l'avèisso 'd sagrin, ëd patiment, o a l'avèisso da esse sugetà a 'd përsecussion për motiv ëd la fe. A podrìa bin esse che për andeje dapress a Gesù a l'avèisso da chité 'd gent ëd la soa famija 'd lor o d'amis ch'a fan oposission o resistensa a la fe o lë stil ëd vita cristian e ch'a-j son d'antrap, o lassé da banda 'd beni 'd cost mond, ma ant la comunità cristian-a trovrìo bin d'àutre "ca, e frej, e seur, e mare, e masnà, e camp"... Lassé da banda 'd relassion sociaj "non compatibij" con la profession ëd fe cristiana a veul nen dì isolesse da la società e resté sol, ma trové bin d'àutre relassion ch'a dan ëd sodisfassion motobin pì grande che cole ch'i trovoma an tra coj ch'a son nen ëd chërdent. A l'é ant la comunità cristian-a, an efet, ch'i trovoma frej e seur ch'a valo motobin ëd pì che nòstri frej e seur naturaj, relassion "ëd qualità" an comparision con le relassion d'ës mond che soans a son sensa sostansa, formaj o mach interessà.

A l'é capitaje na vira che la mare e ij frej ëd Gesù a j'ero vnùit a sërchelo "pr' arportess-lo a ca", dagià ch'a pensavo che chiel, Gesù, a l'avèissa përdù 'l lum ëd la rason... Ël vangel an dis: "A l’é peui rivà che la mare ‘d Gesù e ij sò frej a son vnù da chiel, ma a podìo gnanca avzinessje tanta ch’a l’era la gent. Antlora quaidun a l’ha faje savèj: 'Toa mare e ij tò frej a son là fòra ch’at veulo vëdde”. Ma a l’ha rësponduje: 'Mia mare e ij mè frej a son coj ch’a stan a sente la paròla ‘d Nosgnor e ch’a la buto an pràtica'” (Luca 8:19-21). A l'era pa che Gesù a meprisèissa soa famija natural, ma a disìa che soa famija natural a-j mancava pa përchè a l'avìa trovà na famija ch'a l'era mej, cola dij chërdent an chiel. Vera, la comunità cristiana, për ij dissépoj ëd Gesù, a dventa la famija la pì bela e la pì amportanta. Ël liber dj'At dj'Apòstoj a dëscriv parèj la prima comunità cristian-a: "A scotavo tuti con diligensa a la dotrin-a dj’apòstoj, ij pijavo part a la comunion fraterna, a la frassion dël pan, e a j'orassion. Tuta la gent a l'era motobin impressionà 'd lor, e motobin ëd miracoj e 'd prodigi as fasìo për ël mojen dj'apòstoj. E tuti coj ch'a chërdìo a stasìo ansema ant l'istèss leugh e a l'avìo tute le còse an comun. A l'ero ancaminasse fin-a vende lòn che a possedio e a na spartìo ‘l ricavà fra tuti lor, conforma j'esigense d’ognidun. Tùit ij dì a l'ero d'acòrdi d'andé ansema ant le cort dël templ për j'orassion, a rompìo 'l pan da na ca a l'àutra e a mangiavo ansema con gòj e semplicità 'd cheur, an dasenda glòria a Nosgnor e fasendse vorej bin da tuta la gent. Nosgnor a giontava tùit ij dì a la cesa coj ch'a l'ero 'n camin d'esse salvà" (At 2:42-47).

A l'é bin vera ch'a peul capité pr' un cristian ëd trovesse sol e isolà, na situassion ch'a peul ësse greva da soporté. Cola-lì, contut, a l'é n'ecession a la régola ch'a peul avèj vàire càuse, fin-a 'd negligense dla comunità cristian-a midema. La régola, nopà, a l'é che la famija dij cristian a l'é ciamà a esse n'ansema 'd përson-e ch'as agiuta l'un-a con l'àutra e ch'a ven-o ancontra a minca necessità. An sossì a-i é mach ël limit ëd la creatività 'd mincadun përchè 'd don Nosgnor an dà tanti.

An tùit in cas, Gesù a proved a tuti coj ch'a son j'ùltim e a fà d'arprocc fòrt a coj ch'a penso d'esse "ij prim" che, s'a fan nen lòn ch'a l'han da fé dëdnans a Dé, a podrìo bin perde lòn ch'a na son tant orgojos.

PREGHIERA

Nosgnor Dé! Giutme, it na prego a feme nen pijé da l'afann l'ora che, për vnite dapress, im artrovo a manché 'd cola consolassion materiala e uman-a che d'àutri ch'at conòsso nen a smija ch'a l'àbio. Giutme a trové tute j'arsòrse ch'it bute a disposission dij tò për deje d'agiut an tùit ij sò bzogn ëd lor. I veuj, contut, esse mi a fé 'l prim pass sensa gen-a a serché la companìa 'd toa granda famija, la gesia cristian-a, e che 'd sicur as treuva nen tant dëscòst da 'nté ch'i vivo. Amen.

Duminica, ël quatr ëd novèmber 2018, Duminica apress Pancòsta ch'a fà 24

Leture bìbliche: Ruth 1:1-18; Salm 147; Ebréo 9:11-14; March 12:28-34

Nosgnor tut-potent! Ti 't l'has gropà ansema an comunion e fraternità tùit ij tò sernù (tant ant la tèra che ant ël cél) ant ël còrp mìstich ëd Tò Fieul Gesù Crist, nòst Signor. Dane la grassia 'd seguité ij tò sant beà con na vita virtuosa e ch'at pias, parèj che nojàutri i peussa rivé a gòde cola indescrivibil gòj ch'it l'has prontà për coj ch'it veulo bin përdabon; për Gesù Crist, nòst Signor che, con ti e con lë Spirit Sant, a viv e regna, un sol Dé, ant la glòria eterna. Amen.

Quand che Gesù a dëscheurv j'autarin (57. March 10:17-27)

Lòn ch'a l'é ch'a stà al prim pòst an vòstra vita? Quajvòlta tuti a lo peudo vëdde, quajvòlta a l'é stërmà, e fin-a sota d'aparense religiose. N'espression piemontèisa a dis: "Dëscheurve j'autarin", përchè a podrìa desse che a lolì i rendoma squasi n'adorassion, cola ch'i dovrìo pitòst dé a Nosgnor. A un ch'a l'avrìa vorsù bin dventé 'n dissépol ëd Gesù, chiel a-j dëscheuv lòn ch'a l'avìa ant ël cheur. Quand che Gesù a-j ciama 'd dësfess-ne, col-lì a l'é nen dispòst a felo e as na va. Lesoma lòn ch'a riva ant l'episòdi dël vangel ëd March 10:17-27.

"Mentre ch'a surtìa për butesse për strà, n'òm a l'é vnùit ëd corsa a campesse an ginojon dëdnans a chiel e a l'ha faje sta domanda: "Bon magister, còsa ch'i l'hai da fé pr' arsèive la vita eterna?". E Gesù a l'ha rësponduje: "Përchè ch’im ciames-to bon? A-i é gnun ch'a sia bon foravìa che Nosgnor Dé. Ti't conòsses ij comandament: Comët nen d’adulteri, Massa nen. Roba nen. Dì gnun-a faussarìa. Fà ‘d tòrt a gnun. Onora tò pare e toa mare". Chiel a-j rëspond: "Magister, tut lolì i l'hai osservalo con tut mè cheur fin-a dai temp ëd mia gioventù". Gesù a l'ha vardalo e a l'ha sentì për chiel n'amor génit. Antlora a l'ha dije: "At manca mach na còsa; va e vend tut lòn ch'it l'has e dajlo ai pòver. Parèj it l'avras un tesòr an cél. Peui venme dapress". Quand ch'a l'ha sentì cole paròle, col òm a l'é andass-ne tut malinconios, përchè ch'a l'avìa 'd grandi beni. Antlora Gesù, vardandse d'antorn, a l'ha dit ai sò dissépoj: "Coma ch'a l’é mai dificil che coj ch'a l'han ëd richësse d'intré ant ël Regn ëd Nosgnor!". Ij dissépoj, quand ch'a l'han sentì ste paròle a na son stane motobin stupì. Ma Gesù a l'ha torna dije: "Mè fieuj, a l'é dificil a coj ch'as confido ant le richësse d'intré ant ël Regn ëd Nosgnor. A l'é pì facil ch'un gamel a passa për ël përtus ëd n'agucia, che në sgnor a intra ant ël Regn ëd Nosgnor Dé". E a son stane ancora 'd pì dësconcertà, e as disìo an tra 'd lor: "S'a l'é parèj, chi é-lo che mai a podrìa salvesse?". Gesù a l'ha vardaje e peui a l'ha dije: "Lolì a l'é na ròba ch'a l'é nen possibil a l'òm, ma mach a Nosgnor Dé, përchè tut a l'é possibil a chiel". Antlora Pero a l'ha dije: "Varda, nojàutri i l'oma chità tut e i soma vnute dapress". E Gesù a l'ha replicà: "An vrità iv diso ch'a-i é gnun ch'a l'àbia chità o ca, o frej, o seur, o pare, o mare, o fomna, o masnà, o camp pr' amor ëd mi e dl'Evangeli ch'a n'arsèiva an cost temp-sì sent vòte tant, ca, e frej, e seur, e mare, e masnà, e camp, ansema a përsecussion; e, ant ël mond ch'a vnirà, la vita eterna. Ma vàire ch'a son ij prim a saran j'ùltim, e j'ùltim a saran ij prim" (Marco 10:17-27).

Un dì, n'òm "ch'a l'avìa 'd grandi beni", në sgnor, a va da Gesù e a-j ciama: "còsa ch'i l'hai da fé pr' arsèive la vita eterna?". A l'era n'òm ch'a l'avìa concentrà tuti jë sfòrs ëd soa vita pr' ambaroné për chiel ëd ròba e 'd sòld. A l'é parèj che col òm-lì a vorìa gionté, a tut lòn ch'a l'avìa, ëdcò "l'ardità dël cél", mach për "completé" soe dotassion: ij bin ëd la tèra e 'dcò "ij bin dël cél", lòn che as arsèiv quand un a l'é n'amis ëd Nosgnor Dé. An sossì cost ësgnor a l'era motobin pì savi che tanti ancheuj, ch'a penso mach ai bin dë sto mond e che a coj àutri beni i-j chërdo nen, o as na sagrin-o pa. A l'era n'òm ch'a dava bin ëd valor ai beni spirituaj. I podrìo dì, antlora, còsa podrìa-lo esse 'd mej che lolì? Pura a-i era 'n problema an col òm che Gesù a faliss nen d'armarché.

Vera, col ësgnor a onorava la moralità e la religion: a-i era gnente da critiché an lolì: a lo fasìa sincer e 'd tut cheur. E peui a l'avìa 'dcò 'n'euj ëd considerassion ëdcò për Gesù, ch'a considera 'n bon magister. Da 'n bon magister as peulo ricavene 'd còse bon-e, nen vera? A l'ha, donca, gnun pregiudissi anvers Gesù. I podrìo cò imaginé la bon-a impression che col ësgnor a l'avìa dàit ai dissépoj ëd Gesù: n'òm ch'a l'avìa avù gnun-a onta a campesse an ginojon dëdnans a Gesù! E ch'a l'avìa 'dcò tanti beni: che granda contribussion monetària a l'avrìa podù dé al moviment cristian, che 'd sòld a-i na j'é sèmper da manca! Mach che Gesù, col ësgnor ...as lo lassa scapé! Ròbe da nen chërdse! Possibil che Gesù, an lòn ch'a dis, a buta anans ...sèmper d'esagerassion ch'a scandaliso e ch'a slontan-o la gent? Possibil che Gesù a l'abia csì pòch bon sens? Possibil ch'a sapia nen "moderé" lòn ch'a dis për mej adatelo a la situassion? Costi-sì a podrìo esse 'dcò ij nòstri rasonament, nen vera?

Gesù a dëspresia pa col òm; al contrari, a sent për chiel n'amor génit, a lo varda con grignor. Gesù, contut, a sa vardé dëdlà 'd lòn ch'as vëd da fòra, pì an là fin-a dla moralità génita 'd col òm, dëdlà 'd soa religion e disponibilità. Gesù a sa vardé ant l'ancreus dël cheur. Lòn ch'a dëscheurv ant ël cheur ëd col òm?

Gesù a varda ant ël creus ëd sò cheur e a-i dëscheurv quaicòsa ch'a l'é nen bon, "n'autarin ëstërmà". Parèj, për fé vnì al ciàir col autarin ëstërmà, Gesù a lo dësfida fasendje n'arcesta a pòsta "esagerà". A-j dis: "At manca mach na còsa; va e vend tut lòn ch'it l'has e dajlo ai pòver. Parèj it l'avras un tesòr an cél. Peui venme dapress". Con cola 'rcesta Gesù a lo buta a la preuva. Se cola preuva a la passa, col òm a podrà 'd sicur arsèive "ël tesòr an cél" che chiel a n'avìa anvìa. Col òm a l'era tròp tacà ai sòld, a la ròba, për podej andeje dapress a Gesù. A l'avìa prima da dësbarassesse 'd col pèis, ch'a l'era tròp!

Gesù a pretend pa sossì da tuti coj ch'a veulo andeje dapress (dé ai pòver tut lòn ch'as ha e andeje dapress a Gesù "patanù"), ma chiel a podrìa bin pretende da nojàutri ëd dësblé nòst autarin ëstërmà" (anté che nojàutri i rendoma l'adorassion a lòn ch'an ëstà a cheur pì d'ògni àutra ròba o përson-a), opura d'arnunsié a nòst "pecà favorì" se col-lì a fussa për nojàutri pì amportant che Nosgnor. La përson-a 'd Gesù e ij sò propòsit, an efet, a dovrìo për nòstra vita esse butà al prim leugh, s'i soma përdabon dij sò dissépoj; a deuv esse nòstra prima ambission, fin ant ël cas che nojàutri da lòn i vagnèisso gnente, ch'i n'avèisso pa 'd vantagi diret. Gesù a dis: "Vojàutri, contut, serché prima ‘l Regn ëd Nosgnor e fé lòn che për chiel a l’é giust e tute ste còse av saran dàite sul pat" (Maté 6:33).

Cost test dël vangel as adressa nen mach a coj ch'a son tròp tacà ai sòld, ma a coj ch'a "ambaron-o" për lor medésim na qualsëssìa còsa e ch'a buto Nosgnor coma quajcòsa ch'a-j ven-a mach dòp. Dàit che tuti, chi pì chi meno, a l'han ëd ròbe ch'a vorìo nen arnunseje e a son pa dispòst a buté Nosgnor al prim leugh (e nen mach "giontelo" a d'àutre ròbe), ij dissépoj ëd Gesù a-j ciamo: "S'a l'é parèj, chi é-lo che mai a podrìa salvesse?". An efet, a l'é pì facil ch'un gamel a passa për ël përtus ëd n'agucia etc. La vera conversion a Dé a l'é donca pa possibil? Vera, nojàutri i podoma mach rivé a 'd conversion fàusse o "discutibij". L'ora che, contut, n'òm o na fomna a buto Nosgnor përdabon al prim leugh ant soa vita 'd lor, i podrio dì ch'a l'é capità "un miracol", un miràcol ëd la grassia e dla potensa 'd Nosgnor. A l'é për lòn che Gesù a dis: "Lolì a l'é na ròba ch'a l'é nen possibil a l'òm, ma mach a Nosgnor Dé, përchè tut a l'é possibil a chiel". A l'é 'n miràcol parèj ch'a l'era capitaje a n'òm che 'l vangel an parla, Zaché. L'ora che Zaché a 'rsèiv Gesù a ca soa, Zaché a dis:

"Varda, Signor, mi i dago la metà dij mè beni ai pòver, e s’i l’hai fàit ëd tòrt a quaidun an quaicòsa, i-j n’a rendo ‘d quat vòlte tant!”. E Gesù a l’ha dije: “Ancheuj la salvëssa a l’é intrà an costa ca, përchè ‘dcò stossì a l’é fieul d’Abraham. Përchè ‘l Fieul ëd l’òm a l’é vnùit a serché e a salvé lòn ch’a l’era perdusse" (Luca 18:8-10).

Disoma, antlora, a Nosgnor: "Ti 't l'has castigame e mi i l'hai amprendù la lession. Mi i j'era tanme 'n beu ch'a l'era 'ncora nen abituà a esse giovà. Arpijme e butme torna 'ndoa ch'i j'era, përchè mach Ti 't ses ël Signor mè Dé. I j'ero slontaname da Dé, peuj, però, i l'hai aringretalo" (Geremìa 31:18-19).

PREGHIERA

Nosgnor! It prego dë descheuvre e dësblé "j'autarin" ch'i stërmo an mia vita, parèj ch'it buta përdabon al prim pòst e ch'it renda l'onor e la glòria ch'at aparten. Amen.

28 d'Otòber 2018 - Duminica apress Pancòsta ch'a fà 23

Giob 42:1-6, 10-17; Salm 34:1-22; Ebréo 7:23-28; March 10:46-52

Nosgnor tut-potent e etern! Aumenta an nojàutri ij don ëd la fej, dla speranza e dl’amor; e perch’i oten-o lòn ch’it promëtte, fà ch’i l’oma d’amor per lòn ch’it ën comanda; për Gesù Crist, nòst Signor, ch’a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.

Gesù e le masnà (56. March 10:13-16)

A-i é chi 'a-j massa ancora prima 'd nasse; a-i é chi a-j dësfruta an vàire manere; a-i é fin-a 'd "monsù" ch'as n'abuso, ma dij cit Nosgnor Gesù Crist a n'avìa soen e a na fasìa n'esempi për nojàutri. Ancheui i vedoma lòn ch'an dis, an col propòsit, ël vangel ëd March al capìtol 10 dal vers 13.

"Quaidun a l'ha presentà a Gesù ‘d pcite masnà përchè a-j benedissèissa, ma ij sò dissépoj a crijavo a coj ch'a-j presentavo a chiel. Quand ch'a l'ha vist lòn, Gesù a l'é restane indignà e a l'ha dije: 'Lassé che le masnà a ven-o da mi, antërdijlo nen, përchè 'l Regn ëd Nosgnor a l'é për coj ch'a son tanme lor. An vrità iv diso che chionque a arseivrà pa ël Regn ëd Nosgnor parèj ëd na masnà, a-i intrerà nen'. Sichè, dòp d'avèje pijà an brass, a l'ha daje soa benedission amponendje le man" (March 10:13-16).

Antlora, quand che Gesù a marciava ant la tèra d'Israel, ocupesse 'd religion a l'era na facenda, n'afé, da òm (pa nen da fomne e ancora men-o da masnà). A l'era parèj lòn ch'a l'é ancheuj ocupesse 'd polìtica o 'd filosofìa: ròbe che le masnà a l'han nen da fé. Lasseje ai sò gieugh, le masnà, ...e le fomne an cusin-a! Antlora a j'ero j'òm a 'ngagesse an debat ëd religion e 'd filosofìa e 'd sicur Gesù e ij sò dissèpoj a l'avìo da parlé a la gent dël Regn ëd Nosgnor, e dzurtut a 'ngagesse an d'euvre 'd varision e 'd liberassion, ch'a na son l'espression concreta. Cosa l'avìo-ne da fé le masnà con tut lolì? A j'ero mach d'ambarass a stesne lì dantorn, a dasìo dësturb con ij sò rabel e gieugh. A l'ero da slontaneje... Pura, com'i vedoma ant l'episodi dl'evangel d'ancheuj a j'era 'd gent che con insistensa, le masnà, a-j portava da Gesù përchè a-j benedissèissa. A l'avìo capì, ij pare e le mare 'd cole masnà, che Gesù a l'avrìa avù la pì bon-a influensa ans le masnà. Gesù, an efet, a 'nrajava nen d'àutr che amor, pas, saviëssa, fòrsa 'd vita e 'd varision, ch'a l'è lòn che le masnà a n'han da manca pì che tut, pròpi ant ël moment che le masnà, an ës mond, a son sogetà a csì tante influense negative e 'd corussion. Coj pare e cole mare a l'avìo capì lolì mej che j'istess dissépoj ëd Gesù! Vardé, antlora, coma a Gesù a-j vnisìa 'l fot che ij sò dissépoj, ij cit, a-j mandèisso vìa. A l'é parèj che lolì a dventa për Gesù n'ocasion për deje na lession ëd pèis, e a-j sò dissépoj chiel a dis che pròpi cole masnà che lor a vorìo mandeje via a son da arsèivje - e, pì 'd lòn ancora, a l'han da esse 'n model ëd coma che lor, sensa malissia e pregiudissi, a vardo a Gesù e a 'rsèivo 'l Regn ëd Nosgnor. Gesù, le masnà, a-j benedìss volenté e a 'rcomanda a tuti d'avèjne sèmper soen con passiensa e dzurtut con amor.

La manera che nojàutri ancheuj i l'oma 'd raportesse a le masnà për lòn ch'a riguarda "la religion" soens a-j farìa 'ncora ven-e 'l fot. Quajvòta ancheuj a càpita pròpi l'opòst da 'ntlora. A-i é tanti ch'a penso che Gesù a riguarda "mach" le masnà, ij cit, ij fiolin. A-i é 'd gent, ancheuj, ch'a pensa che ìl vangel e Gesù midem a l'é mach "na bela fàula" che 'd sicur a l'ha gnun anteresse për j'adult! A-i é 'd pare e 'd mare ch'a pòrto ij cit "an gesia" magara mach për la dotrin-a (ël catechìsim) o (per le gèsie evangéliche), për la Scòla dla Duminica e për i servissi për le famije, e lor, ij pare e le mare, a-j lasso lì e as na van, mach për passé pì tard a pijessje, coma se lolì, ai pare e a le mare, a-j riguardèissa nen, lor che "a l'han bin d'àutr da fé"! A l'han l'ideja che "le ròbe dla gèsia" a riguardo mach ij cit, coma ch'a j'era 'n temp che j'òm a pensavo che la gesia a riguardèissa mach le fomne! Bela scusa, cola lì, ëd sicur a l'é nen parèj!

D'àutra banda, com a càpita andova che la secolarissassion a l'é amponusse, a-i é l'idèja che le masnà a l'abio da esse tnù a la larga da "l'influensa dla religion", coma s'a fussa quajcòsa 'd negativ, e magara con la scusa che "a venta nen influensé" le masnà con ëd chërdense religiose, e che lor, le masnà, a pijeran pì tard, la decision, s'a veulo, "an tuta libertà" se interessesse o nò "ëd religion". Për lòn, a le masnà, gnente batèsim e gnente catechèsim, e men che meno porteje an gesìa la duminica! A l'é che coj pare e cole mare, tant ch'a son influensà dal laicism, a përmeto ch'a sio mach j'ideòlogh dël laicism a influensé ij sò fieuj e soe fije e che "la religion" a sia nen degna dël "progress", che "la religion" a sia mach n'ardità " primitiva" dël passà.

La comunità cristian-a, ch'a l'é fàita 'd coj ch'a chërdo e a vivo lòn ch'a mostrava Gesù e ch'a l'é nunsià da la Bibia, a dà tant ëd valor a le masnà, a-j veul tant bin, ch'a-j veul deje "ël mej", e "ël mej" as treuva an Gesù! A l'é për lòn che ij pare e le mare cristian a san ch'a l'é dla màssima importansa lassé che Gesù a-j benediss, ij fieuj e le fije 'd lor, e ch'a-j mostra la vìa dël bin e dla vita, ch'a l'é mach cola che Gesù a dëspensa. La comunità cristian-a e ij pare e le mare ch'a na fan part, a san vàire ch'a l'é 'mportant che soe masnà 'd lor a 'mprendo Gesù e soa Paròla, e lolì a l'ha da esse 'l pì tòst possibil. Sò but a l'é nen mach la preservassion e l'avnì dla comunità cristian-a, la preservassion e lë spantiament dël messagi e dij valor cristian, ma përchè a l'han la përsuasion che mach Gesù, mach l'educassion cristian-a a peul formé d'òm e 'd fomne ch'a sio realisà, compì, ant lòn ch'a pì conta 'nt la vita, d'òm e 'd fomne ch'a sio "an armonìa" con Dé e con sò volèj. Le masnà, an efet, a l'han pì fàcil a 'rsèive, a son pì disponibil e dovert, e nojàutri i l'oma da guerneje dai valor fàuss ëd ës mond e, soens, da nòst esempi cativ. I l'oma da lassé che le masnà a seurbisso tut lòn che Gesù a l'é e a rapresenta. A-i é gnun at d'amor ch'a sìa pì grand che porté le masnà da Gesù, përchè a-j benedìssa. Coj ch'a l'avìo portaje a Gesù, le masnà, an col temp là, a l'avìo capila. L'istrussion religiosa a l'era bin anreisà antëcà 'nt la famija 'd lor e lolì a l'ha ancora da esse ancheuj, ch'a-j piasa o nò ai "laicista"!

PREGHIERA

It rigrassioma, Nosgnor, për tuti coj ch'a l'han compagnane a Gesù fin-a da cit e ch'a l'han seguità a dene 'n bon esempi ans lòn ch'a veul dì esse 'd cristian. Lolì a l'ha favorì nòstra conversion a la fede cristian-a. It pregoma ch'it daghe 'dcò a nojàutri, l'istess apresiament anvers le masnà, e dane la përsuasion fòrta ch'a l'é bin important ëd porteje al Crist con nòstra paròla e esempi, përchè lor a chërso coma d'òm e 'd fomne compì e benedì da ti. Amen.

Duminica 21 d'Otòber 2018 - Duminica apress Pancòsta ch'a fà 22

Giob 38:1-7, 34-41; Salm 104:1-9, 25, 37; Ebreo 5:1-10, March 10:35-45

Nosgnor tut-potent e etern! An Crist it l'has arvelane Toa glòria an tra le nassion: dësfend j'euvre 'd Tòa misericòrdia, che Toa Cesa për tut ël mond a ten-a bon-a con costansa la confession ët Tò Nòm; për Gesù Crist, nòst Signor, ch'a viv e regna con Ti e con lë Spirit Sant, un sol Dé, për sèmper e sèmper. Amen.